So sánh sản phẩm
chọn tối đa 4 sản phẩm

Tin tức


  • Không thể nói kết quả thủy ngân trong môi trường bằng 0

    Không thể nói kết quả thủy ngân trong môi trường bằng 0

    05 Tháng Chín 2019 11:00:00 SA

    Moitruong24h - Theo nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, không thể nói là kết quả thủy ngân trong môi trường bằng 0 mà phải nói là thiết bị test nhanh không thể phát hiện ra thủy ngân trong môi trường.

    Sau khi vụ cháy tại Công ty cổ phần bóng đèn và phích nước Rạng Đông được dập tắt, ngày 29/8, UBND phường Hạ Đình (quận Thanh Xuân, Hà Nội) phát đi 1.000 thông báo cảnh báo người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, đảm bảo vệ sinh môi trường, vì bầu không khí đang bị nhiễm bẩn bởi khói bụi của đám cháy.

    Tuy nhiên, sau đó, lãnh đạo UBND quận Thanh Xuân cho biết, UBND phường Hạ Đình đã thu hồi văn bản thông báo, bởi văn bản này được ban hành không đúng nội dung và thẩm quyền, gây hoang mang trong dư luận.

    Sáng 31/8, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phát đi các khuyến cáo để bảo đảm an toàn sức khỏe cho người dân quanh khu vực hỏa hoạn xảy ra tại Công ty cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông.

    Bộ TN&MT cho biết, ngay sau khi sự cố cháy nổ, Tổng cục Môi trường khẩn trương phối hợp với Sở TN&MT thành phố Hà Nội và các cơ quan liên quan để trao đổi, nắm bắt thông tin; chỉ đạo Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc (trực thuộc Tổng cục Môi trường) phối hợp, hỗ trợ Sở TN&MT thành phố Hà Nội quan trắc, đánh giá chất lượng môi trường không khí, nước, đất sau sự cố.

    “Đây là sự cố cháy nổ có liên quan đến hóa chất có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe của người dân”, Bộ TN&MT nêu.

    Để bảo đảm sức khỏe an toàn tuyệt đối cho người dân, Bộ TN&MT khuyến cáo người dân sống gần khu vực vụ cháy Công ty, đặc biệt trong bán kính khoảng 1,5 km, thực hiện các biện pháp như tắm, giặt quần áo bằng xà phòng và nước ấm, thường xuyên tẩy rửa tường, sàn nhà và các đồ gia dụng trong gia đình; không sử dụng nước từ các bể chứa nước hở, thau rửa các bể chứa nước hở; tạm thời không sử dụng các sản phẩm nông sản và gia súc, gia cầm có nguồn gốc từ khu vực xung quanh.

    Trao đổi với báo Tiền Phong, TS Hoàng Dương Tùng, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, mỗi thiết bị test nhanh chỉ cho phép phát hiện ra nồng độ thủy ngân ở một dải nhất định. Các thiết bị này ghi nhận dương tính khi nồng độ thủy ngân nằm trong dải đó và thường ở ngưỡng rất cao. Ở ngưỡng thấp hơn, các thiết bị test nhanh không thể phát hiện ra được.Tuy nhiên, chiều 31/8, Sở TN&MT Hà Nội ra thông báo, kết quả test nhanh môi trường trong và ngoài khu vực xảy ra vụ cháy tại Cty CP Bóng đèn, phích nước Rạng Đông, đối với thông số thủy ngân (Hg) lấy tại 5 vị trí: Mẫu đất tại vườn hoa nhà máy, mẫu đất tại rìa vườn hoa trung tâm, mẫu đất tại gốc cây sát đường nội bộ và 2 mẫu tro tại khu vực có đám cháy cho thấy nồng độ thủy ngân tại các vị trí trên đều bằng 0 ug/m3 (microgam/mét khối). Kết quả này bị nhiều chuyên gia môi trường nghi ngờ tính chính xác.

    Sau vụ cháy tại Cty CP Bóng đèn, phích nước Rạng Đông, Hà Nội may mắn có hai trận mưa vàng, nhờ vậy, nồng độ thủy ngân trong môi trường được giảm đáng kể. Việc sử dụng thiết bị test nhanh chắc chắn không thể cho ra kết quả. Vì thế, không thể nói là kết quả thủy ngân trong môi trường bằng 0 mà phải nói chính xác là thiết bị test nhanh không thể phát hiện ra thủy ngân trong môi trường. Để có kết quả chính xác phải lấy mẫu phân tích tại phòng thí nghiệm.

    TS Hoàng Dương Tùng cho biết, quan trắc thủy ngân, đặc biệt là quan trắc thủy ngân trong không khí là một kỹ thuật khó và đắt. Trước đây, Việt Nam thường phải gửi mẫu ra nước ngoài để thuê hoặc nhờ phân tích. Mấy năm gần đây, nhờ một dự án quan trắc thủy ngân trong không khí ở Đông Nam Á nên Việt Nam có cơ hội tiếp cận và làm chủ kỹ thuật này. Trung tâm quan trắc môi trường miền Bắc thuộc Tổng cục Môi trường là đơn vị làm chủ kỹ thuật này. Hiện tại, đơn vị này đã lấy mẫu đất, nước, không khí quanh khu vực xảy ra đám cháy để phân tích.

    TS Tùng cho biết thêm, các chất gây ô nhiễm luôn luôn có trong môi trường, vấn đề là hàm lượng bao nhiêu, có trong ngưỡng an toàn hay không. Các đơn vị phân tích cũng thường kết luận hàm lượng chất gây ô nhiễm nằm trong hay nằm ngoài ngưỡng an toàn theo quy chuẩn, tiêu chuẩn chứ không ai kết luận, chất gây ô nhiễm bằng 0.

    Trước đó, nhiều chuyên gia cũng lo ngại về việc Công ty bóng đèn và phích nước Rạng Đông sử dụng nhiều hóa chất khác nhau, thủy ngân trong bóng đèn là một trong những hóa chất được sử dụng tại đây. Những vật liệu để xuất sản xuất khi cháy hóa chất bị nung nóng, bay hơi thoát ra ngoài thành khói bụi lơ lửng trên không trung và rơi xuống mặt đất, nguồn nước, bám vào thực phẩm tươi sống, rau xanh… rất nguy hiểm và có khả năng gây nhiễm độc”.

    Trao đổi với báo Thanh niên, GS - TS Trần Tứ Hiếu, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Môi trường và Sức khỏe cộng đồng, đèn huỳnh quang có chứa một lượng thủy ngân. Thủy ngân ở dạng bình thường đã độc, ở dạng bay hơi cực độc, có thể dẫn tới vô sinh, ung thư và nhiều bệnh tật khác.

    Ông Hiếu cũng cho hay, ở Nhật Bản từng có vụ nhà máy hóa chất rò rỉ thủy ngân ra nguồn nước gây ô nhiễm môi trường và sức khỏe kéo dài hàng chục năm sau. “Nhà máy chứa hóa chất độc hại lẽ ra cần phải được di dời khỏi trung tâm thành phố rất lâu rồi. Khi xảy ra sự cố, không chỉ hướng dẫn, doanh nghiệp và chính quyền địa phương cần phải công bố sự thật về mức độ ảnh hưởng, nguy hiểm của những loại hóa chất thất thoát ra môi trường, có nghiên cứu càng sớm càng tốt”, ông Hiếu nói.

     

  • Mạng lưới quan trắc không khí phổ thông: Một nguồn dữ liệu chất lượng không khí đến từ cộng đồng

    Mạng lưới quan trắc không khí phổ thông: Một nguồn dữ liệu chất lượng không khí đến từ cộng đồng
  • Vì sao chỉ số cảnh báo ô nhiễm không khí “đỏ rực” cả miền Bắc?

    Trong ngày 17/9, chỉ số cảnh báo ô nhiễm không khí toàn miền Bắc hiển thị màu "đỏ rực", trẻ nhỏ, người già yếu nên hạn chế ra đường.
  • Gần đây Hà Nội luôn trong top thành phố ô nhiễm nhất thế giới

    Ghi nhận cho thấy thời gian gần đây Hà Nội luôn nằm trong top thành phố có mức độ ô nhiễm không khí cao trên thế giới. Trong khi đó từ một thành phố ô nhiễm không khí hàng đầu thế giới trong thời gian dài, Bắc Kinh vài năm trở lại đây được nhiều tổ chức quốc tế ghi nhận nỗ lực cắt giảm ô nhiễm không khí.
  • Bác sĩ cảnh báo tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội: Chúng ta đang quá lạm dụng khái niệm "khẩu trang y tế"

    Bác sĩ cảnh báo tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội: Chúng ta đang quá lạm dụng khái niệm "khẩu trang y tế"

    "Tùy vào kích thước bụi, các hạt chất gây bụi mà có từng loại khẩu trang thích hợp. Chúng tôi khuyến cáo người dân có thể sử dụng khẩu trang than hoạt tính có 3 lớp, nên thay khẩu trang liên tục 2 tiếng/lần" - bác sĩ Nguyễn Ngọc Hồng, Trưởng khoa Bệnh phổi nghề nghiệp, Bệnh viện Phổi Trung ương nói.

    Sau 3 ngày liên tiếp ô nhiễm ở mức đáng báo động, sáng 18/9 chất lượng không khí ở Hà Nội đang có dấu hiệu cải thiện. Tác động của gió mùa Đông bắc, gió Bắc kèm theo mưa nên tầng không khí sát mặt đất bắt đầu xáo trộn, làm khuếch tán chất ô nhiễm.
    Theo ông Lê Thanh Hải, Tổng Thư ký Hội Khí tượng thủy văn Việt Nam, những ngày qua, Hà Nội xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt bức xạ mang tính chu kỳ vào thời gian chuyển giao giữa các mùa, đặc biệt là mùa hè tới mùa đông.
    Đồng quan điểm, ông Hoàng Dương Tùng - Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, cho biết, theo quy luật đầu mùa đông sẽ xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, có tháng xảy ra hiện tượng 5 đến 7 lần, có tháng lên đến hàng chục lần. Khi hiện tượng này xảy ra, lớp nghịch nhiệt sẽ ngăn chất ô nhiễm phát tán lên cao, các chất ô nhiễm bị giữ lại ở tầng thấp khiến cho không khí ô nhiễm nặng nề. Những ngày vừa qua, hiện tượng nghịch nhiệt lại xảy ra, do đó không khí ở Hà Nội rất ô nhiễm, đặc biệt là bụi.
    Chiều 18/9, bác sĩ Nguyễn Ngọc Hồng, Trưởng khoa Bệnh phổi nghề nghiệp, Bệnh viện Phổi Trung ương đã có cuộc trao đổi ngắn với chúng tôi, cảnh báo tình trạng bệnh lý liên quan đến ô nhiễm không khí.

    Tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội nhiều ngày qua nguyên nhân chính là do hiện tượng nghịch nhiệt thời kì giao mùa.



    1 tuần qua, Bệnh viện Phổi trung ương tiếp nhận lượng lớn bệnh nhân phổi mãn tính.
    Thưa bác sĩ, hiện nay Hà Nội đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường không khí rất nghiêm trọng. Hiện tượng này ảnh hưởng như nào tới sức khỏe con người?
    Trước hết, chúng ta nên hiểu, bản thân bụi là những hạt nhỏ lơ lửng trong không khí và nó sẽ bị các dòng đối lưu hay gió cuốn đi. Bụi có nhiều kích cỡ: lớn, bình thường, siêu nhỏ. Theo phân loại chuẩn của quốc tế, có các loại bụi căn bản như sau: bụi PM10 (từ 2.5 tới 10 micromet), PM2.5 (dưới 2.5 micromet), PM1.0 (dưới 1 micromet) PM0.1 (nhỏ hơn 0.1 micromet) còn được gọi là bụi nanomet, bụi NANO.
    Trong đó, bụi NANO tuy là loại bụi nhỏ nhất nhưng nguy hiểm nhất, có thể thâm nhập rất sâu vào hệ thống cơ thể con người. 
    Đường hô hấp là đường lưu thông giữa không khí và cơ thể con người. Hạt bụi lớn sẽ bị hàng rào cơ học vật lý chặn lại trước khi xâm nhập vào phế quản, phế nang. Tuy nhiên những hạt PM10 kích thước nhỏ, có thể gây ra các triệu chứng ho, hắt hơi, sổ mũi. Nghiêm trọng nhất là hạt bụi PM2.5, thậm chí là bụi NANO sẽ gây độc cho cơ thể.
    Như vậy, trong thời gian vừa qua, môi trường Hà Nội rất bụi. Theo chỉ số quan trắc mới nhất tính đến ngày 17/9, tất cả 10 điểm quan trắc đều có chỉ số chất lượng không khí (AQI) trên 170, báo động đỏ. Khuyến cáo người già và trẻ em, người mắc bệnh mãn tính không nên ra đường vì rất dễ bị kích ứng, ảnh hưởng tới đường hô hấp. 

    Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hồng, Trưởng khoa Bệnh phổi nghề nghiệp, Bệnh viện Phổi Trung ương.
    Trong thời gian qua, Bệnh viện Phổi trung ương đã tiếp nhận bao nhiêu bệnh nhân mãn tính liên quan đến ô nhiễm không khí?
    Để khẳng định liệu bệnh nhân nhập viện có phải do ô nhiễm không khí hay không, thì chưa có nghiên cứu nào có thể chắc chắn điều này.
    Nhưng trong tuần qua, số lượng bệnh nhân nhập viện Bệnh viện Phổi trung ương, tuy không tăng đột biến so với tuần trước, nhưng có 1 chỉ số đáng lưu ý: các bệnh nhân nhập viện do phổi mãn tính tương đối đông, có lẽ một phần nào đấy có liên quan tới ô nhiễm không khí.
    Hiện nay người dân thường sử dụng loại khẩu trang y tế được bày bán tràn lan, liệu những lớp mỏng như thế có đảm bảo an toàn hay không?
    Người dân sử dụng rất nhiều loại khẩu trang khác nhau: khẩu trang y tế, khẩu trang vải... Tuy nhiên, khái niệm "khẩu trang y tế" thực ra đang bị lạm dụng. Trên thực tế, loại khẩu trang này chỉ được sử dụng trong phòng y tế, đi ra đường hoàn toàn không có chức năng cản bụi.
    Tùy vào kích thước bụi, các hạt chất gây bụi mà có từng loại khẩu trang thích hợp. Chúng tôi khuyến cáo người dân có thể sử dụng khẩu trang than hoạt tính, có 3 lớp: lớp đầu tiên cản bụi cơ học, lớp thứ 2 chứa than hoạt tính có chức năng trung hòa các hợp chất, lớp vải trong cùng mềm mịn, tạo độ thoải mái. Người dân nên thay khẩu trang liên tục 2 tiếng/lần. 
    Ngoài ra, khẩu trang N95 hay còn gọi là khẩu trang đặc chủng, có thể ngăn cản bụi PM2.5, thậm chí cả vi khuẩn, virus. Nhưng loại khẩu trang này chỉ nên được sử dụng trong vùng bệnh dịch, nếu dùng trong môi trường sống thường gây khó thở cho người dân.

    2 loại khẩu trang N95 có khả năng chống các loại bụi và vi khuẩn, tuy nhiên không thích hợp để sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.
    Trước tình trạng môi trường sống của con người bị đe dọa, chúng ta nên làm gì để tự bảo vệ chính mình?
    Điều tốt nhất là không nên làm môi trường bị ô nhiễm. Thế nhưng, điều này quá khó với đô thị và những đất nước đang phát triển như chúng ta.
    Trước hết, người dân cần biết sử dụng khẩu trang đúng cách, sống trong môi trường có hồ nước và cây xanh để giảm thiểu sự xâm nhập của bụi. Theo dõi hàng ngày các quan trắc môi trường, nếu có báo động cam (AQI từ 101-200), đỏ (AQI từ 201-300) trở lên thì nên hạn chế ra đường. Trong nhà nên đóng kín cửa, trang bị thêm hệ thống lọc không khí nếu có điều kiện.

    Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hồng hướng dẫn cách sử dụng khẩu trang đúng cách.
    Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ô nhiễm không khí gây nên 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm. Đây là một trong những nguyên nhân góp phần gây nên gánh nặng bệnh tật và tử vong hàng đầu của Việt Nam. Vấn đề sức khỏe thường gặp là những loại bệnh về đường hô hấp như viêm đường hô hấp cấp, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phổi, hen, các bệnh tim mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim.
    Cũng theo WHO, năm 2016, Việt Nam có khoảng 34.232 ca tử vong sớm do ô nhiễm không khí. Trong đó có 11.189 ca đột quỵ; 3.845 ca viêm đường hô hấp dưới; 2.423 ca ung thư phổi, phế quản, khí quản; 10.741 ca thiếu máu tim cục bộ và 5.034 ca bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.
    Liên Hợp Quốc từng công bố 10 sự thật về ô nhiễm không khí, về tác động của con người đối với ô nhiễm không khí và mối liên hệ của nó với biến đổi khí hậu. Theo đó, cứ mỗi một giờ đồng hồ là lại có 800 ca tử vong do ô nhiễm không khí, hay 13 người mỗi phút, gấp ba lần tổng số người tử vong vì sốt rét, bệnh lao và AIDS mỗi năm.
     
  • Ô nhiễm đạt đỉnh: "Bình minh tím" cực hại cho sức khoẻ

    Ô nhiễm đạt đỉnh: "Bình minh tím" cực hại cho sức khoẻ
    Sáng nay (30/9) chất lượng không khí ở Hà Nội ở ngưỡng "đỉnh" nhất do có nhiều điểm đo vượt qua ngưỡng đỏ lên ngưỡng tím (ngưỡng rất có hại cho sức khỏe mọi người). Các nghiên cứu cho thấy ở những thời điểm thời tiết khắc nghiệt hoặc có ô nhiễm không khí cao thì tần suất bệnh nhân nhập viện do các căn nguyên về hô hấp và tim mạch tăng cao hơn.
    "Bình minh tím" cực hại cho sức khoẻ con người

    Sáng 30/9, trên mạng xã hội Facebook tràn ngập những hình ảnh chia sẻ về mức độ ô nhiễm không khí của Hà Nội từ website giám sát chất lượng không khí AirVisual.
     

    Cụ thể, chỉ số chất lượng không khí (AQI) lúc 6h sáng ngày 30/9 tại Hà Nội lên tới 265; chỉ số bụi mịn PM2.5 là 215,4 µg/m3, cao gấp 8 lần quy chuẩn quốc gia (25 µg/m3) và 20 lần trung bình năm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Chỉ số của ngày hôm nay cũng cao hơn nhiều so với kết quả đo được vào cùng thời điểm ngày hôm qua (29/9) với AQI ở mức 179; bụi mịn PM2.5 là 109,3 µg/m3.

    Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh những ngày gần đây đang chìm trong lớp “sương mù” do ô nhiễm không khí và bụi mịn khiến nhiều người cảm thấy khó chịu, lo lắng. Vậy ô nhiễm không khí, bụi mịn gây hại cho sức khỏe như thế nào?

    PGS.TS.BS Vũ Văn Giáp - Tổng thư ký Hội Hô hấp Việt Nam, Phó giám đốc Trung tâm Hô hấp, BV Bạch Mai, cho biết khí chia sẻ trên Dantri rằng hiện tượng mây mù và các chỉ số về ô nhiễm không khí như báo chí phản ánh đã vượt mức cho phép theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

    "Ô nhiễm không khí sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân nói chung, đặc biệt đối với những người dễ bị cảm thụ, trong đó có người già, phụ nữ có thai, trẻ em và những người có bệnh lý về hô hấp, tim mạch...", PGS Giáp cho biết.

    Chuyên gia này phân tích, trong các thành phần của không khí ô nhiễm thì các hạt bụi có vai trò quyết định chất lượng không khí. Thông thường các hạt bụi mà chúng ta nhìn thấy hay cảm nhận được là các hạt bụi kích thước lớn. Còn các hạt bụi siêu mịn, kích thước dưới 2,5 micromet thì chúng ta sẽ không cảm nhận được rõ ràng, khi hít vào phổi, chúng sẽ đi theo đường máu đến các cơ quan trong cơ thể và gây ra phản ứng viêm và có thể gây bệnh ở nhiều cơ quan khác nhau.

    Theo WHO, ô nhiễm không khí được coi là kẻ giết người thầm lặng. Ước tính có khoảng 30% các trường hợp tử vong do ung thư phổi có liên quan đến ô nhiễm không khí. Tương tự như vậy, tỷ lệ đột quỵ não cũng như các bệnh lý về tim mạch chiếm khoảng 25%.

    Riêng đối với bệnh lý hô hấp, các đối tượng bị ảnh hưởng sẽ nhiều hơn rất nhiều, ước tính khoảng 43% các trường hợp tử vong do các bệnh lý hô hấp có liên quan đến ô nhiễm không khí.

    Đối phó với bụi mịn, ô nhiễm không khí như thế nào?

    PGS Giáp cảnh báo, không khí ô nhiễm gây tác động lớn đến sức khoẻ, đặc biệt là những người có bệnh lý về hô hấp. Khi chất lượng không khí kém, khói bụi trong môi trường nhiều thì người ảnh hưởng đầu tiên và rõ rệt nhất là những bệnh nhân có sẵn bệnh lý về hô hấp.

    Người bệnh sẽ thấy khó thở nhiều hơn, ho nhiều hơn, kèm theo tức nặng ngực và các dấu hiệu của đợt cấp sẽ xuất hiện. Các nghiên cứu cho thấy ở những thời điểm thời tiết khắc nghiệt hoặc có ô nhiễm không khí cao thì tần suất bệnh nhân nhập viện do các căn nguyên về hô hấp và tim mạch tăng cao hơn.

    Bên cạnh đó, bệnh nhân hen và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần phải tuân thủ và duy trì thuốc hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ. Khi có các dấu hiệu hoặc triệu chứng khó chịu, khó thở cần phải tăng liều thuốc giãn phế quản theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu bệnh nhân vẫn khó thở - không thể tự kiểm soát được thì cần liên lạc với bác sĩ điều trị, bác sĩ gia đình hoặc cơ sở y tế để được hỗ trợ, hướng dẫn các giải pháp khắc phục, phòng ngừa và cấp cứu cơn khó thở, tránh nguy hiểm cho tính mạng người bệnh.

    Với các bệnh nhân mắc bệnh hô hấp, ngoài bụi thì khói và các mùi hắc khó chịu cũng là tác nhân gây các đợt cấp cho nên chúng tôi khuyên người dân mắc các bệnh hô hấp. Vì thế, chúng tôi khuyến cáo những người đã mắc bệnh về hô hấp không nên ra ngoài khi không có việc thật sự cần thiết trong những thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng. Nếu đi ra ngoài nên đeo khẩu trang, phải chọn lựa khẩu trang có thể lọc được bụi mịn (khẩu trang y tế thông thường thì không thể cản được hạt bụi siêu mịn). Tuy nhiên, giải pháp quan trọng nhất vẫn là bảo vệ môi trường, giữ cho bầu không khí trong lành. Mỗi người góp một việc nhỏ thì sẽ chung tay bảo vệ môi trường sống của chúng ta trong lành.

    Theo đó, hãy giảm thải rác thải nhựa, hạn chế đốt vàng mã, rơm rạ, Người dân thủ đô nên chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch để đun nấu, thay bếp than tổ ong bằng bếp điện, bếp từ. Khi dừng đèn đỏ, hãy tắt các phương tiện giao thông... để hạn chế thấp nhất xả thải độc hại ra môi trường.

    Đã có cách theo dõi ô nhiễm không khí

    Việc theo dõi chỉ số chất lượng không khí là điều cần thiết với những người có vấn đề về hô hấp. Trang Bizlive gợi ý những cách theo dõi ô nhiễm không khí dưới đây.

    Tra cứu trên web: Đối với người dùng máy tính, việc tra cứu có thể thực hiện qua địa chỉ này. Website của Tổng Cục Môi trường cung cấp chỉ số AQI theo giờ tại nhiều điểm quan trắc ở Việt Nam. Với người dùng tại Hà Nội cũng có thể xem chỉ số này theo từng quận qua trang web Cổng giao tiếp điện tử UBND TP.Hà Nội tại địa chỉ này: http://portal.hanoi.gov.vn/quantrac_khongkhi1.

    Tra cứu trên điện thoại, máy tính bảng: Đối với người dùng thiết bị di động, ứng dụng Air Quality ngoài việc cung cấp thông tin dữ liệu chỉ số AQI, ứng dụng này còn đưa ra các cảnh báo sức khoẻ, hướng dẫn các biện pháp tự đảm bảo môi trường và giúp người dùng mua thiết bị bảo vệ sức khoẻ cần thiết như khẩu trang. Người dùng iOS có thể cài đặt từ địa chỉ này, và Android có thể dùng địa chỉ này.

    Ứng dụng này không chỉ thông báo chất lượng không khí theo vị trí của người dùng mà còn có thể đưa ra dự báo của nhiều ngày tới, đưa ra kiến nghị sức khoẻ. Bên cạnh đó, ứng dụng còn có phiên bản trên thiết bị đeo thông minh như Apple Watch để người dùng có thể theo dõi.
     
  • Ô nhiễm không khí còn tiếp diễn, hạn chế ra đường

    Ô nhiễm không khí còn tiếp diễn, hạn chế ra đường
    Trước thực trạng ô nhiễm không khí gia tăng, bụi mịn ở mức cao trong những ngày qua ở TP Hà Nội và TP HCM, Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên & Môi trường) nhận định tình trạng ô nhiễm không khí còn tiếp diễn trong những ngày tới nên người dân, đặc biệt là trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc các bệnh hô hấp hạn chế ra ngoài.
    >> Ô nhiễm đạt đỉnh: "Bình minh tím" cực hại cho sức khoẻ
    >> Cách bảo vệ trẻ em trước ô nhiễm không khí

    Ô nhiễm khủng khiếp
    Sáng 1/10, ông Nguyễn Văn Tài - Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên - Môi trường) - đã có lý giải chính thức về đợt ô nhiễm không khí kéo dài ở hai thành phố Hà Nội, TP.HCM. Theo đó, trong hơn hai tuần qua, chất lượng không khí liên tục có những ngày nồng độ bụi PM2.5 vượt ngưỡng cho phép so với quy chuẩn quốc gia.

     
    Ô nhiễm không khí còn tiếp diễn trong những ngày tới nên người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài đường
    Dẫn chứng số liệu từ 13 trạm quan trắc tự động, liên tục trên địa bàn thành phố Hà Nội, ông Tài cho biết nồng độ bụi PM2.5 có xu hướng gia tăng từ ngày 12 đến ngày 17-9, sau đó giảm từ ngày 18 đến 22-9 và tăng cao trở lại, duy trì liên tiếp trong các ngày từ 23 đến 29-9.

    "Trong các ngày từ 15 đến 17-9 và từ ngày 23 đến 29-9 có đến trên 75% giá trị bụi mịn PM2.5 trung bình 24 giờ của các trạm vượt quy chuẩn quốc gia. Đặc biệt, trong các ngày từ 25 đến 29-9, toàn bộ các trạm đều có giá trị bụi mịn PM2.5 trung bình 24 giờ vượt quy chuẩn quốc gia" - ông Tài được Baotuoitre dẫn lời cho biết.

    Các khoảng thời gian ghi nhận giá trị bụi mịn PM2.5 tăng và duy trì ở mức cao thường vào thời điểm đêm và sáng sớm. Chỉ số chất lượng không khí trong khoảng thời gian này cũng ở mức kém, thậm chí có những giờ lên đến mức xấu.

    Đặc biệt, trong các ngày liên tiếp từ 25 đến 30-9, ghi nhận ở một số trạm quan trắc chất lượng không khí cho thấy chỉ số chất lượng không khí vượt ngưỡng 200, ở mức xấu, nguy hại tới sức khoẻ. Tuy nhiên, chất lượng không khí xuống ngưỡng xấu chỉ có tính thời điểm và chỉ có ở một vài vị trí như khu vực các trạm đo Hoàn Kiếm, Thành Công, Phạm Văn Đồng, Hàng Đậu, Minh Khai, Đại sứ quán Mỹ và điểm quan trắc 556 Nguyễn Văn Cừ. Riêng từ ngày 27 đến 30-9 là "những ngày có nhiều trạm và nhiều giờ quan trắc chỉ số chất lượng không khí xấu nhất" tính trong khoảng từ ngày 12 đến 30-9.

    Nguyên nhân do đâu?
    Nhận định sơ bộ nguyên nhân bụi mịn PM2.5 tăng cao, theo ông Tài, do đây là thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi, khối không khí lạnh từ phía Bắc khuếch tán xuống phía Nam tạo nên dãy hội tụ nhiệt đới kết hợp với không khí lạnh gây hiện tượng nghịch nhiệt làm gia tăng nồng độ các chất ô nhiễm trong không khí. Đặc biệt vào sáng sớm là khoảng thời gian gió lặng nên khả năng phát tán các chất ô nhiễm thấp.

    Ngoài ra, từ ngày 21 đến 30-9, Hà Nội không có mưa - đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nồng độ bụi trong không khí ở Hà Nội cao đột biến.

    Nguy hiểm rình rập
    Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Anh cho thấy, các hạt phân tử được tìm thấy trong tình trạng ô nhiễm có thể xâm nhập não người do hít thở không khí. Các phân tử ô nhiễm là magnetite (oxit sắt từ) có kích thước nhỏ hơn 150 nanometer được phát hiện bên trong vỏ não trước. GS. Barbara Maher tại Đại học Lancaster chủ trì nghiên cứu cho biết, magnetite là chất độc đối với não người.

    Các phân tử magnetite luôn có mặt trong môi trường ô nhiễm. Magnetite là một dạng khoáng của sắt, chúng có khả năng dễ phản ứng và giải phóng các hạt phân tử khác, tạo ra các gốc tự do, gây ra mất cân bằng ôxy hóa trong các tế bào thần kinh, phá hủy và tiêu diệt tế bào thần kinh.

    Nhiều nghiên cứu trước đây được liên kết với sự có mặt của magnetite trong não đối với sự xuất hiện của bệnh Alzheimer’s. GS. Maher cho rằng điều này có thể xuất hiện bởi sự phát triển của các gốc tự do, gây ra tổn thương bên trong não và các phân tử cũng có thể gây ra các tổn thương khác ở não. Cho đến nay, đây là các nhân tố môi trường tiềm ẩn đối với bệnh Alzheimer’s nhưng bằng chứng của điều này bị hạn chế nên cần được nghiên cứu thêm.

    Hạn chế ra ngoài
    Trước diễn biến ô nhiễm không khí ở nhiều thành phố kéo dài liên tục trong những ngày qua, thậm chí nhiều ngày chất lượng không khí đã suy giảm xuống ngưỡng xấu, ảnh hưởng tới sức khoẻ con người, Tổng cục Môi trường nhận định tình trạng ô nhiễm còn tiếp diễn trong những ngày tới.

    Ông Tài cho rằng khoảng thời gian này và những ngày tiếp theo, với đặc điểm thời tiết giao mùa, ban ngày nắng khá mạnh, hanh khô, ban đêm nhiệt độ không khí mặt đất khá thấp, hiện tượng nghịch nhiệt vẫn có thể tiếp diễn. Vì vậy, nồng độ bụi mịn PM2.5 có thể vẫn ở mức cao tại một số thời điểm trong ngày, đặc biệt là buổi đêm và sáng sớm.

    Ông Tài khuyến cáo người dân, đặc biệt là trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc các bệnh hô hấp nên hạn chế ra bên ngoài, tham gia giao thông và các hoạt động ngoài trời. Trường hợp có nhu cầu cần ra ngoài, cần đeo khẩu trang, kính mắt.
     
     Gần đây, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) liên tục cảnh báo mối đe dọa từ ô nhiễm không khí với sức khỏe con người cao hơn nhiều so với những con số báo cáo. Rằng ô nhiễm không khí là nguyên nhân làm hơn 3 triệu người tử vong sớm mỗi năm do đột quỵ, mắc bệnh tim mạch, hô hấp, lão hóa não bộ, đe dọa hầu hết cộng đồng dân cư các thành phố lớn ở những nước đang phát triển và các nước chậm phát triển. Nghiên cứu mới của Ngân hàng Thế giới (WB) và Viện Đánh giá và Nghiên cứu y tế cho thấy, nguy cơ tử vong do ô nhiễm không khí đứng thứ tư trong các nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới. Theo ước tính của WHO, ô nhiễm không khí bên ngoài (Outdoor air pollution) gây ra 1,3 triệu ca tử vong trên thế giới mỗi năm và được xem là yếu tố nguy cơ đối với bệnh hô hấp cấp tính và mạn tính. Còn nhóm nghiên cứu của Maher cho rằng, phân tử gây ô nhiễm này có thể tăng mối nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer.
     
     
  • Những vật dụng bảo vệ sức khỏe bạn trước ô nhiễm không khí ở Việt Nam

    Những vật dụng bảo vệ sức khỏe bạn trước ô nhiễm không khí ở Việt Nam
    Khẩu trang chuyên dụng, máy lọc không khí đang là những vật dụng được nhiều người quan tâm nhất những ngày gần đây.
    Loại bụi có đường kính 10 μm gọi là PM10 (bụi mịn). Nguy hiểm nhất là loại bụi siêu mịn PM2.5. Ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, các loại bụi này hầu hết sinh ra từ khí thải giao thông (xe buýt, xe máy, ôtô). Khi nồng độ bụi mịn ngoài trời tăng lên, không khí sẽ có vẻ mờ đi và tầm nhìn bị giảm. Tình trạng này tương tự thời điểm độ ẩm cao hoặc sương mù.

    Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình trước sự ô nhiễm ngày càng nặng nề của không khí, bạn có thể tham khảo một số món đồ sau đây.

    Chọn khẩu trang chuyên dụng
    Người lớn và cả trẻ em nên mang khẩu trang phù hợp khi đi lại, làm việc ở vùng ô nhiễm. Khẩu trang nên có từ 4-5 lớp lọc gồm lớp lọc thô, lớp kháng khuẩn, lớp than hoạt tính.

    Thực tế, khẩu trang thông thường làm bằng vải không thể lọc được bụi có kích thước nhỏ. Trong khi đó, khẩu trang y tế chỉ hạn chế 30-40% lượng bụi. Để ngăn được những loại bụi có kích thước siêu nhỏ như PM2.5, chúng ta cần sử dụng loại khẩu trang chuyên dụng.
     
    Khẩu trang đạt chuẩn N95. Ảnh: Safety.

    Bạn có thể chọn khẩu trang N95 hoặc N99 khi lưu thông trên đường. Đây là một chỉ số của Viện an toàn lao động vệ sinh Mỹ. Một chiếc khẩu trang đạt chỉ số N95 có nghĩa khả năng lọc được bụi, khói, vi khuẩn của sản phẩm là 95%.

    Một số mẫu khẩu trang đáng chú ý như N95 3M (Mỹ), N95 Unicharm (Nhật) hay Pitta (Nhật). Mức giá của các mode này dao động từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng.

    Máy đo chất lượng không khí
    Các ứng dụng đo chất lượng không khí thường hiển thị chỉ số cao nhất để đại diện cho cả thành phố thay vì lấy kết quả trung bình khiến người dùng không khỏi hoang mang.
     
    Máy có thể đo chất lượng không khí trong nhà và ngoài trời. Ảnh: IQAir.

    Vì vậy, để kiểm tra chất lượng không khí trong gia đình chính xác hơn, người dùng có thể chọn mua những máy đo chuyên dụng.

    Một số model đáng chú ý như Xiaomi Air Detector (1,4 triệu đồng), UNI-T A25M (1,8 triệu đồng), MPE (3,1 triệu đồng) hay AirVisual Pro (6,8 triệu đồng). Các sản phẩm có thể đo được lượng hạt bụi không khí trong nhà, độ ẩm, nhiệt độ, lượng khí CO2. Bên cạnh đó, thiết bị còn đưa ra cảnh báo khi chất lượng không khí không đạt chuẩn.

    Máy lọc không khí
    Bên cạnh khẩu trang chuyên dụng người dùng cũng nên chọn những mẫu máy lọc không khí phù hợp để cải thiện môi trường sống cho gia đình.

    Máy lọc không khí có cấu tạo gồm 3 phần chính: khung máy, quạt hút và màng lọc. Trong đó, màng lọc là bộ phận quan trọng nhất, có nhiệm vụ lọc sạch không khí mà quạt hút đưa vào, giữ lại mọi bụi bẩn, nấm mốc, vi khuẩn, virus... gây hại sức khỏe.

     
    Nhiều người chọn mua máy lọc không khí giá từ 2 triệu đồng.

    Trước khi mua máy lọc không khí, người dùng cần tính toán diện tích phòng để chọn thiết bị có công suất phù hợp. Với phòng nhỏ dưới 15 m2 (phòng ngủ, phòng đọc sách, phòng làm việc…), bạn nên lắp máy công suất 160 m3/giờ. Phòng ngủ, nơi đọc sách, chỗ làm việc... 35-40 m2 cần máy có công suất trên 360 m3/giờ.

    Với phòng khách, phòng sinh hoạt chung, bếp liên thông… trên 40 m2, máy có công suất 510 m3/giờ là tốt nhất.

    Một số mẫu máy lọc không khí đáng chú ý hiện nay như Xiaomi Mi Air Purifier 2S (2,8 triệu đồng), Panasonic F-PXJ30A ( 2,8 triệu đồng), Sharp FP-JM30V-B (3,3 triệu đồng) hay Coway AP-1008DH (10,9 triệu đồng).

    Điều hòa tích hợp lọc không khí
    Để tiết kiệm chi phí, người dùng có thể lựa chọn những mẫu máy điều hòa tích hợp tính năng lọc không khí như LG V10APFN (12 triệu đồng) hay Samsung Digital Inverter Wind-Free (10,5 triệu đồng).
    Các model này được trang bị cảm biến để đo nồng độ bụi môi trường và tấm lọc 3M, lọc được hạt bụi siêu nhỏ cỡ 0,3 μm. Điều này giúp người dùng vừa có thể lọc sạch không khí, vừa làm mát.
     
     
  • Dùng loại khẩu trang nào mới chống được bụi mịn PM2.5?

    Dùng loại khẩu trang nào mới chống được bụi mịn PM2.5?
    Các chuyên gia cho rằng những khẩu trang hiện nay nhiều người đang sử dụng như khẩu trang vải, khẩu trang y tế... không có khả năng bảo vệ cơ thể trước sự ô nhiễm không khí. Vì vậy cần phải sử dụng khẩu trang phù hợp, đảm bảo, là loại khẩu trang chống bụi mịn PM2.5, ngăn vi khuẩn và các chất độc hại.
    Chia sẻ trên Motthegioi, bác sĩ Võ Công Minh cho biết người đi ra đường nên đeo khẩu trang chuyên dụng để tránh tiếp xúc trực tiếp hít những luồng không khí ô nhiễm vào đường thở. Đó là những khẩu trang có ký hiệu N95 có chứa than hoạt tính. Tiêu chuẩn N95 có nghĩa là loại khẩu trang này lọc được 95% các loại bụi có trong không khí, kể cả bụi siêu mịn.

     

    “Khẩu trang thông thường như khẩu trang vải không thể lọc được bụi có kích thước nhỏ. Khẩu trang y tế chỉ hạn chế 30 - 40% lượng bụi. Để ngăn được bụi PM2.5 cần sử dụng khẩu trang chuyên dụng. Do đó, cần trang bị khẩu trang N95 hoặc N99. Nếu chỉ có khẩu trang y tế thì cần mang hai cái khẩu trang tròng vào nhau”, bác sĩ Minh nói.

    Các chuyên gia y tế lưu ý mọi người trong việc lựa chọn khẩu trang chống bụi mịn trong điều kiện ô nhiễm không khí như hiện nay. Những khẩu trang này phải dùng chất liệu có khả năng lọc các vật chất nhỏ. Những khẩu trang thông thường không đảm bảo lọc được các loại bụi có kích thước nhỏ như PM10 hay PM2.5.

    Khẩu trang N95 và N99 được Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ khuyến nghị nên sử dụng ở thành phố ô nhiễm không khí. Đặc biệt N99 lọc được 99% các vật chất có trong không khí, ngăn cản được gần như tuyệt đối các loại vi khuẩn, vi rút.

    Ngoài ra, cần chọn khẩu trang ôm sát mặt nhằm chặn không khí bẩn vào mũi, miệng. Khẩu trang ôm sát mặt chỉ cho phép tối đa 5% không khí đi qua các khoảng trống.

    Người dùng phải chọn chọn khẩu trang có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đảm bảo. Sử dụng khẩu trang cần có độ thoáng, giúp thấy thoải mái, hô hấp bình thường; cần thay khẩu trang sau 10 - 15 ngày sử dụng với điều kiện được cất tại nơi thoáng mát.

    Lưu ý chọn khẩu trang chống bụi mịn do ô nhiễm không khí

    Hệ thống Y tế VINMEC gợi ý cần phải sử dụng khẩu trang phù hợp đảm bảo là loại khẩu trang chống bụi mịn PM2.5, vi khuẩn và các chất độc hại.

    Một số lưu ý khi chọn lựa khẩu trang chống bụi mịn do ô nhiễm không khí như:

    Lựa chọn chất liệu khẩu trang có khả năng lọc các vật chất nhỏ. Những khẩu trang thông thường không đảm bảo lọc được các loại bụi có kích thước nhỏ như PM10 hay PM2.5. Khẩu trang N95 và N99 được Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ khuyến nghị nên sử dụng ở thành phố ô nhiễm không khí. N95 có nghĩa là loại khẩu trang này lọc được 95% các loại bụi có trong không khí kể cả bụi siêu mịn. Còn N99 lọc được 99% các vật chất có trong không khí, ngăn cản được gần như tuyệt đối các loại vi khuẩn, virus.

    Khẩu trang cần ôm sát mặt: Đây là tiêu chí quan trọng nhất khi đeo khẩu trang, giúp cho không khí bẩn không chui vào phía trong. Khẩu trang ôm sát mặt, cho phép tối đa 5% không khí đi qua các khoảng trống.

    Sử dụng khẩu trang cần có độ thoáng, giúp người dùng thấy thoải mái, giúp người dùng hô hấp bình thường.

    Đảm bảo về mặt thẩm mỹ: Với một chiếc khẩu trang có tính thẩm mỹ cao giúp cho người dùng cảm thấy thoải mái, tự tin, và sẵn sàng đeo mọi lúc mọi nơi.

    Lựa chọn khẩu trang có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đảm bảo.

    Thay khẩu trang sau 10-15 ngày sử dụng với điều kiện được cất tại nơi thoáng mát.

    Tình trạng ô nhiễm hiện nay vẫn đang ở mức báo động, đeo khẩu trang phù hợp là việc làm cần thiết để đảm bảo sức khỏe và tránh được những tác động tiêu cực từ bụi mịn do ô nhiễm không khí. Bên cạnh đó, bạn nên bổ sung những thực phẩm dinh dưỡng để tăng cường hệ miễn dịch.
     
  • PGS.TS Nghiêm Trung Dũng: 'Thông tin của AirVisual không đáng tin'

    PGS.TS Nghiêm Trung Dũng: 'Thông tin của AirVisual không đáng tin'
    Hà Nội và Tổng Cục Môi trường không cung cấp số liệu cho AirVisual nên những thông tin họ đưa ra không chính xác và chưa thể tin tưởng vào bảng xếp hạng của họ.
    PGS.TS Nghiêm Trung Dũng, nguyên Viện trưởng Khoa học và Công nghệ Môi trường (Đại học Bách Khoa Hà Nội) trả lời VnExpress về những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội trong thời gian gần đây và sự khác biệt về chỉ số giữa các hệ thống quan trắc của Tổng cục Môi trường với PamAir hay AirVisual.

     
    PGS.TS Nghiêm Trung Dũng. Ảnh: Gia Chính
     
    - Xin ông cho biết mức độ ô nhiễm không khí ở Hà Nội hiện nay đứng ở đâu so với các nước?
    - Chúng ta có thể theo dõi số liệu mà Cổng thông tin quan trắc môi trường, UBND thành phố Hà Nội đã công bố, theo đó, nồng độ trung bình giờ của bụi PM2.5 (bụi siêu mịn có kích thước 2,5 µm) đã nhiều lần vượt quy chuẩn 24h và kéo dài trong nhiều ngày qua. 
    Tuy nhiên, để đưa ra được so sánh mức độ ô nhiễm không khí giữa các thành phố cần phải có nghiên cứu trong thời gian dài, trên một hệ quy chiếu nhất định chứ không thể chỉ dựa vào số liệu của một thời điểm.
    Trước đây chúng tôi đã thực hiện một dự án lớn, trong đó các loại bụi có kích thước khác nhau được đo và tổng hợp trong một khoảng thời gian dài (2001-2004) tại 6 thành phố gồm Hà Nội (Việt Nam), Bắc Kinh (Trung Quốc), Bangkok (Thái Lan) Manila (Philippines), Bandung (Indonesia), Chennai (Ấn Độ). Cụ thể, trong các thành phố này, nồng độ bụi PM2.5 và PM10 ở Hà Nội cao thứ hai (đứng sau Bắc Kinh).
    Vậy nguyên nhân nào dẫn tới ô nhiễm không khí ở Hà Nội?
    - Ô nhiễm ở một khu vực nào đó phụ thuộc vào nguồn thải, điều kiện lan truyền. Nguồn thải tại chỗ và có thể từ tỉnh khác, thậm chí là từ nước khác sang. Điều kiện lan truyền thì phụ thuộc vào địa hình và yếu tố khí tượng. Tại một địa phương cụ thể (ví dụ như Hà Nội), khi điều kiện địa hình, đặc biệt là các nguồn thải địa phương không thay đổi đáng kể thì nguyên nhân làm nồng độ các chất ô nhiễm tăng cao trong ngắn hạn là yếu tố khí tượng.
    Do điều kiện khí tượng không thuận lợi, các chất ô nhiễm không phát tán được, dẫn tới làm tăng nồng độ cục bộ. Yếu tố khí tượng, thậm chí có thể mang thêm chất ô nhiễm từ nơi khác đến.
    Số liệu quan trắc ở Hà Nội nhiều năm qua cho thấy, vào mùa khô (mùa đông) nồng độ nhiều chất ô nhiễm thường cao hơn mùa mưa (mùa hè). Nguyên nhân do yếu tố khuếch tán, rửa trôi và biến đổi của chất ô nhiễm trong mùa khô kém hơn. Ngoài ra, một số dạng nguồn thải có thể tăng thêm trong mùa khô.
    Số liệu đo trong giai đoạn 2001-2008, công bố năm 2010, cho thấy ô nhiễm bụi PM2.5 ở Hà Nội khoảng 40% nguyên nhân tới từ giao thông. Theo một nghiên cứu mới đây của chúng tôi, thì 46% bụi nano (bụi kích thước nhỏ hơn 1 µm) ở Hà Nội đến từ giao thông.

     
    Ô nhiễm bụi PM2.5 ở Hà Nội có khoảng 40% nguyên nhân tới từ giao thông.
    Ảnh: Ngọc Thành.
     
    Tuy nhiên, chúng ta chưa có một nghiên cứu đầy đủ và định lượng nào về sự đóng góp của các dạng nguồn thải tới mức độ ô nhiễm không khí mà cơ bản vẫn nói theo báo cáo từ những năm 2000. Cụ thể, có một số nguồn chính gây ô nhiễm như: công nghiệp, xây dựng, đun nấu sinh hoạt, giao thông...
    Trong 15 năm qua đã có nhiều sự thay đổi, nhiều khu công nghiệp đã chuyển khỏi thành phố, đun nấu sinh hoạt cũng đã chuyển từ than, dầu hỏa sang gas, điện. Còn các công trình xây dựng thì chủ yếu sinh ra bụi hạt to chứ bụi hạt bé thì không quá nhiều.
    Ông có đánh giá gì về những hệ thống quan trắc không khí của của Nhà nước và các hệ thống tư nhân khác?
    - Cơ bản có hai hệ thống quan trắc chính thống ở Hà Nội, một của Tổng Cục môi trường và một của UBND thành phố Hà Nội. Cụ thể, Chi cục bảo vệ môi trường Hà Nội đang vận hành 10 trạm (2 trạm tự động cố định, 8 trạm compact). Để có số liệu chính xác thì phải đảm bảo đồng thời nhiều yếu tố như mua thiết bị đúng hãng, lắp đặt và vận hành đúng quy trình... Nếu chỉ một khâu sai sót thì số liệu sẽ không đảm bảo độ tin cậy.
    Các trạm quan trắc cố định có chất lượng thiết bị tốt hơn và điều kiện hiệu chuẩn tốt hơn so với các trạm compact. Hệ thống cảm biến ở các trạm compact thường lão hóa nhanh nên chất lượng số liệu cũng giảm nhanh.
    Ngoài ra, tôi được biết một số nơi dùng các cảm biến để đo nhưng không có hiệu chuẩn, vậy nên phải hết sức thận trọng khi xem xét những kết quả mà họ công bố.
    Về AQI, cách tính của trạm tại đại sứ quán Mỹ và của PamAir khác với hệ thống của Việt Nam, nên ngay cả khi cùng bộ số liệu đầu vào, kết quả thu được về AQI vẫn khác nhau.
    - Vậy người dân phải hiểu như thế nào về thông tin Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới mà AirVisual đưa ra? 
    Tôi sẽ không đánh giá xếp hạng của AirVisual là đúng hay sai vì họ không công bố đầy đủ cách thức họ đánh giá như thế nào. Tuy nhiên, họ trả lời là lấy số liệu quan trắc của thành phố Hà Nội và Tổng Cục Môi trường thì tôi được biết là các đơn vị trên chưa hề có sự đồng ý liên kết bằng văn bản nào cả. Những thông tin họ đưa ra đã không chính xác thì chưa thể đặt sự tin tưởng vào bảng xếp hạng mà họ công bố.
    Như tôi đã nói ở trên, để có được đánh giá chính xác về chất lượng không khí thì cần quá trình nghiên cứu tổng hợp, dài hạn, theo một quy trình, một phương pháp luận khoa học.
    Thêm nữa, trạm quan trắc tự động cố định của Hà Nội không cập nhật số liệu liên tục (theo thời gian thực - real time) mà theo trung bình giờ, nhưng AirVisual lại có số liệu cập nhật liên tục (real time). Đây cũng là dấu hỏi đặt ra trong hoạt động của hệ thống AirVisual.
    Người dân chỉ nên theo dõi thông tin ô nhiễm từ các trang chính thống của Hà Nội và Tổng Cục môi trường. Đồng thời, cần hiểu rằng mỗi trạm quan trắc ô nhiễm không khí chỉ đại diện cho một khu vực nhất định, phạm vi phụ thuộc vào địa hình, phân bổ nguồn thải...

     
    Những ngày qua, tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội tăng cao bất thường.
    Ảnh: Ngọc Thành.
     
    - Vậy có những giải pháp nào để Hà Nội khắc phục hiện trạng ô nhiễm không khí?
    - Có nhiều việc phải làm, phải bắt đúng "bệnh" và chữa căn nguyên chứ không chữa triệu chứng. Chúng ta đã nói 20 năm nay là Hà Nội có những nguồn ô nhiễm như trên nhưng chúng ta chưa có câu trả lời cụ thể, định lượng là từng dạng nguồn đó đóng góp bao nhiêu phần trăm vào mỗi chất ô nhiễm (chú trọng những chất ô nhiễm chính). Vậy Hà Nội cần phải có câu trả lời định lượng bụi, ví dụ là PM2.5 do nguồn nào phát ra chính, CO, SO2, NO2... do nguồn nào phát thải chính để từ đó đưa ra phương hướng giải quyết cụ thể. Để chỉ ra được điều này thì cần đầu tư để có các nghiên cứu chuyên sâu hơn.
    Có nhiều nguồn và nhiều chất gây ô nhiễm không khí nhưng chúng ta phải tập trung vào giải quyết các nguồn chính và các chất ô nhiễm chính, trong đó, cần nhấn mạnh vào nguồn giao thông.
    Chúng ta cần tăng cường sử dụng các công cụ kỹ thuật và kinh tế đối với giao thông, nhưng hạn chế sử dụng các giải pháp hành chính như cấm các phương tiện. Ví dụ như London, họ thiết lập khu vực phát thải siêu thấp (ULEZ), khi xe muốn đi vào khu vực nào thì phải đạt được mức phát thải quy định. Các xe không đạt mức phát thải vẫn có thể đi vào vùng đó nhưng phải đóng phí và chính phí này được sự dụng để cải thiện chất lượng môi trường. Hay phí hạn chế tắc nghẽn giao thông theo từng khung giờ, khu vực; các xe muốn đi vào vùng đó thì cũng phải đóng thêm phí. Đồng thời, thành phố cần nâng cấp phương tiện công cộng đủ tốt và đủ độ phủ.
    PGS.TS Nghiêm Trung Dũng, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ môi trường (Đại học Bách khoa Hà Nội) là chuyên gia chuyên nghiên cứu về các chất ô nhiễm không khí có độc tính cao như bụi PM10, bụi PM2.5, bụi nano (nanoparticle), PAHs - một trong những chất hữu cơ gây ô nhiễm phổ biến nhất và có thể gây bệnh ung thư; hệ số phát thải các chất ô nhiễm không khí; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo chất lượng không khí... 
     
  • Ngoài AirVisual, 5 ứng dụng khác có thể báo cáo chất lượng không khí

    Ngoài AirVisual, 5 ứng dụng khác có thể báo cáo chất lượng không khí
    Ngoài AirVisual, có 5 ứng dụng khác cũng có thể báo cáo chất lượng không khí và hiển thị chỉ số ô nhiễm không khí theo nhiều nguồn và cách mới lạ.
     
    Ở thời điểm 10h sáng ngày 7/10, Hà Nội hiện xếp thứ 3 trong bảo xếp hạng của AirVisual về mức độ ô nhiễm không khí.

    Theo  IQAir AirVisual - đơn vị phát triển ứng dụng AirVisual, bất cứ thời điểm nào, một thành phố cũng có thể đứng đầu bảng xếp hạng ô nhiễm. Điều này đã từng xảy ra với London (Anh) hay San Francisco (Mỹ) vào năm 2018.
     
    Đáng chú ý khi theo báo cáo hồi tháng 3/2019 được công bố bởi chính IQAir AirVisual và đối tác Greenpeace, Hà Nội không nằm trong top 200 thành phố ô nhiễm nhất thế giới năm 2018.

     
    Theo AirVisual, xếp hạng ô nhiễm của Hà Nội chỉ mang tính thời điểm. Các thành phố khác trên thế giới như London (Anh) hay San Francisco (Mỹ) đều từng đứng top 1 trong bảng xếp hạng này.

    Chia sẻ thêm về các chỉ số đánh giá mức độ ô nhiễm của mình, IQAir AirVisual khẳng định nguồn thông tin về các chỉ số là minh bạch. Tổ chức này cũng cho biết họ tin tưởng rằng các chỉ số về chất lượng không khí sẽ dẫn tới những thay đổi về nhận thức của cộng đồng, như những gì từng diễn ra tại Bắc Kinh (Trung Quốc).

    Trước những ồn ào của dư luận trong nước về tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam, nhà phát triển ứng dụng AirVisual mới đây đã chính thức thông tin về vấn đề này.

    Ngoài AirVisual, nhiều ứng dụng khác cũng có thể hiển thị chỉ số ô nhiễm không khí theo nhiều nguồn và cách mới lạ. Ngày 6/10, người dùng phản ánh việc họ không thể tìm thấy ứng dụng đo chất lượng không khí trên cả hai kho ứng dụng của hệ điều hành iOS và Google Play.

    Một số người dùng sử dụng tài khoản iCloud và Google khu vực nước ngoài vẫn tìm kiếm và truy cập những ứng dụng này bình thường. Hiện ứng dụng này vẫn chưa xuất hiện trên các kho ứng dụng khi người dùng tìm kiếm đơn giản. Tuy vậy, ngoài AirVisual, nhiều ứng dụng khác cũng có thể báo cáo chất lượng không khí tương tự.

    Những ứng dụng đo ô nhiễm không khí thay thế AirVisual

    Air MattersĐây là ứng dụng xem chỉ số không khí đi kèm với một số loại máy lọc. Tuy vậy, trên nền tảng này, nhà phát triển cũng tích hợp một số dữ liệu từ Airnow.gov của chính phủ Mỹ. Air Matters có cách sử dụng giống với AirVisual. Giao diện người dùng của Air Matters không quá khác biệt với AirVisual. Vì vậy, đây được xem là ứng dụng thay thế khá ổn.

    BreezoMeterỨng dụng này tập hợp dữ liệu từ nhiều nguồn trong đó có các trạm theo dõi của chính phủ, các đài khí tượng và tổ chức khí tượng châu Âu, CAMS. Ứng dụng này hiển thị mức độ ô nhiễm không khí theo từng vùng màu. Ngoài cung cấp chỉ số đo không khí theo thời gian thực, ứng dụng này còn hiển thị dưới dạng biểu đồ màu sắc, vùng. Tuy vậy, vị trí chính xác của các trạm đo lại không được cung cấp.

    Pam AirĐây là ứng dụng có số lượng trạm đo tại Việt Nam nhiều nhất danh sách. Dữ liệu về chỉ số AQI được ứng dụng tính toán từ 2 nguồn. Pam Air là nền tảng có nhiều trạm đo tại Việt Nam nhất hiện nay. Đầu tiên là từ các thiết bị cảm biến chất lượng không khí do công ty D&L (công ty phát triển ứng dụng PAM Air) sản xuất, lắp đặt và vận hành. Nguồn dữ liệu thứ hai đến từ bên thứ ba như Lifeboy, NetNam... Ra mắt từ đầu năm 2019, PAM Air đã có khoảng 80 điểm đo sensor ở một số tỉnh thành trên cả nước, trong đó Hà Nội khoảng 40 điểm.

    ShitISmokeỨng dụng này lấy dữ liệu từ AQICN, trang web của Dự án Chỉ số Chất lượng Không khí Thế giới ra đời từ năm 2007. AQICN đang có mặt trên 70 quốc gia, sở hữu 9000 trạm đo và 600 thành phố lớn. Dự án quy mô lớn này được hỗ trợ từ các chuyên gia trong lĩnh vực khoa học môi trường, kỹ thuật hệ thống, khoa học dữ liệu, máy học và thiết kế trực quan.. Ứng dụng này quy chỉ số ô nhiễm không khí thành lượng thuốc lá hút trong một ngày của mỗi người. Ứng dụng ShitISmoke cung cấp cho người dùng một đơn vị theo dõi ô nhiễm không khí khác, ấn tượng mạnh hơn. Nhà phát triển quy chỉ số ô nhiễm không khí ra thuốc lá. Cứ 22 microgram/mét khối bụi PM2,5 mà một người hít mỗi ngày sẽ tương đương với một điếu thuốc. Theo Shitismoke, ứng dụng này muốn mọi người hiểu sự ô nhiễm không khí không khác gì việc hút thuốc lá.

    AirliefỨng dụng này cũng dùng dữ liệu từ AQICN. Tuy vậy, họ bổ sung thêm các câu hỏi để tùy chỉnh mức cảnh báo cho từng người dùng. Một số câu hỏi như phương tiện di chuyển, cường độ vận động, có hút thuốc hay không… Đồng thời ứng dụng này cũng đưa ra những mẹo giúp người dùng bảo vệ sức khỏe như trồng cây xanh, đi phương tiện công cộng... Ứng dụng AirLief cho phép tùy chỉnh nhiều thông tin sức khỏe của người dùng để đưa ra cảnh báo ô nhiễm không khí phù hợp. Cùng một thời điểm, chỉ số của các ứng dụng này có đôi chút chênh lệch vì lấy từ nhiều nguồn khác nhau. Tuy vậy, sai số chỉ khoảng một mức cảnh báo. Ví dụ, có ứng dụng sẽ báo không khí "tốt", có ứng dụng sẽ báo "trung bình". Tùy theo từng khu vực sinh sống có gần trạm đo không khí hay không, người dùng nên cân nhắc lựa chọn ứng dụng để có kết quả chính xác nhất.
     
  • Vì sao ô nhiễm không khí xảy ra khi người dân đang ngủ?

    Vì sao ô nhiễm không khí xảy ra khi người dân đang ngủ?
    Chuyên gia lý giải việc Hà Nội có chỉ số ô nhiễm không khí vào ban đêm cao hơn ban ngày chủ yếu là do hiện tượng nghịch nhiệt và gió lặng khiến không khí khó khuếch tán lên cao.
     
    Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên Môi trường) mới đây đã đưa ra báo cáo về diễn biến chất lượng không khí tại Hà Nội trong khoảng thời gian cuối tháng 9, đầu tháng 10.

     

    Theo đó, từ 27/9-2/10, chất lượng không khí tại Hà Nội tiếp tục có những diễn biến xấu, giá trị trung bình của PM2.5 đều vượt ngưỡng cho phép quy định. Đến ngày 3/10, chất lượng không khí đã tốt lên khi Hà Nội đón một trận mưa lớn vào sáng sớm.

    Đáng chú ý, báo cáo nêu rõ thời gian ghi nhận giá trị PM2.5 ở mức cao chủ yếu vào ban đêm và sáng sớm, điển hình vào khung 0-6h trong nhiều ngày.

    Tổng cục Môi trường lý giải nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do ban đêm là khoảng thời gian gió lặng cùng hiện tượng nghịch nhiệt làm chất ô nhiễm không thể phát tán, duy trì ở mức cao.

    Trao đổi với PV, TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch cho rằng kết quả đánh giá của Tổng cục Môi trường khá khách quan và sát với thực tế. Ông Tùng cho biết mặc dù ban đêm có lượng xe cộ qua lại ít nhất, các hoạt động qua lại của con người cũng hạn chế nhưng đây lại là thời điểm thuận lợi xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt.

    "Hiện tượng này thường xảy ra vào ban đêm do lúc này mặt đất lạnh, không khí tầng thấp bị đè nén ở dưới khó bốc hơi lên được", ông Tùng lý giải.

    Theo đó, thông thường là càng lên cao không khí càng loãng và nhiệt độ càng giảm. Nhưng khi nghịch nhiệt xảy ra, không khí ở tầng cao sẽ có nhiệt độ ngang bằng hoặc đôi lúc cao hơn không khí ở mặt đất. Điều này khiến không khí ở tầng thấp bị nén lại, không thể bốc hơi.

    Ngoài ra, ban đêm cũng là thời điểm ít gió, không khí chứa các chất ô nhiễm khó khuếch tán khiến ô nhiễm có xu hướng cao hơn những thời điểm khác trong ngày.

    Chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế di chuyển ra ngoài, tập thể dục trong khoảng thời gian 5-6h sáng do lúc này không khí ô nhiễm chưa thể khuếch tán lên cao, có hại cho sức khỏe của con người.

     
    Chất lượng không khí Hà Nội sáng 7/10 vẫn ở mức kém. (Đồ họa: Minh Hồng).

    Bên cạnh đó, báo cáo tổng quan chất lượng không khí tháng 9 của Tổng cục Môi trường còn đưa ra các số liệu đánh giá và khẳng định ô nhiễm không khí ở Hà Nội trong vòng 10 năm trở lại đây có xu hướng giảm.

    "Qua theo dõi diễn biến từ năm 2010 đến nay cho thấy, nồng độ bụi PM10 và PM2,5 có xu hướng giảm. So sánh nồng độ bụi PM2.5 trong các tháng qua các năm từ 2013-2019 cho thấy, nồng độ bụi PM2.5 trong các tháng năm 2019 có xu hướng giảm qua các năm", báo cáo của Tổng cục môi trường nêu.

    Trao đổi về xu hướng này, ông Tùng cho rằng cần xem xét lại về nguồn số liệu và xem xét lý giải xu hướng này. Bởi lẽ, trong giai đoạn 2013-2019, lưu lượng xe máy, mật độ giao thông, xây dựng, tốc độ đô thị hóa của Hà Nội tăng theo từng năm nên xu hướng ô nhiễm không khí khó có thể giảm.

    "Để dựa vào đánh giá chỉ số AQI trong vòng một vài năm của riêng một tổ chức thì khó có thể nhận định được xu hướng ô nhiễm không khí giảm. Cần phải có những phân tích, liên kết các thông tin với nhau để lý giải về xu hướng này", ông Tùng đưa ra quan điểm.

    Theo ông, nếu xu hướng ô nhiễm có giảm thì có thể do điều kiện khí hậu có những biến chuyển về lượng mưa qua từng năm.
     
  • Số ca tử vong do ô nhiễm không khí ở VN có thể tăng 4 lần vào năm 2030

    Số ca tử vong do ô nhiễm không khí ở VN có thể tăng 4 lần vào năm 2030
    Nghiên cứu của Đại học Harvard, Mỹ, dự báo số ca tử vong do ô nhiễm không khí từ nhiệt điện than ở Việt Nam sẽ tăng từ gần 5.000 người năm 2011 lên gần 20.000 người vào năm 2030.
    Năm 2017, các chuyên gia thuộc Đại học Harvard công bố nghiên cứu cho thấy khí thải do đốt than ở Đông Nam Á sẽ tăng gấp ba vào năm 2030, dẫn đến gia tăng số ca tử vong liên quan đến ô nhiễm.

    Các nhà nghiên cứu tại Harvard và Greenpeace cho biết nhu cầu về điện ở Đông Nam Á được dự báo tăng 83% từ năm 2011-2035. Đây là con số đáng kinh ngạc, gấp đôi mức trung bình toàn cầu.

    Số ca tử vong do ô nhiễm sẽ tăng vọt vào năm 2030
    "Tình trạng ô nhiễm không khí ở Trung Quốc và Ấn Độ thu hút sự quan tâm lớn của giới khoa học", Shannon Koplitz, nhà nghiên cứu chính của dự án, cho biết.

    Tuy nhiên, bà cho rằng "tác động của việc mở rộng quy mô ngành năng lượng than theo kế hoạch tại các quốc gia khác ở khu vực Đông Nam và Đông Á đã bị đánh giá thấp".

     

    Nghiên cứu chỉ ra rằng kinh tế phát triển, dân số gia tăng và xu hướng di cư về thành thị các yếu tố khiến nhu cầu năng lượng tăng vọt.

    Khác với Mỹ, châu Âu, Trung Quốc hay Ấn Độ, năng lượng tại các nước Đông Nam Á được đẩy mạnh sản xuất từ than đá thay vì năng lượng tái tạo. Điều này có thể gây ra hậu quả "nghiêm trọng" đối với sức khỏe cộng đồng, nghiên cứu cảnh báo.

    "Việc các nước Đông Nam Á đang phát triển phụ thuộc vào than đá sẽ tác động đáng kể và lâu dài đến chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng", bà Koplitz nói.

    Báo cáo năm 2017 ước tính hàng năm, khoảng 20.000 người trong khu vực Đông Nam Á tử vong do khí thải từ nhà máy nhiệt điện than. Theo dự báo, con số này sẽ tăng lên 70.000 người vào năm 2030 nếu tất cả các dự án nhà máy điện được đề xuất trong khu vực đi vào triển khai.

    Số lượng các nhà máy điện ở Indonesia dự kiến tăng gấp đôi từ 147 lên 323 nhà máy. Con số này ở Myanmar dự kiến tăng gấp 5 lần, từ 3 lên 16 nhà máy.

    Các quốc gia phát triển như Hàn Quốc và Nhật Bản cũng đang tăng cường xây dựng các nhà máy nhiệt điện than, báo cáo cho biết. Do đó, khí thải từ than đá ở Đông Nam Á sẽ tăng gấp ba vào năm 2030, với mức tăng cao nhất ở Indonesia và Việt Nam.

    Năng lượng tái tạo chưa được ưu tiên
    Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng tác động xấu mà các quốc gia này gây ra cho môi trường chỉ là giọt nước giữa đại dương. Theo ước tính, hàng năm có 100.000 người chết do chịu ảnh hưởng từ các nhà máy nhiệt điện than ở Ấn Độ.

    Người phát ngôn của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết: "Việc đánh giá Indonesia là trường hợp xấu so với Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ là không công bằng. Trung Quốc tiêu thụ lượng than gấp 40 lần Indonesia".

    "IEA khuyến cáo rất rõ ràng rằng các quốc gia nên khai thác tất cả tiềm năng về năng lượng carbon thấp, tuy nhiên khan hiếm năng lượng là vấn đề quan trọng ở nhiều nước trên thế giới", phát ngôn viên của IEA nói với CNN.

    Lauri Myllyvirta, chuyên gia về ô nhiễm không khí của Greenpeace và là một trong những tác giả của nghiên cứu, lập luận rằng Trung Quốc và Ấn Độ ít nhất đang nỗ lực cải thiện vấn đề năng lượng của mình.

    "Trung Quốc là quốc gia đi đầu trên thế giới trong việc phát triển năng lượng tái tạo", ông nói và cho biết kể từ năm 2013, nhu cầu năng lượng gia tăng ở Trung Quốc hoàn toàn được đáp ứng bằng năng lượng sạch. Chuyên gia này nhận định Ấn Độ cũng đang đi đúng hướng để đáp ứng "các mục tiêu năng lượng tái tạo đáng chú ý".

    "Tôi rất hy vọng rằng năng lượng sạch được đẩy mạnh để ô nhiễm không khí không đạt đến mức khủng khiếp như chúng ta đang chứng kiến ở Trung Quốc và Ấn Độ", ông Myllyvirta nói.

    "Chi phí thấp và nguồn cung trong nước dồi dào" là lý do tại sao các quốc gia như Indonesia và Việt Nam vẫn đang đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu hóa thạch, bất chấp tác động tiêu cực đến chất lượng không khí.

    Theo phân tích của IEA, trong bối cảnh nguồn cung than đá giá rẻ luôn sẵn có và các quốc gia đang đặt ra mục tiêu phát triển đầy tham vọng, chính sách ưu đãi của chính phủ và quy hoạch ngành năng lượng trong dài hạn sẽ giúp khu vực Đông Nam Á ưu tiên công nghệ tái tạo.

    "Để cạnh tranh được về giá trong sản xuất điện, ngành năng lượng tái tạo cần phải đạt đến quy mô nhất định. Trong nghiên cứu của chúng tôi, hầu hết quốc gia chưa đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo", ông Myllyvirta nói.
     
  • Không khí ở Việt Nam đang được quản lý như thế nào?

    Không khí ở Việt Nam đang được quản lý như thế nào?
    Tình trạng ô nhiễm không khí liên tục đi xuống đặt ra câu hỏi về việc nhà chức trách đang thật sự làm gì để bảo vệ quyền được hít thở không khí trong lành của người dân?
    Là người yêu thích chạy marathon từ nhiều năm nay, anh Phạm Sơn (quận Bình Thạnh) rất quan tâm đến chất lượng không khí bởi lượng khí hấp thụ khi chạy bộ gấp 2-3 lần các hoạt động bình thường. Anh cho biết thường sử dụng phần mềm AirVisual để cập nhật thông tin về chất lượng không khí mỗi ngày.

     

    Khi được hỏi lý do không cập nhật dữ liệu từ các trạm quan trắc của Nhà nước, anh Sơn thừa nhận do “không biết tìm ở đâu”. “Cơ quan chức năng nên có cảnh báo thực chất đến người dân ngay khi họ phát hiện có vấn đề ô nhiễm không khí chứ không phải chờ đến khi Thủ tướng chỉ đạo mới giải thích”, anh Sơn thể hiện thái độ không hài lòng.

    Theo Chỉ số năng lực quản lý môi trường, vị trí xếp hạng của Việt Nam về hoạt động bảo vệ môi trường ngày càng tụt hạng qua các năm. Cụ thể, từ vị trí trung bình 79/132 nước được xếp hạng (2012) tụt xuống 132/180 (2018). Con số này đặt ra câu hỏi về việc nhà chức trách đang làm gì để bảo vệ quyền được hít thở không khí trong lành của người dân?

    Mỗi bộ quản lý một loại không khí

    Hiện Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) 2014 đã quy định về BVMT không khí cùng với đó là hàng loạt văn bản dưới luật. Tại Quyết định 985a/QĐ-TTg ngày 01/6/2016, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí đến năm 2020, tầm nhìn 2025. Thêm vào đó, Việt Nam có Luật Đa dạng sinh học và Luật Thuế Bảo vệ môi trường.

    Câu hỏi đặt ra là tại sao chất lượng không khí vẫn tiếp tục đi xuống dù đã có hành lang chính sách về quản lý và kiểm soát chất lượng không khí?

    TS Trần Thế Loãn, nguyên Phó cục trưởng Cục Kiểm soát ô nhiễm, Tổng cục Môi trường, cho rằng hiện chính sách quản lý và kiểm soát chất lượng môi trường không khí ở Việt Nam còn phân tán dẫn đến quản lý thiếu hiệu quả.

    Cụ thể, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) chịu trách nhiệm chung về bảo vệ môi trường không khí. Tuy nhiên, đơn vị này chỉ kiểm soát các nguồn thải công nghiệp lớn và cơ sở phát sinh khí thải trọng điểm.

    Trong khi đó, Bộ Công thương được giao quản lý các nguồn thải cố định nhưng chỉ kiểm soát đối với doanh nghiệp nhà nước trực thuộc, tức không bao gồm các cơ sở sản xuất ngoài quốc doanh. Nguồn thải di động do các phương tiện giao thông sẽ do Bộ Giao thông vận tải quản lý. Bộ Xây dựng lại chịu trách nhiệm hoạt động xây dựng đảm bảo bảo vệ môi trường ở các đô thị. Còn Bộ Khoa học và Công nghệ được giao quản lý ban hành tiêu chuẩn về nhiên liệu, thẩm định công nghệ.

    TS Võ Trung Tín, Đại học Luật TP.HCM, chỉ ra thêm một nguyên nhân nữa là quy định về xử lý vi phạm pháp luật về ô nhiễm không khí, đặc biệt là xử phạt vi phạm hành chính chưa đủ tính răn đe, nhất là đối với những cơ sở hoạt động quy mô lớn. Cụ thể, mức phạt vi phạm hành chính cao nhất trong Nghị định 155/2016/NĐ-CP đối với cá nhân là 1 tỉ đồng (tổ chức là 2 tỉ đồng).

    Chính sách không thiếu nhưng làm đến đâu thì không ai biết

    Nhận xét về việc quản lý không khí tại Việt Nam, TS Loãn cho rằng chính sách không thiếu nhưng quản lý thì không thấy. Ông lấy ví dụ ở Hà Nội, dù đã có quy định rõ ràng về việc bảo vệ môi trường ở các công trường xây dựng nhưng trên thực tế không ai kiểm soát. Dẫn đến việc bùn đất từ các công trình này vương vãi khắp nơi gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng không khí.

    “Các luật hiện tại rất chồng chéo nên tôi cho rằng không nên có các văn bản mới mà phải rà soát lại các văn bản cũ, tổ chức thực hiện, kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện cho tốt. Còn bây giờ nhiều chính sách mà không thực hiện thì nó không có nghĩa lý gì”, TS Loãn nhận định.

    Phân tích lý do khiến công tác thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường không khí thiếu hiệu quả, ông Loãn cho rằng có 2 nguyên nhân. Một là trách nhiệm công vụ của các cơ quan nhà nước còn thấp. Việc phân tán nguồn lực quản lý dẫn đến thiếu hiệu quả trong phối hợp cùng với tâm lý của các bộ, ngành sẽ quan tâm đến chức năng chính của họ hơn là mục tiêu bảo vệ môi trường.

    Hai là nguồn kinh phí không đầy đủ. “Ví dụ việc cấp kinh phí để xây dựng cơ sở dữ liệu về khí thải nhưng lại không bao gồm kinh phí thống kê, cập nhật cơ sở dữ liệu. Do đó, khi đầu tư xong không có kinh phí duy trì cơ sở dữ liệu thành ra mất tác dụng”, ông Loãn giải thích.

    Tán đồng với quan điểm của chuyên gia trên, PGS.TS Hồ Quốc Bằng, Viện Tài Nguyên và Môi Trường, Đại Học Quốc gia TP.HCM, nói thêm rằng dù Việt Nam đã có Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí đến năm 2020, tầm nhìn 2025 (Quyết định 985a/QĐ-TTg ngày 01/6/2016) nhưng “làm đến đâu thì không ai biết hết”. “Trung ương làm bao nhiêu tôi không biết nhưng địa phương thì hầu như không thấy làm”, ông Bằng đánh giá.
     
  • ĐIỂM TIN: Buổi tối ô nhiễm hơn ban ngày, càng lạnh càng nhiều bụi PM2.5

    ĐIỂM TIN: Buổi tối ô nhiễm hơn ban ngày, càng lạnh càng nhiều bụi PM2.5
    Nghiên cứu của TS Lý Bích Thuỷ (Viện Khoa học & Công nghệ Môi trường - ĐH Bách Khoa Hà Nội) chỉ ra rằng, nồng độ PM2.5 tại Hà Nội thường cao vào khoảng tháng 12 và tháng 1, đặc biệt là buổi đêm. Vào những tháng mùa hè (tháng 5 – tháng 8), nồng độ PM2.5 tại Hà Nội sẽ thấp hơn hẳn.
    Đặc điểm của ô nhiễm bụi mịn trong không khí ngược hoàn toàn so với các khí thải từ phương tiện giao thông như CO, NO. Nếu xét theo các khoảng thời gian trong ngày, nồng độ bụi mịn trong không khí tại Hà Nội sẽ ở ngưỡng thấp vào buổi trưa và cao dần vào buổi tối và sáng sớm. Chỉ số PM2.5 sẽ tăng dần về đêm và sáng sớm. Với những ngày mà nhiệt độ thấp hơn 2 độ so với ngày hôm trước đó, nồng độ bụi ban đầu sẽ thấp nhưng sau đó lại vọt lên rất cao.

     
    Buổi trưa, hàm lượng bụi mịn không khí tại Hà Nội ở mức thấp nhất.

    Lý giải cho điều này, TS Lý Bích Thuỷ cho rằng có sự tương quan giữa các điều kiện khí tượng và nồng độ bụi. Vào ngày lạnh sẽ có các khối áp cao xuất hiện phía trên. Các bụi cám lơ lửng trong không khí vì thế bị tồn đọng lại, không khuyếch tán được. Điều này dẫn đến việc nồng độ bụi mịn PM2.5 tăng lên trong không khí. Điều tương tự cũng đã từng xảy ra tại Trung Quốc khi quốc gia này gặp phải những điều kiện khí tượng bất lợi. Tuy nhiên do tính chất của thời tiết, nồng độ bụi trong không khí thường chỉ cao lên theo từng đợt. "Để giải quyết tình trạng ô nhiễm bụi mịn trong không khí, không có cách nào ngoài việc giảm phát thải của con người và kết hợp cùng các nhóm giải pháp khác", TS Thuỷ cho biết trên Vietnamnet.

    Hiến kế cải thiện ô nhiễm môi trường ở Hà Nội và TP HCM
    Daidoanket đưa tin: Chiều 14/10, tại TP HCM, đã diễn ra buổi tọa đàm, gặp gỡ báo chí với chủ đề về ô nhiễm không chí thời gian gần đây tại Hà Nội và TP HCM, đặt ra nhiều lo ngại về sức khỏe cộng đồng và vấn đề về Luật Tài nguyên – Môi trường và các chính sách trong nước để cải thiện tình hình ô nhiễm. Tại buổi tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Đình Tuấn, Phó chủ tịch Hội nước và Môi trường TP HCM, nguyên Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường TP HCM cho biết, trong thời gian gần đây, ô nhiễm không khí đang trở thành vấn đề môi trường đe doạ nghiêm trọng đến đời sống và sức khoẻ người dân. Tại thủ đô Hà Nội và TP HCM khảo sát về chỉ số chất lượng không khí (AQI) thường xuyên ở mức độ đỏ hoặc tím, thậm chí có những thời điểm hai thành phố này nằm trong top 3 thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Các thành phố gần như chìm hoàn toàn trong bụi, người dân ra đường thấy cay mắt, rát da, khó thở, ho, sổ mũi.

    Trong khi đó, TS Trần Ngọc Đăng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ dự án và Đổi mới sáng tạo Đại học Y Dược TP HCM cũng chia sẻ các giải pháp về cải thiện tình hình ô nhiễm khi ông có thời gian nghiên cứu ở Tsukuba, Nhật Bản. Cũng tại buổi tọa đàm, bà Hoàng Minh Hồng, Giám đốc Điều hành Trung Tâm hành động và Liên kết vì môi trường và Phát triển, cũng đã chỉ ra nhiều nguyên nhân ô nhiễm trong các hiện tượng ô nhiềm không khí thời gian gần đây ở Hà Nội và TP HCM, xuất phát từ khí thải công nghiệp, hoạt động của phương tiện giao thông, yếu tố thời tiết. Các ảnh hưởng ô nhiễm không khí này theo bà Hồng có tác động trong thời gian dài, với biểu hiện cấp tính là khó thở, ho hen, nguy hại mắt, thậm chí dẫn đến các triệu chứng mãn tính, như gây xơ vữa, tắt mạch máu, đột quỵ,…Tại tọa đàm, cả PGS.TS Nguyễn Đình Tuấn và TS Trần Ngọc Đăng đều cho rằng, các giải pháp để giảm ô nhiễm cho hai đô thị Hà Nội và TP HCM cần làm ngay chính là phải giảm mật độ phương tiện giao thông; Kêu gọi việc di chuyển bằng các phương tiện công cộng và cải tiến các kỹ thuật trong các loại phương tiện giao thông hiện nay nhằm giảm khí thải.

    Quảng Ngãi: Hơn 10.000 USD xây dựng mô hình “làng không rác”
    Báo Saigongiaiphong đưa tin: Ngày 11-10, UBND xã Phổ Thạnh và HTX làng Gò Cỏ (huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) cùng hàng trăm hộ dân khởi động dự án “Giảm thiểu chất thải rắn sinh hoạt làng Gò Cỏ”, hướng đến “Nói không với sản phẩm nhựa dùng một lần” tạo mô hình nhân rộng về “làng không rác”. Tham dự khởi động dự án “Giảm thiểu chất thải rắn sinh hoạt làng Gò Cỏ” có ông Guy Martini, Tổng Thư ký Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu UNESCO, TS Chu Mạnh Trinh, Chuyên gia bảo tồn, Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, ông Nguyễn Việt Dũng, Đại diện Tổ chức Môi trường Thái Bình Dương, cùng BQL Công viên địa chất Lý Sơn – Sa Huỳnh, HTX làng Gò Cỏ,... và hàng trăm hộ dân.

    Theo đó, Dự án “Giảm thiểu chất thải rắn sinh hoạt làng Gò Cỏ” thực hiện tại làng Gò Cỏ, thôn Long Thạnh 2, xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, do tổ chức Môi trường Thái Bình Dương (Pacific Environment-PE) tài trợ với tổng giá trị 10.000 USD. Đây là dự án tài trợ trang thiết bị và chuyển giao kỹ thuật sử dụng vốn viện trợ phi chính phủ nước ngoài không hoàn lại. Mục tiêu dự án là trên 50% hộ gia đình làng Gò Cỏ thực hiện mô hình phân loại rác tại nguồn, làm phân vi sinh (quý 4, 2019). Hướng đến việc cộng đồng người dân tại khu vực làng Gò Cỏ “Nói không với sản phẩm nhựa dùng một lần”, tạo mô hình nhân rộng về “làng không rác”, từ đó, định hướng làng Gò Cỏ tự cung tự cấp lượng phân hữu cơ phục vụ cho trồng trọt tại địa phương.

    Nước lau nhà có thể sản sinh chất nguy hiểm gây ô nhiễm không khí
    Nghiên cứu mới đây đăng trên tờ Khoa học và Công nghệ Môi trường đã tìm ra một số sản phẩm tẩy gia dụng thường được sử dụng có thể ngầm sản sinh chất ô nhiễm không khí. Ô nhiễm không khí trong nhà xảy ra khi mùi của nước lau sàn phản ứng với một hợp chất có trong sản phẩm – được gọi là limonene – cùng với ánh sáng. Tuy nhiên, limonene có thể kích thích tạo nên một phản ứng hóa học khi tiếp xúc với mùi của nước lau sàn và ánh sáng. Chúng tạo nên chất ô nhiễm không khí, có thể gây khó chịu cho mắt và da, từ đó góp phần trong các vấn đề sức khỏe. Để tìm hiểu xem ô nhiễm trong nhà xảy ra như thế nào, các nhà khoa học từ Trường Đại học Toronto và Trường Đại Học Bucknell ở Pennsylvania đã sử dụng một môi trường để kích thích tạo ra phản ứng giữa limonene với khí chlorine và axit hypocholorous có trong sản phẩm lau chùi.

    Limonene và các khí trong sản phẩm nhanh chóng giải phóng một chất lỏng dễ bay hơi vào bóng tối. Nhưng các hợp chất sản sinh ra các chất khí gọi là aerosol hữu cơ thứ cấp (SOAs) khi có ánh đèn huỳnh quang hoặc ánh mặt trời. SOAs là thành phần chính cấu thành các hạt bụi PM 2.5. Những vật thể siêu nhỏ này có thể tạo ra một làn khói bụi mức độ cao và cũng có thể đi vào sâu trong phổi. Phơi nhiễm với những chất này có thể gây nên ảnh hưởng sức khỏe trong thời gian ngắn, bao gồm khó thở, ho, hắt xì và khó chịu ở mắt, mũi, cổ họng. Trong một số trường hợp, hít vào các hạt bụi PM 2.5 có thể ảnh hưởng tới chức năng phổi và dẫn tới các vấn đề nghiêm trọng hơn đối với người bị hen suyễn hoặc bệnh tim.

    Ô nhiễm không khí có thể khiến bạn hói đầu
    Nghiên cứu được chứng minh bởi các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy, nam giới tuổi 20 thường xuyên tiếp xúc với ô nhiễm không khí dễ bị hói đầu hơn bình thường. Phát hiện mới này vừa được trình bày tại Hội nghị của Viện Hàn lâm Da liễu và Bệnh viện EADV ở Marid (Tây Ban Nha). Để chứng minh cho quan điểm trên, các nhà khoa học nghiên cứu trên một số nhóm người có tuổi đời khoảng 20. Kết quả, đàn ông độ tuổi này thường xuyên để tóc tiếp xúc trực tiếp với khói bụi bị hói tóc sớm hơn rất nhiều so với người khác. Nhóm khoa học lấy các tế bào da đầu của con người (u nhú), cho tiếp xúc với nhiều nồng độ khác nhau của các loại bụi như: hạt diesel, bụi mịn (PM10). Đây đều là những hạt bụi được sản sinh từ  phương tiện giao thông, không thể phát tán nên lắng đọng lại bầu khí quyển, bám vào quần áo, da và tóc con người rồi gây bệnh – thông tin trên VTC News.

    Sau khi bám vào tóc, các hạt bụi này sẽ làm ảnh hưởng tới sự phát triển của các nang lông trên đầu, gây cản trở việc mọc tóc. Ngoài ra, những hạt bụi này cũng khiến cho các protein có tác dụng nuôi dưỡng và duy trì cho tóc khỏe mạnh bị giảm dần. “Kết quả này cho thấy, ô nhiễm không khí, cụ thể là các hạt bụi như diesel hay bụi mịn là tác nhân khiến nam giới bị rụng tóc nhiều hơn”, bác sĩ Hyuk Chul Kwon phát biểu tại hội nghị. Theo The Sun, ô nhiễm không khí ước tính sẽ giết chết khoảng 4,2 triệu người mỗi năm. Nhưng điều lạ là rất ít người biết đến tác hại của nó với da và tóc. Vì vậy, phát hiện lần này nhằm mục đích cảnh báo cho người dân biết và phòng tránh những tác hại của môi trường. Xa hơn nữa, các nhà khoa học hy vọng sẽ sáng chế ra loại kem bôi có thể giảm bớt tình trạng rụng tóc do khói bụi ở đàn ông.
     
  • ĐIỂM TIN: Khởi tố tội gây ô nhiễm môi trường

    ĐIỂM TIN: Khởi tố tội gây ô nhiễm môi trường
    Cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện Kỳ Sơn (Hòa Bình) cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội gây ô nhiễm môi trường theo quy định tại điều 235, Bộ luật Hình sự.
    Chiều 17/10, tỉnh Hòa Bình họp báo "Thông tin về việc ô nhiễm nguồn nước sạch cũng cấp cho TP Hà Nội" do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hòa Bình tổ chức và ông Nguyễn Văn Toàn - Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy - chủ trì. Tại đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện Kỳ Sơn (Hòa Bình) cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội gây ô nhiễm môi trường theo quy định tại điều 235, Bộ luật Hình sự. Theo đó, cơ quan công an vận động người dân tích cực tham gia tố giác tội phạm, cung cấp thông tin liên quan đến vụ việc. Trước đó, nhiều người dân tại các quận Thanh Xuân, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Hoàng Mai (Hà Nội) phản ánh nước sạch do công ty Cổ phần nước sông Đà cấp có mùi khét. Tình trạng này kéo dài trong các ngày 10-15/10. Ngày 14/10, Bộ TN-MT cho biết đã nhận được báo cáo của Sở TN-MT Hòa Bình về việc xe tải 2,5 tấn đổ trộm dầu trên khu vực thượng nguồn gần nhà máy xử lý nước sạch sông Đà. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nước ở Hà Nội có mùi trong nhiều ngày qua – thông tin trên Motthegioi.

     

    Đến ngày 15/10, Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết công ty nước sạch sông Đà Viwasupco đã biết sự việc này từ ngày 8/10 nhưng không báo cáo với thành phố Hà Nội về sự việc. Theo kết quả xét nghiệm của Sở Y tế thành phố, mùi của nước liên quan đến chất styren và có tỷ lệ từ 1,3 đến 3,6 lần cao hơn so với mức bình thường. Tuy nhiên, theo thông tin mà ông Nguyễn Văn Tốn - Tổng giám đốc Viwasupco cho biết thì đơn vị này có báo cáo tới các cơ quan chức năng tỉnh Hoà Bình do nhà máy đóng chân trên địa bàn tỉnh này. Theo ông Tốn, khoảng 9 giờ ngày 9/10 phát hiện có dầu tràn vào hồ Đầm Bài, công ty đã thuê người cùng công nhân vớt dầu, dùng phao ngăn dầu lại. Sau đó lực lượng của công ty tìm ngược lại nguồn dầu mới phát hiện dầu đổ trộm ở khu vực núi, đã mua cát xử lý tạm thời. Công ty cũng gọi điện cho chính quyền địa phương xuống lập biên bản nhưng sáng hôm sau cơ quan chức năng mới xuống. Viwasupco đã tạm dừng cấp nước trong hai ngày 15 và 16/10 để xử lý bước đầu, và vừa cung cấp nước trở lại cho khu vực tây nam Hà Nội vào tối 16/10.

    'Việt Nam có thể tham khảo Nhật Bản về ô nhiễm không khí, nguồn nước'

    Chia sẻ tại họp báo giữa kỳ của Văn phòng Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam, ông Tetsuo cho hay là người từng làm việc tại Trung Quốc trong giai đoạn quốc gia này ô nhiễm nghiêm trọng về không khí và giờ là Việt Nam nên rất quan tâm về vấn đề này. Vị này cũng nhận định ô nhiễm không khí và nguồn nước là hệ quả khó tránh khỏi từ quá trình phát triển kinh tế. Nhật Bản cũng từng rơi vào hoàn cảnh tương tự Việt Nam hay cụ thể là Hà Nội thời điểm hiện tại. "Không khí tại Nhật Bản giờ rất trong lành nhưng cách đây vài chục năm chúng tôi cũng rơi vào tình trạng ô nhiễm không khí nặng nề. Có những khi bầu trời tối đen, trẻ con không thể ra ngoài vui chơi vì khói bụi", ông Tetsuo chia sẻ.

    Khi được hỏi về những giải pháp mà JICA có thể hỗ trợ các thành phố lớn của Việt Nam trong vấn đề ô nhiễm không khí, trưởng văn phòng JICA Việt Nam cho hay về cụ thể ô nhiễm không khí hiện phía Nhật Bản chưa có dự án nào liên quan. "Để giải quyết ô nhiễm không khí, cần xác định rõ nguyên nhân gây ô nhiễm là gì. Các dự án của JICA tập trung riêng cho ô nhiễm không khí thì chưa có, tuy nhiên, chúng tôi có các dự án giúp giải quyết các vấn đề về giao thông đô thị, từ đó giảm lượng phát thải từ phương tiện giao thông", ông Tetsuo chia sẻ. "Hai dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM mà JICA đang xúc tiến triển khai sẽ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông của hai thành phố, giúp giảm lượng phương tiện cá nhân giúp cải thiện tình trạng môi trường", vị này nói thêm. "Đường sắt đô thị không chỉ đóng góp phát triển kinh tế mà còn giúp giảm tải áp lực giao thông, giảm tắc đường và cải thiện chất lượng không khí".

    Tỉ lệ sẩy thai tăng do ô nhiễm không khí

    Kết quả trên được lấy từ một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học từ năm trường đại học của Trung Quốc. Nghiên cứu được xuất bản trong tạp chí khoa học Natural Sustainability ngày 14-10. Theo The New York Times, trong nghiên cứu trên, các nhà khoa học đã tập trung vào các ca sảy thai chết lưu (missed abortion) trong ba tháng đầu của thai kỳ. Sảy thai chết lưu là hiện tượng bào thai chết mà không có biểu hiện cụ thể khiến cha mẹ nghĩ thai vẫn phát triển bình thường.Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiếp xúc nhiều với các tác nhân ô nhiễm trong không khí như bụi mịn hay SO2 và CO có khả năng gia tăng tỉ lệ sẩy thai chết lưu ở phụ nữ.

    Nghiên cứu sử dụng kết quả bệnh án của 255.668 thai phụ trong giai đoạn từ 2009 đến 2017 ở Bắc Kinh. Những người tham gia vào nghiên cứu được theo dõi việc tiếp xúc với không khí ô nhiễm ở nhà và nơi làm việc, do các khu công nghiệp, xe cộ và các hộ gia đình gây ra. Các nhân tố gây ra ô nhiễm mà nhóm nghiên cứu tập trung vào là bụi mịn PM2.5, lưu huỳnh dioxide (SO2), ozone (O3) và carbon monoxide (CO). Nồng độ ô nhiễm được tính toán dựa trên số liệu của các hệ thống quan trắc không khí ở Bắc Kinh. Tuy nhiên, người đứng đầu nghiên cứu cũng đồng thời cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu nhằm xác định chắc chắc mối quan hệ giữa các tác nhân ô nhiễm khác nhau với tỉ lệ sẩy thai chết lưu, cũng như chưa thể xác định được ảnh hưởng của các nhân tố khác, gồm ô nhiễm do lò sưởi, vật liệu xây dựng và khói thuốc.

    Nhà Trắng: Hội nghị G7 năm 2020 sẽ không bàn về biến đổi khí hậu

    Nhà Trắng ngày 17/10 cho biết biến đổi khí hậu sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) vào năm tới. Đây là thông báo mới nhất từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong “cuộc chiến” chống lại gần như tất cả các dạng thức liên quan đến quy định về bảo vệ môi trường. Trước đó, Tổng thống Trump đã rút Mỹ ra khỏi Hiệp định Paris về chống biến đổi khí hậu, nới lỏng các quy định về giới hạn lượng phát thải khí metan gây hiệu ứng nhà kính và làm suy yếu các biện pháp bảo vệ động vật hoang dã chủ chốt. Trả lời báo giới, Chánh Văn phòng Nhà Trắng Mick Mulvaney nói rằng biến đổi khí hậu sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của Hội nghị G7 – thông tin trên TTXVN.

    Hiện Mỹ và Trung Quốc chiếm gần một nửa lượng khí thải carbon của Trái Đất và hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có vai trò rất quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, đảng Cộng hòa của ông Trump là một trong số ít các đảng phái chính trị trên thế giới phủ nhận những tác động của biến đổi khí hậu. Trong tháng 9/2019 vừa qua, 24 tiểu bang của Mỹ đã khởi động một vụ kiện chống lại chính quyền Tổng thống Trump liên quan đến vấn đề giới hạn thẩm quyền của các bang trong việc hạn chế khí thải. Theo dự kiến, Hội nghị G7 năm 2020 sẽ diễn ra từ ngày 10-12/6/2020 tại khu nghỉ dưỡng Trump National Drorral gần thành phố Miami, tiểu bang Florida .

    Ai Cập “phủ xanh' các tòa nhà để cải thiện chất lượng không khí

    Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, Bộ Môi trường Ai Cập sẽ thực hiện một sáng kiến mới nhằm biến các nóc tòa nhà thành những khu vườn xanh nhằm cải thiện điều kiện môi trường và chất lượng không khí ở các tỉnh, thành phố trên cả nước. Bộ trưởng Môi trường Ai Cập Yasmin Fouad cho biết, việc trồng cây hay rau trên nóc các tòa nhà là một mô hình trồng trọt mới ở các thành phố nhằm tạo ra các không gian xanh, để có thêm nguồn không khí sạch và tự nhiên cho người dân đô thị. Nóc các tòa nhà sẽ được trồng các loại cây thảo dược, cây có hương thơm, hay cây cảnh. Những nóc nhà xanh sẽ góp phần cung cấp cho người dân không khí sạch và trong lành, đồng thời giảm ô nhiễm.

    Ngoài ra, việc thực hiện sáng kiến này còn góp phần nâng cao tính thẩm mỹ, làm đẹp cho các tòa nhà. Hoạt động này cũng giúp giảm nhiệt độ trên các nóc nhà, ước tính có thể giảm được khoảng 7 độ C so với những nóc nhà bằng bêtông hoặc các loại vật liệu xây dựng khác không được phủ xanh. Sáng kiến mới trên là một phần của những nỗ lực mà Bộ Môi trường Ai Cập đang triển khai nhằm giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện điều kiện môi trường ở quốc gia Bắc Phi này. Những nỗ lực của cơ quan trên cho đến nay đã thu được một số kết quả tích cực, đặc biệt trong việc khoanh vùng và phát hiện nguồn gốc gây ô nhiễm không khí cũng như môi trường, trong đó có việc đốt chất thải nông nghiệp. Ngoài ra, bộ trên cũng đang tích cực triển khai chương trình xử lý chất thải rắn, tận dụng và tái chế chất thải rắn.
     
  • Cấp bách giải quyết ô nhiễm không khí

    Cấp bách giải quyết ô nhiễm không khí
    Không khí tại TP Hồ Chí Minh đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến chất lượng sống của người dân. Chính quyền, sở, ngành liên quan cần đưa ra nhiều giải pháp nhằm đối phó hiệu quả với tình trạng này.
    Lượng phương tiện tham gia giao thông quá tải là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại TP Hồ Chí Minh. Trong ảnh: Kẹt xe trên quốc lộ 13, quận Thủ Đức.Ảnh: ANH MINH

    Mức độ ô nhiễm không ngừng tăng
    Theo ghi nhận tại vòng xoay Mỹ Thủy (quận 2) gần đây, tình trạng sương mù xuất hiện khiến việc tham gia giao thông lúc cao điểm buổi sáng bị ảnh hưởng. Đây là nút giao thông phức tạp bởi hằng ngày có hàng chục nghìn lượt xe tải, xe container ra vào cảng Cát Lái thường xuyên nên lượng khói xả từ các phương tiện này rất lớn.
    Anh Hồ Văn Nam, chạy xe ôm khu vực này cho biết, tháng 9 và 10 hằng năm, người dân thường phải chứng kiến hiện tượng sương mù dày đặc trong không khí vào buổi sáng sớm. “Anh em chạy xe ôm phải đeo khẩu trang và kính, nhỏ mắt để hạn chế phần nào khói bụi”, anh Nam cho hay.
    Theo thông tin từ Trung tâm quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh), việc quan trắc chất lượng không khí được triển khai tại 30 vị trí với tần suất 10 ngày/tháng vào hai khung giờ từ 7 giờ 30 phút - 8 giờ 30 phút sáng và từ 15 giờ - 6 giờ chiều. Kết quả cho thấy, ô nhiễm không khí chín tháng năm 2019 được thể hiện với 50,8% số liệu bụi lơ lửng và 93,9% số liệu mức ồn quan trắc được tại 19 vị trí giao thông vượt quy chuẩn cho phép. Nồng độ các chất ô nhiễm tại vị trí Cát Lái (quận 2), ngã tư Huỳnh Tấn Phát - Nguyễn Văn Linh (quận 7), Gò Vấp, An Sương (quận 12) và ngã tư Bình Phước (quận Thủ Đức) thường xuyên vượt quy chuẩn. Trong đó, vòng xoay Mỹ Thủy có nồng độ các chất ô nhiễm cao nhất với 99% số liệu bụi lơ lửng và 100% số liệu ồn quan trắc.
    Ông Cao Tùng Sơn, Giám đốc Trung tâm quan trắc môi trường cho biết, thành phố hiện có khoảng 37 điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông, gây ô nhiễm môi trường không khí. Đặc biệt là vào các khoảng thời gian đi làm và tan tầm của người dân thành phố. Bên cạnh đó, do có khoảng 1.000 nhà máy xí nghiệp quy mô lớn và hàng chục nghìn cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp xen kẽ với khu vực dân cư nên khí thải từ các hoạt động sản xuất gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng đến đông đảo người dân đô thị. Ngoài ra, hoạt động xây dựng diễn ra khắp nơi trong thành phố và hầu như suốt ngày đêm, gây ra ô nhiễm không khí và tiếng ồn ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân.
    Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh nhận định thêm, sự gia tăng phức tạp của các phương tiện cơ giới là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm tiếng ồn và không khí. Các loại phương tiện giao thông cơ giới có chất lượng khí thải kém đang gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.
    Hình ảnh ô nhiễm không khí tại TP Hồ Chí Minh ngày 22-10. Ảnh: Zing
    Phải giám sát chặt chẽ nguồn thải
    Về giải pháp, ông Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho rằng, trước hết, cần từng bước kiểm soát khí thải xe máy, tăng cường giao thông công cộng với phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch; triển khai lắp camera, hệ thống quan trắc tự động để theo dõi giám sát các công trình xây dựng nhà cao tầng, hạ tầng giao thông và công khai thông tin để mọi người cùng theo dõi; triển khai phí khí thải, đăng ký nguồn thải, kiểm kê khí thải. Bên cạnh đó, đẩy mạnh thanh tra, kiểm soát nguồn thải; đẩy mạnh nhóm giải pháp xanh như: năng lượng tái tạo, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và phát thải carbon thấp…
    Theo PGS, TS Hồ Quốc Bằng, Viện Môi trường và Tài nguyên (Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh), dự báo mức tăng phát thải vào năm 2025 là gần 40% cho các chất (trừ SO2 và TSP có mức tăng chậm hơn với 30% và 28% tương ứng). Năm 2030 dự báo sẽ tăng từ 40 - 50% cho các chất (đối với NMVOC và CO đến 65%). Do đó, thời gian tới, cơ quan chức năng thành phố cần định kỳ 5 năm cập nhật số liệu phát thải khí thải. Đồng thời, kết hợp mô phỏng chất lượng không khí để xác định khu vực có nồng độ cao và tải lượng phát thải khí thải cao. Từ đó, đề xuất bổ sung hoặc sửa đổi một số giải pháp kiểm soát cho phù hợp thực tế.
    Cũng theo các chuyên gia môi trường, thành phố cần tăng cường kiểm tra giám sát các nguồn thải, đặc biệt là với các nguồn thải lớn phải lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục và truyền số liệu quan trắc về Sở Tài nguyên và Môi trường để giám sát. Cùng với đó, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý môi trường; xây dựng phần mềm quản lý môi trường đối với các cơ sở sản xuất, dịch vụ nhằm kiểm soát chặt chẽ tình hình ô nhiễm môi trường không khí.
    Ngoài ra, cần tập trung kiểm soát ô nhiễm không khí do các hoạt động xây dựng như: Kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường không khí và xử phạt nghiêm minh các hành vi vi phạm của các công trình, dự án xây dựng. Đồng thời, khuyến khích sử dụng các vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, bảo đảm mật độ cây xanh trong xây dựng và quy hoạch; thực hiện giãn mật độ dân số; tăng cường các mảng xanh, hồ nước…, nhằm giảm hiện tượng đảo nhiệt đô thị và hiện tượng nghịch nhiệt bức xạ vào ban đêm.
    Tới đây, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục công bố các số liệu quan trắc môi trường, đặc biệt là môi trường không khí lên các bảng điện tử và các phương tiện thông tin đại chúng. Cùng với đó, ông Cao Tùng Sơn cho hay, thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý mạng lưới quan trắc môi trường nói chung và môi trường không khí nói riêng; xây dựng các phần mềm chuyên dụng để cung cấp thông tin về chất lượng môi trường đến người dân hằng ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng, điện thoại thông minh và tiến đến dự báo về ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn.
    Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cũng ra khuyến cáo đối với người dân (đặc biệt là trẻ em, người lớn tuổi và phụ nữ có thai) trong các thời điểm xảy ra hiện tượng mù quang hóa, cần hạn chế ra ngoài, tham gia giao thông và các hoạt động thể thao ngoài trời. Nếu ra ngoài, cần đeo khẩu trang, kính che toàn bộ mắt và che chắn khi tiếp xúc trực tiếp với sương mù ô nhiễm. Sở cũng khuyến khích người dân thường xuyên nhỏ mắt, mũi bằng nước muối sinh lý; tăng cường vệ sinh nhà cửa, phòng ốc, đồ chơi, hệ thống chiếu sáng và làm thông thoáng môi trường sống; hạn chế phơi thực phẩm và sử dụng nước mưa.
    Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh vừa có văn bản đề nghị Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam và Công ty Honda Việt Nam phối hợp xây dựng kế hoạch thí điểm kiểm soát khí thải đối với mô-tô, xe máy tham gia giao thông trên địa bàn thành phố.
     
     
  • Ô nhiễm không khí - Đến hẹn lại lên: Con đường thoát bụi trần của chúng ta

    Ô nhiễm không khí - Đến hẹn lại lên: Con đường thoát bụi trần của chúng ta
    Mấy ngày vừa qua, Tổng cục Môi trường lại tiếp tục ra khuyến cáo đề nghị người dân hạn chế ra ngoài trời, vì miền Bắc và cả một số tỉnh thành miền Nam lại tiếp tục chìm vào ô nhiễm trầm trọng.
    Bầu trời Sài Gòn suốt nhiều ngày có sương mù quang hóa, không khí nặng, khó thở, nhiều người bị cay rát mắt và ngứa họng. Người có bệnh về đường hô hấp cảm thấy khó thở nặng.
    Nhưng diễn biến thời tiết này xuất hiện vào thời điểm cuối năm se lạnh khiến không ít người nhầm tưởng đây là thời tiết mùa đông dễ chịu nên thích ra ngoài trời và không theo dõi các cảnh báo ô nhiễm không khí.
    Ô nhiễm không khí Hà Nội - Đến hẹn lại lên
    Đến hẹn lại lên, mùa đông bắt đầu ở Hà Nội bằng những đợt ô nhiễm bụi trong không khí kéo dài cả tuần. Ngày nào chỉ số AQI (chỉ số đo chất lượng không khí) cũng đỏ (ô nhiễm) và tím (rất ô nhiễm, có hại cho sức khỏe). Trùng đợt, không khí trong TP Hồ Chí Minh cũng ô nhiễm, tuy ở mức độ khá hơn so với Hà Nội, dù cho thành phố này vốn được coi là có bầu không khí trong sạch hơn Thủ đô.     
    Nếu nhìn rộng ra cả châu Á thì không chỉ có Hà Nội hay TP Hồ Chí Minh mà Bangkok ở Thái Lan, Thành Đô ở Trung Quốc, Ulaabatar ở Mông Cổ, Dehli ở Ấn Độ... đâu đâu cũng bao phủ một màn không khí đầy bụi mịn. Trên bản đồ, đó là những điểm màu đỏ hay tím. Cả khu vực châu Á chỉ lác đác có mấy điểm xanh là sát bờ biển hay các đảo quốc như Đài Loan, Nhật, hay Indonesia (may họ không cháy rừng vào đợt này).
    Nhìn ra cả thế giới thì màu xanh (không khí sạch, tốt) bao trùm Australia, châu Âu, cả Bắc và Nam Mỹ. Châu Phi thì quá ít máy đo mà toàn ở Nam Phi nên khó mà biết ở đó xanh thật hay không. Tất cả đều mang tính thời điểm, nhưng nhìn chung, các nước giàu có ít ô nhiễm hơn nước nghèo, các thành phố gió to ít ô nhiễm hơn lặng gió.
    Ngày lặng gió, nguồn chính gây ô nhiễm chính là… chúng ta
    Nguyên nhân ô nhiễm bụi mịn cả thế giới nói chung giống nhau, bao gồm nguồn gây bụi và tác động thời tiết.
    Nguồn gây bụi thứ nhất là hoạt động công nghiệp, có thể kể các ngành lớn như nhiệt điện, hóa dầu, luyện kim, đốt rác, xây dựng. Gần đây các cơ sở công nghiệp lớn đã tuân thủ tốt nên các cơ sở công nghiệp nhỏ nhưng có mật độ cao như làng nghề lại trở thành nổi bật trong gây ô nhiễm.
    Nguồn lớn thứ hai là phương tiện giao thông chạy bằng nhiên liệu. Ở một số đô thị đây là nguồn chính vào ngày lặng gió.
    Nguồn thứ ba là dân sinh, từ sưởi mùa đông bằng các loại than, củi, phân gia súc, cho đến đun nấu, đốt rơm, bắn pháo hoa, hút thuốc. Ngoài ra còn nguồn tự nhiên như núi lửa, cháy rừng, muối biển, bụi cát sa mạc, phấn hoa, vi khuẩn...
    Ngay cả cho một thành phố cũng không ai dám chắc là mỗi nguồn đóng góp bao nhiêu phần trăm cho bụi ở phố A hay B, vì tỉ lệ đó phụ thuộc rất lớn vào thời điểm. Kể cả hàm lượng trung bình năm cũng thay đổi theo năm. Ví dụ Hà Nội năm 1988 còn có nhà máy điện ngay trong thành phố, năm 2000 rất ít ô tô, xe máy, hoạt động xây dựng nhưng năm 2019 ô tô đã gây tắc đường ở cả vành đai 3. Với những thay đổi đó, đương nhiên đóng góp của các nguồn cho bụi mịn sẽ thay đổi theo năm tháng.
    Trời âm u càng cần cảnh giác bụi mịn
    Trong khoảng thời gian ngắn, tỉ lệ đóng góp bụi lại thay đổi theo từng giờ vì hướng gió và tốc độ gió thay đổi. Trong những ngày lặng gió, tỉ lệ đóng góp của nguồn bụi địa phương tăng lên do bụi mịn không thoát đi đâu được.
    Yếu tố tác động gây tăng/giảm lượng bụi là các yếu tố thời tiết như gió, mưa, nhiệt độ, lượng mây che phủ. Các đồ thị của chỉ số AQI và các yếu tố thời tiết trong cùng một khoảng thời gian cho thấy sự phụ thuộc rõ rệt của chỉ số AQI vào tốc độ gió, nhiệt độ không khí và cả độ ẩm trong ngày. Tốc độ gió càng tăng thì mức độ ô nhiễm càng giảm. Dường như điều này đúng với mọi hướng gió. Có thể do gió đẩy không khí ô nhiễm đi và khuếch tán lên tầng trên của khí quyển, tức là hòa loãng hàm lượng bụi.
    Với nhiệt độ, trong khoảng thời gian là một năm thì chỉ số AQI tăng vào mùa đông khi nhiệt độ thấp và giảm vào mùa hè khi nhiệt độ cao. Với thời gian là một chu kỳ gió mùa Đông Bắc thì chỉ số AQI giảm mạnh khi gió Đông Bắc về và thổi mạnh, nhiệt độ giảm nhưng lại tăng khi cuối chu kỳ gió mùa trời nắng ấm, nhiệt độ tăng. Nếu xem xét trong một ngày lặng gió, chỉ số AQI tăng mạnh về đêm, khi nhiệt độ giảm và giảm vào buổi trưa, khi nhiệt độ tăng.
    Đồ thị biến thiên AQI và các yếu tố thời tiết theo trạm đo của trường UNIS ở Hà Nội.
    Con đường thoát bụi trần của chúng ta
    Đương nhiên là chúng ta không thể tác động vào thời tiết, dù đó là yếu tố có tác động mạnh nhất đến ô nhiễm không khí. Chúng ta chỉ có thể tác động vào nguồn phát thải.
    Việt Nam đã làm được bước loại bỏ chì ra khỏi xăng, nâng chuẩn xả thải của ô tô từ Euro 2 lên Euro 4.
    Về nguồn công nghiệp, từ chỗ không có quy chuẩn xả thải, chúng ta đã có chuẩn xả thải của nhà máy nhiệt điện với lộ trình rõ ràng là hết năm 2014 loại bỏ các nhà máy điện không có lọc bụi tĩnh điện và không có khử SO2 và NOx. Quy chuẩn QCVN 22-2009 bắt buộc các nhà máy xây sau 2015 phải theo chuẩn mới chặt chẽ hơn. Từ chỗ quan trắc một năm một lần nay tất cả các ống khói nhà máy lớn đều đã có quan trắc liên tục tự động 24/7.
    Quy chuẩn của Việt Nam nằm trong nhóm các nước thu nhập trung bình, không thể đạt được như EU hay Trung Quốc là các nước có GDP/đầu người cao gấp nhiều lần Việt Nam. Khi các nhà máy đã tuân thủ và GDP trên đầu người đạt trung bình cao, Việt Nam sẽ nâng dần chuẩn lên. Thực tế, các nhà máy lớn mới đưa vào vận hành ba năm gần đây đều có phát thải thấp hơn chuẩn rất nhiều. Tuy nhiên, các nhà máy cũ chỉ vận hành mấp mé chuẩn. Mặt khác, hàng trăm ống khói nhỏ của các làng nghề không phải chịu quy chuẩn nào cả nhưng tổng số lại lớn hơn cả một nhà máy lớn. Tương tự, đốt rơm, đốt rác ở làng cũng không theo chuẩn nào cả vì quy mô nhỏ, nhưng số lượng lại rất lớn.
    Chuyên gia môi trường Đào Nhật Đình
    Quy chuẩn được đặt ra là để thực hiện chứ không phải thách đố doanh nghiệp. Với 1.000 GW điện than, Trung Quốc đang dẫn đầu thế giới về công suất điện than và họ hiểu phải làm gì với số nhà máy đó. Nhưng họ có lộ trình. Chuẩn xả thải năm 2012 vẫn có hiệu lực mặc dù một loạt nhà máy nhiệt điện đã phát thải thấp hơn chuẩn nhiều. Các nhà máy điện than mới của Trung Quốc hướng tới chuẩn phát thải siêu thấp nhưng chưa bắt buộc mà chỉ là khuyến khích và hỗ trợ. Chuẩn phát thải siêu thấp đang đề xuất của Trung Quốc đã tương đương chuẩn của EU (tổng bụi 10mg/m3), đang được thực hiện ở miền Đông nhưng một số nhà máy cũ chạy than chất lượng thấp rất khó mà đạt được.
    Trung Quốc đồng thời giảm bớt việc nhân dân dùng than để sưởi mà khuyến khích họ sưởi bằng gas và điện. Cùng với việc hạn chế tốc độ tăng của phương tiện giao thông dùng nhiên liệu để ép dân chúng dùng tàu điện ngầm, Bắc Kinh đã cải thiện được bầu không khí một cách đáng kể trong mấy năm qua.
    Xe buýt chạy điện ở Bắc Kinh, nạp điện qua cần giống trolleybus nhưng có ắc quy
    Quay trở lại việc tại sao các nước giàu thường có bầu không khí sạch sẽ ít ô nhiễm. Chẳng phải vì họ có chuẩn phát thải chặt chẽ hơn mà đơn giản là họ giàu hơn nên đủ nguồn lực áp dụng những tiêu chuẩn ngặt nghèo. Nước Pháp chẳng hạn, họ chủ yếu dùng điện hạt nhân nên ít nhà máy điện than. 
    Xe ô tô châu Âu đã áp dụng chuẩn Euro 6, rất sạch. Một thành phố của Đức thậm chí còn cấm xe chạy diesel để bảo vệ không khí trong thành phố. Các nước giàu cũng có thể đẩy những ngành công nghiệp nặng sang nước khác. Việt Nam ở tư thế kẹt vì không còn nước nào nghèo hơn để mà đẩy công nghiệp nặng sang họ. Mà công nghiệp nặng của Việt Nam vẫn còn quá ít, muốn đẩy cũng chả có gì mà đẩy.
    Vậy là để có bầu không khí sạch có hai cách. Một là tìm nơi có không khí sạch để sang đó hưởng. Đó là cách hưởng ngay và luôn. Hai là cùng nhau làm cho đất nước ta sạch hơn trên một lộ trình có thể kéo dài nhiều thập kỷ bằng các biện pháp như các nước giàu đã làm: giảm nguồn phát thải theo lộ trình phù hợp với tăng trưởng GDP, chuyển sang phương tiện giao thông ít phát thải hơn nhưng tốn kém hơn. Không tăng trưởng GDP hay tăng trưởng chậm thì mãi mãi sống trong ô nhiễm không khí, nước và đất.
     
  • Hướng dẫn kỹ thuật tính toán và công bố chỉ số chất lượng không khí Việt Nam

    Hướng dẫn kỹ thuật tính toán và công bố chỉ số chất lượng không khí Việt Nam

    Ngày 12/11, Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Quyết định số 1459/QĐ-TCMT về việc ban hành Hướng dẫn kỹ thuật tính toán và công bố chỉ số chất lượng không khí Việt Nam.

    Quyết định số 1459/QĐ-TCMT áp dụng đối với cơ quan quản lý nhà nước về môi trường, các tổ chức, cá nhân có tham gia vào mạng lưới quan trắc môi trường và tham gia vào việc công bố thông tin về chất lượng môi trường cho cộng đồng.

    Chỉ số chất lượng không khí Việt Nam (VN_AQI) là chỉ số được tính toán từ các thông số quan trắc các chất ô nhiễm trong không khí ở Việt Nam, nhằm cho biết tình trạng chất lượng không khí và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe con người, được biểu diễn qua một thang điểm.

    Trong hướng dẫn này, AQI được áp dụng tính cho 02 loại gồm AQI ngày là giá trị đại diện cho chất lượng không khí trong 1 ngày; AQI giờ là giá trị AQI đại diện cho chất lượng không khí trong 1 giờ.

    Chỉ số chất lượng không khí được tính theo thang điểm (6 khoảng giá trị AQI) tương ứng với biểu tượng và các màu sắc để cảnh báo chất lượng không khí và mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe con người.

    Các thông số được sử dụng để tính VN_AQI bao gồm: SO2, CO, NO2, O3, PM10, và PM2.5. Phương pháp tính toán VN_AQI yêu cầu bắt buộc phải có tối thiểu 01 trong 02 thông số PM10, PM2.5 trong công thức tính.

    Thông tin về VN_AQI được công bố cho cộng đồng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, truyền thanh, truyền hình, bảng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, ứng dụng trên thiết bị di động.

  • Ô nhiễm không khí Bắc Bộ ở ngưỡng báo động

    Ô nhiễm không khí Bắc Bộ ở ngưỡng báo động
    Không khí tại Hà Nội và nhiều tỉnh Bắc Bộ vào sáng ngày 10-12 tiếp tục ô nhiễm nghiêm trọng, với chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại nhiều điểm lên tới ngưỡng tím, là ngưỡng rất có hại cho sức khỏe.
    Ghi nhận của hệ thống quan trắc PAMAir, nhiều điểm ở Bắc Bộ ghi nhận ô nhiễm không khí ở mức tím. Ảnh chụp màn hình.
    Theo ghi nhận tại các hệ thống quan trắc không khí sáng ngày 10/12, tình hình ô nhiễm không khí tại Hà Nội và nhiều tỉnh lân cận đã ở mức rất có hại. Ghi nhận tại điểm quan trắc của Tổng cục Môi trường ở 556 Nguyễn Văn Cừ, chỉ số AQI lúc 6 giờ 30 phút sáng là 182 (ngưỡng đỏ). Còn số liệu quan trắc cập nhật tại Cổng thông tin quan trắc môi trường thủ đô Hà Nội cho thấy, nhiều điểm đo ở ngưỡng tím: Điểm đo Chi cục bảo vệ môi trường Hà Nội lúc 6 giờ có chỉ số AQI là 203, điểm đo Minh Khai – Bắc Từ Liêm là 220, điểm đo tại Đại sứ quán Pháp là 254. Nhiều điểm đo khác đều ở mức báo động đỏ, AQI dao động từ 160 – 193.
    Theo ghi nhận của Hệ thống quan trắc theo thời gian thực PAMAir, ô nhiễm không khí khắp khu vực đồng bằng Bắc Bộ, nhiều điểm ô nhiễm cao như điểm đo thư viện tỉnh Hưng Yên, ô nhiễm lên ngưỡng tím với AQI là 235, TP Thái Bình là 240, Hải Dương có điểm đo lên tới 254, Hải Phòng ở ngưỡng 221... Các điểm đo còn lại ở khắp các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Nam Định, Thái Bình đều ở ngưỡng đỏ trong sáng nay.
    Các chuyên gia khuyến cáo, với chất lượng không khí như vậy, nhóm nhạy cảm là người già, trẻ em và người mắc bệnh hô hấp nên hạn chế ra đường. Người dân được khuyến cáo không nên tập thể dục buổi sáng, ra đường nên đeo khẩu trang chống bụi mịn PM2.5, ở nhà nên đóng cửa sổ.
    Ô nhiễm không khí ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ được xác định do tổng hợp nhiều nguyên nhân như hoạt động giao thông, xây dựng, hoạt động sản xuất công nghiệp và dân sinh, trong đó có hoạt động đốt rác, đốt rơm rạ. Trong điều kiện thời tiết nghịch nhiệt, chất ô nhiễm không phát tán được, mà tích tụ tại tầng khí quyển sát mặt đất gây ô nhiễm nghiêm trọng.
    Mới đây, Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành hướng dẫn kỹ thuật tính toán và công bố chỉ số ô nhiễm không khí của Việt Nam. Chỉ số chất lượng không khí được tính theo thang điểm (6 khoảng giá trị AQI), tương ứng với biểu tượng và các màu sắc để cảnh báo chất lượng không khí và mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe con người. Đây là cách phân chia chỉ số chất lượng không khí tương ứng với các phân chia của Mỹ.
    Cách phân chia chất lượng không khí mới của Việt Nam, do Tổng cục Môi trường ban hành.
     
     
  • Khi Thành phố bị bủa vây các loại khí thải

    Khi Thành phố bị bủa vây các loại khí thải
    Các loại khí, bụi, rác thải ở ngay Hà Nội cộng với các loại khí thải ở các tỉnh lân cận “đổ” về được xác định là nguyên nhân gây nên ô nhiễm môi trường Thủ đô hiện nay. Nguyên nhân đã tìm ra, vấn đề giải bài toán ô nhiễm thế nào không thể một sớm, một chiều mà phải cần có lộ trình.
    Liên tục những tháng qua, đặc biệt khi Hà Nội bước vào những ngày hanh khô, các chỉ số về môi trường (AQI) xuống mức khá xấu. Theo các cơ quan chức năng của Thành phố, có 12 nguyên nhân tác động chính khiến tình trạng ô nhiễm không khí tăng cao.“Nội” có đến 12 thủ phạm
    Cụ thể gồm: Khí xả thải từ phương tiện giao thông; tình trạng đun bếp củi, than tổ ong còn tiếp diễn; vật liệu quản lý phá dỡ các công trình xây dựng, quá trình phá dỡ, vận chuyển chưa kiểm soát; mùi hôi thối rác thải chưa xử lý được; đốt rơm rạ còn nhiều; thu gom rác thải, bùn thải chưa được xử lý; khói bụi từ các khu vực sản xuất vùng lân cận và tình trạng chuyển mùa khiến tình trạng ô nhiễm không khí trên địa bàn trở nên trầm trọng hơn.

    Các nhà máy Nhiệt điện chạy than gây ô nhiễm (ảnh minh họa)
     
    Còn tại buổi họp giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Thành ủy tổ chức cách đây không lâu, ông Mai Trọng Thái- Chi cục trưởng Chi cục Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cũng cho biết, ô nhiễm không khí có nguyên nhân khách quan là do thời tiếtbiến đổi khí hậu dẫn đến tình trạng nghịch nhiệt. “Ô nhiễm ở mức báo động không chỉ nằm ở nguyên nhân khách quan mà do các nguồn phát thải tăng, tác động từ đốt rơm rạ, thói quen đốt than tổ ong làm ảnh hưởng lớn đến tình trạng ô nhiễm không khí. Chẳng hạn hiện theo thống kê, trên địa bàn có 55.000 bếp than tổ ong, mỗi ngày đốt tới 528 tấn than, phát thải ra môi trường 1.870 tấn khí CO2, đây là nguồn gây ô nhiễm không nhỏ.
    Trong khi đó, việc gia tăng phương tiện cá nhân với lượng phát thải chưa kiểm soát được cũng khiến không khí trở nên ngột ngạt”- ông Thái nhấn mạnh. Còn đại diện Hiệp hội Vận tải Hà Nội, hiện Thủ đô đang có đến 6,6 triệu phương tiện, trong đó xe máy là 5,7 triệu chiếc thải khói ra môi trường mỗi ngày. Khi tắc đường kéo dài, động cơ xe vẫn phải hoạt động liên tục khiến cho lượng khí thải phát ra lớn hơn. Lượng khí thải này bao phủ trong phạm vi chật hẹp nên người dân hít phải nhiều khí độc.
    Đấy là chưa kể, Thành phố hiện đang như đại công trường, đi đâu cũng thấy xây dựng các tòa nhà cao tầng. Xe chở phế liệu, vật liệu không tuân thủ quy định, dẫn đến bụi mịt mù. Trên cao, các công trình xây dựng cũng thải bụi khiến không khí càng thêm nhiều bụi mịn.
    “Ngoại” ít nhưng nguy?
    Ngoài nguyên nhân gây nên ô nhiễm không khí ở Hà Nội như trình bày, theo các chuyên gia, yếu tố tuy ít hơn song lại nguy hiểm hơn chính là ô nhiễm do các nhà máy nhiệt điện và thói quen đốt rác chưa qua tái chế ở một số địa phương lân cận Hà Nội gây ra.
    Thống kê cho hay, xung quanh bán kính từ 120 đến 150 km của Hà Nội có đến 7 nhà máy nhiệt điện chạy than đang hoạt động với tổng công suất lên tới hàng nghìn MW. Cụ thể, Nhiệt điện Uông Bí mở rộng 1+2 công suất 630 MW, Nhiệt điện Thăng Long công suất 620 MW, Nhiệt điện Quảng Ninh 1+2 công suất 1.200 MW, Nhiệt điện Mông Dương 1+2 lên tới 2.322 MW, Nhiệt điện Phả Lại 1+2 công suất 1040 MW, Nhiệt điện Cẩm Phả 1+2 công suất 1.200 MW, Nhiệt điện Thái Bình 1 công suất 600 MW. Theo các nhà khoa học, khí các nhà máy nhiệt điện thải ra là một trong những tác nhân gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người nhiều nhất.
    Về vấn đề này, tháng 10 năm 2018, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) và Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế (IIASA) của Áo đã công bố kết quả hợp tác nghiên cứu có tên: “Dự báo chất lượng không khí tại Hà Nội và khu vực phía Bắc Việt Nam” đã đưa ra các số liệu đáng suy nghĩ.
    Theo nghiên cứu, vào năm 2015, các nguyên nhân đóng góp vào nồng độ PM2.5 trong không khí tại Hà Nội đến từ phát thải giao thông đường bộ (1/4), kế đến là nhiệt điện và công nghiệp lớn (20%), hoạt động sinh hoạt, đun nấu sử dụng sinh khối (15%), phát thải ammonia trong chăn nuôi và sử dụng phân bón (15%) và đốt phụ phẩm nông nghiệp (7%). Còn một số nghiên cứu khác cho rằng, phát thải đến từ riêng ngành điện vào năm 2015 đã đóng góp dưới 10% ô nhiễm không khí Hà Nội.
    Vì sao nhiệt điện không ô nhiễm các tỉnh nơi đặt nhà máy mà lại “đến tận” Hà Nội gây ô nhiễm? Đây là câu hỏi mà không ít người quan tâm thắc mắc. Lý giải điều này không khó. Đơn giản bởi Hà Nội tập trung quá nhiều nhà cao tầng. Các tầng khí phát tát đến “không phận” Hà Nội bị tác động bởi khí quyển và các chất khí thải trên địa bàn Thành phố gây ra “cộng hưởng” ô nhiễm thêm nặng hơn. Vậy câu hỏi đặt ra, giải bài toán ô nhiễm như thế nào? Một số chuyên gia cho rằng về ngắn hạn, rất khó giải quyết.
    Ô nhiễm hay giảm ô nhiễm hoàn toàn phụ thuộc vào thời tiết. Trời hanh khô, ô nhiễm càng tăng, khi vào xuân, mưa dầm thì ô nhiễm không khí sẽ giảm. Còn về lâu dài, điều quan trọng phải đặt việc giải bài toán ô nhiễm môi trường trong kỷ nguyên cách mạng công nghiệp 4.0. Cụ thể, sử dụng phương tiện thân thiện môi trường, ít xả khí C02, nói không với than tổ ong, đồng thời thực thi nghiêm các quy định về môi trường trong xây dựng.
    Còn về yếu tố “ngoài” Hà Nội, phải hạn chế việc xây dựng các nhà máy nhiệt điện chạy bằng than, các nhà máy có công nghệ lạc hậu. Nhanh chóng thay thế các nhà máy nhiệt điện, các nhà máy sản xuất bằng công nghệ hiện đại. Có như thế “bài toán” môi trường mới được giải quyết.
     
  • Bụi mịn từ đâu ra?

    Bụi mịn từ đâu ra?
    Khu vực Quảng Ninh, Hải Phòng là một trong những nguồn phát thải thường xuyên. Ngoài ra, miền Bắc Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng thường xuyên từ bụi mịn thổi sang từ Trung Quốc.
    Ô nhiễm không khí tái xuất
    Sau những đợt gió mùa đông bắc bổ sung giúp không khí tương đối tốt, Hà Nội lại tái ô nhiễm nghiêm trọng với chỉ số chất lượng không khí (AQI) phổ biến ở ngưỡng đỏ (có hại cho sức khỏe tất cả mọi người), một số điểm lên ngưỡng tím (ngưỡng rất có hại).
    Các hệ thống quan trắc không khí từ ngày 7/12 đến nay đều ghi nhận tình hình ô nhiễm nghiêm trọng tại Hà Nội. Theo ghi nhận của hệ thống tự động đo ô nhiễm không khí PAMAir, ô nhiễm không khí khắp đồng bằng Bắc Bộ, nhiều điểm ô nhiễm còn cao hơn Thủ đô Hà Nội như điểm đo thư viện huyện Hải Hậu ô nhiễm lên ngưỡng tím với AQI lúc 7 giờ 30 phút là 208, thành phố Hưng Yên là 205.
    Các điểm đo còn lại ở khắp các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình đều ở ngưỡng đỏ trong ngày 9/12.
    Ô nhiễm không khí ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ được xác định do tổng hợp nhiều nguyên nhân như hoạt động giao thông, xây dựng, hoạt động sản xuất công nghiệp và dân sinh - trong đó có hoạt động đốt ngoài trời không kiểm soát (đốt rác, đốt rơm rạ).
    Trong điều kiện thời tiết nghịch nhiệt, chất ô nhiễm không phát tán được mà tích tụ tại tầng khí quyển sát mặt đất gây ô nhiễm nghiêm trọng. Các chuyên gia dự báo, từ nay đến tháng 3 năm sau, Hà Nội và các tỉnh phía Bắc sẽ còn chịu nhiều đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng khi hiện tượng nghịch nhiệt còn tiếp tục.
    TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho biết, trong bối cảnh ô nhiễm như vậy, một số thành phố khác trên thế giới thường áp dụng các biện pháp khẩn cấp như ra thông báo khẩn và đề nghị mọi người theo dõi thường xuyên.
    Thông báo nghỉ học đối với một số trường học ở vùng ô nhiễm cao, hạn chế các tiết học ngoài trời ở vùng ô nhiễm ít hơn. Đình chỉ một số cơ sở sản xuất trong một số ngày, đình chỉ hoạt động một số công trình xây dựng, phạt thật nặng đồng thời công khai tên những người đốt rác, đốt rơm rạ.
    Quảng Ninh, Hải Phòng là trung tâm phát thải?
    Liên quan đến nguồn phát thải bụi mịn, trước đó, tờ The New York Times của Mỹ ngày 4/12 đã đăng tải một bản đồ về các nguồn phát thải bụi mịn và đường đi của bụi mịn trên toàn thế giới trong vòng 1 năm (tháng 11/2018 - tháng 11/2019), theo số liệu của Dịch vụ giám sát khí quyển Copernicus thuộc EU.
    Trong đó, miền Bắc Việt Nam khu vực Quảng Ninh, Hải Phòng là một trong những nguồn phát thải thường xuyên trên thế giới. Ngoài ra, miền Bắc Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng thường xuyên từ bụi mịn thổi sang từ Trung Quốc.
    Cũng trong bài báo, người xem cũng có thể so sánh bằng mắt thường chất lượng không khí ở Hà Nội và TPHCM với khu vực từng có chỉ số bụi mịn cao nhất thế giới là New Delhi.
    Ở Hà Nội, ngày có bụi mịn cao nhất trong năm nay đạt 202 µg/m3, ở TPHCM là 156 µg/m3 – hai mức đều gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Đỉnh bụi mịn ở Hà Nội tương đương với chỉ số cao nhất ở khu vực Bay Area, California khi xảy ra cháy rừng vào năm ngoái, gần 200 µg/m3. Ở New Delhi, bụi mịn đã từng lên đến hơn 900 µg/m3 – mức nguy hiểm.
    Ô nhiễm không khí đến từ bụi mịn là nguyên nhân gây ra khoảng 4,2 triệu ca tử vong trên toàn thế giới trong năm 2015, phần lớn tập trung ở phía Đông và Nam Á. Hàng triệu người đã gặp bệnh tật do hít phải không khí ô nhiễm.
    Ô nhiễm này chủ yếu đến từ việc đốt than trong các nhà máy điện, đốt xăng trong xe hơi, hóa chất trong các quy trình công nghiệp, hoặc vật liệu gỗ và bất cứ thứ gì khác bốc cháy trong các vụ cháy rừng. Điều đáng nói là những hạt bụi mịn này không nhìn thấy bằng mắt thường, chúng nhỏ hơn khoảng 35 lần so với hạt cát. Với nồng độ cao, chúng có thể tạo thành đám mây trên bầu trời.
    Theo ông Đào Nhật Đình, tư vấn độc lập cho các dự án môi trường của tổ chức phi chính phủ, hiện tổng bụi từ điện than cả nước khoảng vài trăm tấn. Nhưng phương pháp mô hình thống kê nguồn đa phần không chính xác và toàn tính sai cả vì hướng gió phức tạp. Mô hình dựa trên số liệu vệ tinh cũng sai vì đồng bằng sông Hồng quanh năm mây phủ.
    Khi tính tải lượng bụi có ba, bốn cách: 1. Đo lượng bụi đầu hướng gió, cuối hướng gió và điểm cần tính. 2. Thu bụi rồi phân tích phổ ra từng nguyên tố một cho từng nhóm hạt, sau đó so sánh với nguồn phát ra bụi. 3. Nếu chỉ có một vài nguồn bụi thì dùng máy bay không người lái đi theo nguồn bụi và chỉ cần phân tích phân bố cỡ hạt. Cả ba cách sau đó dùng mô hình Hysplit tính lại nguồn bụi (nghĩa là vẫn phải dùng mô hình).
    Điện than làm tăng bụi mịn?
    Liệu có phải thủ phạm gây ra tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng thời gian qua là do hoạt động của các nhà máy nhiệt điện (điện than)?
    Theo chuyên gia Đào Nhật Đình, tư vấn môi trường cho các tổ chức phi chính phủ, đúng là bụi mịn trong khí quyển ở Việt Nam một phần do điện than, một phần từ Trung Quốc bay sang, nhưng không vì thế mà có thể kết luận Hải Phòng và Quảng Ninh là một trong những điểm phát sinh bụi mịn lớn của thế giới.
    Thứ nhất vì công cụ sử dụng đo bụi mịn của Tổ chức Dịch vụ giám sát khí quyển Copernicus thuộc EU sử dụng số liệu từ vệ tinh Copernicus, là một loại vệ tinh chỉ đo được tầng từ 3km trở lên, trong khi vùng đồng bằng sông Hồng là nơi có nhiều mây nhất trong toàn bộ Đông Nam Á, nên số liệu đo sẽ không chuẩn. Ngay cả đo từ các trạm mặt đất thì cũng chưa thể kết luận nguồn phát sinh bụi mịn đến từ đâu.
    TS Trương An Hà, Trường Đại học Khoa học Công nghệ Hà Nội cho biết, hoạt động đốt than sản xuất điện tại các nhà máy nhiệt điện than có thể phát thải ra những chất gây ô nhiễm môi trường như SO2, NOx, các loại bụi PM 10, PM 2.5.
    Tuy nhiên, tại Việt Nam 100% nhà máy nhiệt điện than đã lắp đặt công nghệ lọc bụi tĩnh điện với hiệu suất cao lên đến 99%. Nhiều nhà máy có công nghệ khử lưu huỳnh hoặc khử NOx. Việc có những công nghệ này có hiệu quả giúp giảm phát thải một số chất ô nhiễm nói trên.
    “Để đánh giá mức độ phát thải nhiệt điện than so với các hoạt động khác, cần phải có những nghiên cứu tổng thể để đánh giá được tất cả các hoạt động gây ra phát thải và ảnh hưởng đến chất lượng không khí”, TS Trương An Hà cho biết.
    Ngoài các hoạt động nhiệt điện than là các hoạt động công nghiệp, đốt trong công nghiệp, hoạt động giao thông vận tải, hoạt động nông nghiệp hay hoạt động đốt nhiên liệu về dân sinh. Điện than có phải là thủ phạm gây bụi mịn, cần nghiên cứu bài bản.
    Gần đây có một nghiên cứu của chương trình hợp tác giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) và Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế, Cộng hòa Áo (IIASA). Sử dụng mô hình đánh giá tích hợp GAINS để đánh giá và dự báo được mức độ phát thải từ các hoạt động ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong tương lai.
     
  • Đắk Nông: Tăng cường tần suất quan trắc xử lý ô nhiễm

    Đắk Nông: Tăng cường tần suất quan trắc xử lý ô nhiễm
    Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc tiếp tục tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để các điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải. UBND tỉnh Đắk Nông có văn bản chỉ đạo các Sở, Ban, ngành, UBND các huyện, thị xã và các đơn vị có liên quan tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để các điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải trên địa bàn tỉnh.
    Theo đó, UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan: Tăng cường tần suất quan trắc môi trường không khí trong chương trình quan trắc định kỳ và hệ thống các trạm quan trắc tự động, liên tục trên địa bàn tỉnh.
    Trong trường hợp phát hiện ô nhiễm môi trường không khí, phải thông báo cho UBND các huyện, thị xã cảnh báo người dân gần khu vực bị ô nhiễm biết để phòng, tránh kịp thời. Đồng thời cung cấp thông tin quan trắc môi trường cho Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Thông tin và Truyền thông để theo dõi, tiếp cận và đưa tin.
    Đồng thời, nâng cao năng lực quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường không khí, triển khai thực hiện hiệu quả kế hoạch quản lý chất lượng không khí trên địa bàn tỉnh theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 985a/QĐ-TTg ngày 01/6/2016.
    UBND tỉnh yêu cầu UBND các huyện, thị xã tăng cường tuyên truyền, vận động người dân không đốt chất thải rắn, rơm rạ sau thu hoạch; tổ chức thực hiện các biện pháp hạn chế phát sinh khí thải; kiểm kê, đánh giá, xác định nguyên nhân và đưa ra giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí, xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường không khí trên địa bàn theo quy định của pháp luật; công khai các trường hợp vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương; trường hợp vượt thẩm quyền, báo cáo về UBND tỉnh (thông qua Sở Tài nguyên và Môi trường) để xem xét, xử lý.
     
  • Bụi mịn, ô nhiễm công nghiệp và nỗi oan than tổ ong

    Bụi mịn, ô nhiễm công nghiệp và nỗi oan than tổ ong
    Đã chục ngày nay, Hà Nội và một số tỉnh miền Bắc ngập chìm trong bầu không khí ô nhiễm khủng khiếp. Thế nhưng, trong khi toàn dân ngày ngày vẫn phải hít căng lồng ngực thứ không khí bẩn đó thì cơ quan quản lý về môi trường không hề có một biện pháp cấp bách nào.
    Đợt ô nhiễm không khí tại Hà Nội bắt đầu từ 8/12, đến hôm nay (18/12) đã bước sang ngày thứ 10, trong đó có những ngày ô nhiễm rất nghiêm trọng.
    Chỉ số chất lượng không khí (AQI) ngày 13/12 tại nhiều khu vực luôn ở mức rất xấu (AQI >200): Đội Cấn (Ba Đình) 219, Hàng Bún (Ba Đình) 223, Liễu Giai (Ba Đình) 216, quận Thanh Xuân 238, Kim Liên (Đống Đa) 202, chùa Láng (Đống Đa) 207, quận Tây Hồ 240…
    Đặc biệt, theo thống kê của ứng dụng Airvisual, trong ngày 14/12, có những thời điểm AQI một số khu vực vượt ngưỡng tím lên nâu – nguy hại (AQI>300), bao gồm: Hồ Tây 412, Sài Đồng (Long Biên) 357, Tô Ngọc Vân 359…
    Cảnh tượng quen thuộc trong những ngày này là người dân buổi sáng không dám ra công viên tập thể dục. Họ “cố thủ” ở trong nhà, sau những cánh cửa đóng kín. Đường phố với những dòng người che đậy kín mít, lầm lũi đi trong lớp khói bụi mù mịt như Sapa, Tam Đảo dưới đồng bằng.
    Hậu quả là trẻ nhỏ, người già, người mắc bệnh hô hấp và tim mạch nhập viện nhiều hơn. Toàn dân hoang mang cao độ về một thứ gọi là “bụi mịn PM2,5” nhưng không mấy người hiểu rõ nó là cái gì. Họ không biết làm gì khác ngoài việc giao phó sức khoẻ của mình cho những chiếc khẩu trang sơ sài và mòn mỏi chờ mong chính quyền can thiệp.
    Nhưng họ chỉ nhận được sự im lặng.
    Hồi đầu tháng 10 vừa qua, ông Vũ Đăng Định - người phát ngôn UBND TP Hà Nội đã chỉ ra 12 nguyên nhân gây ô nhiễm gồm: Khí xả thải từ ôtô, xe máy; đun bếp than tổ ong, đốt củi; Xây dựng, phá dỡ các công trình; Vận chuyển vật liệu; Mùi hôi thối từ hệ thống thoát nước chưa được xử lý; Mùi từ các trại chăn nuôi gia súc, gia cầm; Đốt rơm rạ, rác; Thu gom rác thải chưa tốt; Ô nhiễm ao hồ lâu năm; Bùn thải chưa được xử lý; Khói bụi từ các cơ sở sản xuất trên địa bàn thành phố và một số tỉnh lân cận; Tác động của khí hậu và thời tiết chuyển mùa.
    Thế nhưng cho đến giờ Hà Nội không hề triển khai một biện pháp cấp bách nào để khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí nói trên, cũng như chưa có một phát ngôn chính thức nào để trấn an người dân.
    Ngày 14/12, Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng lúc đưa ra những khuyến cáo người dân nhằm hạn chế tác hại của ô nhiễm không khí. Nhóm biện pháp được khuyến cáo bao gồm: Hạn chế ra ngoài, hạn chế mở cửa vào giờ cao điểm ô nhiễm, tăng cường các biện pháp rèn luyện thể lực chống lại bệnh tật…
    Tuy nhiên đây chỉ là các giải pháp tình thế để giải quyết phần ngọn của vấn đề. Cái gốc rễ vấn đề mà chính quyền cần cấp bách làm cho dân là nhanh chóng tìm ra nguyên nhân chính gây ô nhiễm, sử dụng ngay các biện pháp khẩn cấp để giải quyết tình trạng ô nhiễm đồng thời đưa ra những phát ngôn chính thức để người dân yên tâm và phối hợp với chính quyền giải quyết vấn nạn ô nhiễm.
    Không hiểu vì sao Hà Nội vẫn im lặng?
    Chúng ta đã quá quen với ứng xử của các địa phương đối với vấn đề môi trường. Nhiều nơi gần như đã hình thành tâm lý đổ tại thời tiết, trông chờ vào thời tiết để giải quyết vấn đề này.
    Cá chết hàng loạt thì đổ tại “thiếu ôxy sinh thái”, hồi cá chết vì Forosa họ cũng đổ tại “tảo nở hoa” hay “thuỷ triều đỏ”. Hà Nội ô nhiễm thì giải thích là do hiện tượng “nghịch nhiệt”. Hồi tháng 9 vừa rồi, giải quyết đợt ô nhiễm không khí cuối cùng không phải do cơ quan quản lý mà do… một cơn mưa.
    Trong khi đó, rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm không khí đến từ hoạt động của con người.
    Các chuyên gia – người thì kết luận ô nhiễm chủ yếu sản sinh ra từ các phương tiện giao thông như xe máy, xe bus, ô tô và các loại máy móc chạy bằng dầu ở các khu công nghiệp hay công trình xây dựng; Người khác lại “kết tội” thói quen đốt rơm rạ của người dân ngoại thành, trong khi một nhóm khác kịch liệt đưa những viên than tổ ong bên gánh hàng rong mưu sinh lam lũ lên “đoạn đầu đài”.
    Đành rằng nguyên nhân gây ô nhiễm thì có nhiều, nhưng “đổ tội” cho những đụn rơm rạ hay những viên than tổ ong gắn liền với sinh kế của người nghèo là sai rồi.
    Bao nhiêu viên than tổ ong thì gây mù mịt không khí bằng lượng khí thải tuôn ra từ hàng triệu chiếc xe máy, ô tô ngày đêm nhả khói? Bao nhiêu đụn khói rơm rạ mới gây ô nhiễm bằng một Fomosa Hà Tĩnh? Huống hồ xét về tương quan số lượng, cuộc sống công nghiệp đã ngày càng làm thu hẹp những cánh đồng, những bếp than tổ ong để nhường chỗ cho nhà máy, khu công nghiệp, công trình xây dựng…
    Vì sao Hà Nội im lặng, trong khi hoàn toàn có thể áp dụng một số biện pháp cấp bách để làm giảm mức độ ô nhiễm không khí hiện nay?
    Đó là kiểm tra, xử lý triệt để các điểm đốt chất thải, rác không đúng quy định; Kiểm tra, xử lý tình trạng vi phạm về bụi ở các công trình xây dựng; Phun rửa đường để làm giảm bớt nguồn bụi phát tán trong không khí; Phân luồng các phương tiện giao thông để giảm bớt khói bụi từ khí thải…
    Chúng tôi tin tưởng vào chủ trương của nhà quản lý về việc cấm than tổ ong vào năm 2020, cấm xe máy vào năm 2030…, nhưng chúng tôi cần ngay những biện pháp cấp bách để đổi lại bầu không khí trong sạch bây giờ.
    Đồng ý rằng không một quốc gia đang phát triển nào không phải đối mặt với bài toán môi trường. Huống hồ Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng GDP 7,08% (số liệu năm 2018), cao nhất kể từ năm 2008 và thuộc nhóm các nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực và thế giới.
    Song, chủ trương của Chính phủ, tăng trưởng không đi liền với đánh đổi môi trưởng bằng mọi giá.
    Với những ngày Hà Nội ô nhiễm không khí kỉ lục vừa qua, thông số bụi mịn PM2,5 cao gấp 7 lần so với mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và gấp 3 lần so với tiêu chuẩn môi trường của Việt Nam.
    Và chỉ với AQI = 333, Thủ đô Hà Nội đã vượt qua Dhaka (Bangladesh) và Sarajevo (Bosnia Herzegovina), trở thành thành phố có mức độ ô nhiễm cao nhất toàn cầu, theo bảng xếp hạng của Air Visual.
    Ô nhiễm khiến 30 triệu cư dân trong các thành phố của Việt Nam đang đối mặt với các căn bệnh về hô hấp, bệnh tim mạch, bệnh về máu, về não, thậm chí cả ung thư.
    Chúng ta cần nhìn vào bài học về ô nhiễm công nghiệp của Trung Quốc bây giờ. Theo tờ Asian Correspondent, Trung Quốc hiện là nước gây ô nhiễm hàng đầu thế giới, không chỉ cho chính họ mà còn ảnh hưởng đến các nước láng giềng.
    Kể từ khi Bắc Kinh bắt đầu xây dựng lại nền kinh tế vào những năm 1980 và 1990, kinh tế tăng trưởng đáng kinh ngạc nhưng hệ sinh thái bản địa bị tàn phá ở nhiều nơi.
    Có tới 40% đất canh tác của Trung Quốc đang bị suy thoái, đe doạ nguy cơ diễn ra nạn đói. Chỉ có 3 trên 74 mẫu không khí của 74 thành phố đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng không khí. Gần 20% các vùng biển gần bờ của Trung Quốc đang bị ô nhiễm đến nỗi ăn cá đánh bắt từ các vùng này có thể nguy hiểm cho sức khỏe.
    Nếu chúng ta chỉ tìm cách khai tử than tổ ong và xe máy mà phớt lờ những dấu hiệu cảnh báo đầu tiên về bụi mịn, về ô nhiễm công nghiệp, chúng ta rất có thể sẽ phải gánh chịu hậu quả về môi trường như Trung Quốc hôm nay.
    *Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả
     
  • Năm 2020: Quyết liệt kiểm soát ô nhiễm môi trường

    Năm 2020: Quyết liệt kiểm soát ô nhiễm môi trường
    Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2019 và phương hướng nhiệm vụ năm 2020, Tổng Cục môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho rằng, nhiễm môi trường vẫn còn diễn biến phức tạp, nhất là ô nhiễm không khí. Thực tế này đòi hỏi năm 2020 cần có những hành động quyết liệt, kiểm soát chặt chẽ nguồn xả thải, xử lý nghiêm các vi phạm.
    Còn tư tưởng ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế, xem nhẹ yêu cầu bảo vệ môi trường

    Theo thông tin từ Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), trong năm 2019, ô nhiễm môi trường diễn biến phức tạp. Ô nhiễm không khí đang ngày trở nên nghiêm trọng, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh có xu hướng "xấu" hơn với sự gia tăng các nguồn thải gây ô nhiễm.Đáng chú ý, chỉ số chất lượng không khí (AQI) có thời điểm vượt ngưỡng an toàn, nguy hại tới sức khỏe người dân, nhất là bụi mịn PM2.5.
    Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường, lượng chất thải được thải ra môi trường đang ngày càng tăng. Trong khi đó, công tác quản lý rác thải sinh hoạt hiện nay còn nhiều hạn chế, phần lớn được xử lý theo hình thức chôn lấp. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được giảm thiểu hoặc tái chế tại các cơ sở xử lý chưa cao.
    Cùng với chất thải rắn và ô nhiễm không khí, nước thải cũng là điều đáng lo. Báo cáo của Tổng cục Môi trường cho thấy nước thải đô thị phát sinh ngày càng lớn, hầu hết chưa qua xử lý, mà xả ra môi trường gây ô nhiễm nguồn nước mặt trong các đô thị, khu dân cư; hạ tầng thu gom, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu.
    Đáng chú ý, vẫn còn nhiều cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng chưa được xử lý triệt để, nhiều cơ sở công nghiệp nằm xen lẫn trong khu dân cư chậm được di dời. Chất lượng và tính đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng tiếp tục suy giảm.
    Người dân "kín từ đầu đến chân" khi ra đường trước tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng
    Theo Tổng cục Môi trường, nguyên nhân dẫn đến những tồn tại nêu trên chưa được xử lý triệt để là do vẫn còn tư tưởng ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư bằn mọi giá, xem nhẹ yêu cầu bảo vệ môi trường.
    Quan điểm không đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế chưa được thực hiện triệt để. Ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường của người dân và doanh nghiệp còn nhiều hạn chế; việc thực thi công tác bảo vệ môi trường hiệu quả chưa cao.
    Bên cạnh đó, hệ thống chính sách pháp luật liên quan đến công tác bảo vệ môi trường còn chồng chéo, bất cập, chưa theo kịp những diễn biến nhanh của các vấn đề môi trường và yêu cầu hội nhập quốc tế. Trong khi đó, việc tổ chức thực hiện còn yếu kém, nhất là cấp địa phương, cơ sở, kể cả cấp độ quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường và quản trị môi trường ở các khu kinh tế, khu công nghiệp, làng nghề. Các dự án thuộc loại hình sản xuất có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường vẫn còn xu hướng đầu tư vào Việt Nam. Năng lực phòng ngừa, ứng phó với các sự cố môi trường của các doanh nghiệp ở một số địa phương còn nhiều bất cập.
    Kiên quyết xử lý mạnh các hành vi gây ô nhiễm môi trường
    Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân nhấn mạnh, năm 2020,Tổng cục Môi trường sẽ có những hành động quyết liệt, những giải pháp mang tính đột phá để đạt được các mục tiêu đề ra. Đó là kết hợp công tác bảo vệ môi trường hài hòa với phát triển kinh tế - xã hội; kiểm soát chặt chẽ nguồn xả thải; giảm thiểu rác thải nhựa; thu gom, tái chế chất thải rắn; xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm môi trường; khuyến khích, thúc đẩy ngành công nghiệp môi trường; từng bước xây dựng nền kinh tế tuần hoàn... Hướng tới việc kiểm soát chặt chẽ về môi trường đối với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề, rà soát kiên quyết yêu cầu chủ đầu tư các khu công nghiệp, cụm công nghiệp xây dựng, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung; yêu cầu các đối tượng có quy mô xả thải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động liên tục, truyền số liệu trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường theo quy định.
    "Gánh nặng" về ô nhiễm môi trường sẽ tiếp tục bị đẩy sang năm 2010
    Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường; rà soát, điều chỉnh, xây dựng mới các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, kiên quyết xử lý nghiêm đối với các hành vi gây ô nhiễm môi trường; tăng cường cơ chế giám sát về bảo vệ môi trường đối với các dự án, cơ sở sản xuất có nguy cơ gây sự cố, ô nhiễm môi trường cao, bảo đảm không để xảy ra sự cố môi trường nghiêm trọng, các dự án vận hành an toàn.
    "Đặc biệt, Tổng cục Môi trường sẽ đẩy mạnh các giải pháp bảo vệ, cải thiện chất lượng môi trường không khí tại các đô thị lớn, nhất là thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh; trong đó tập trung rà soát, đánh giá tình hình, kết quả thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường không khí và kế hoạch hành động quốc gia quản lý chất lượng không khí đến năm 2020, tầm nhìn đến 2025. Tăng cường quan trắc, giám sát chặt chẽ diễn biến chất lượng không khí trong các đô thị lớn, kết nối số liệu quan trắc Trung ương và địa phương để cung cấp thông tin kịp thời cho người dân và có các giải pháp ứng phó phù hợp, hiệu quả" Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh.
     
  • Tăng cường kiểm soát, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường

    Tăng cường kiểm soát, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường
    Báo cáo tổng kết của Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ rõ, năm 2019, nhiều vụ việc ô nhiễm môi trường phát sinh trên thực tế, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh.
    Khu vực trung tâm Thủ đô luôn trong tình trạng mù mịt, tầm nhìn xa hạn chế. Ảnh: Thành Đạt/TTXVN
    Ô nhiễm không khí và rác thải quá tải
    Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết, dù các cấp quản lý đã triển khai thực hiện một số biện pháp để cải thiện tình hình nhưng diễn biến ô nhiễm không khí trên toàn quốc vẫn có chiều hướng gia tăng cả về không gian và thời gian gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trườngsức khỏe cộng đồng.
    Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), ô nhiễm môi trường không khí đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, ô nhiễm có xu hướng gia tăng tại một số thời điểm trong ngày và một số ngày trong năm, nhất là khi có sự kết hợp giữa các yếu tố khí tượng, khí hậu, hiện tượng thời tiết sương mù với sự gia tăng các nguồn phát thải ô nhiễm không khí. Chỉ số chất lượng không khí (AQI) có thời điểm vượt ngưỡng an toàn, nguy hại tới sức khỏe người dân, nhất là bụi mịn PM2.5. Tháng 9/2019, nồng độ bụi tăng mạnh so với các tháng trước đó và so với cùng kỳ các năm từ 2015-2018. Từ tháng 9-12/2019, chỉ số AQI giờ nhiều nơi đã vượt giá trị 200, đặc biệt có ngày chỉ số AQI giờ có nơi vượt ngưỡng 300, mức nguy hại cho sức khỏe.
    Theo các hệ thống đo chỉ số chất lượng không khí như: PAM Air, Air Visual, ô nhiễm không dừng ở Hà Nội mà lan ra toàn miền Bắc như: Việt Trì, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên, Hải Dương, Ninh Bình, Thái Bình, hầu hết ở ngưỡng đỏ, xấp xỉ ngưỡng tím, một số nơi đến ngưỡng nâu - ngưỡng cao nhất trong thang bậc cảnh báo.
    Báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, hiện tượng sương mù quang hóa xảy ra trên địa bàn thành phố mang tính chu kỳ trong tháng 9-10/2019. Thời điểm giao mùa có sự gia tăng mạnh mẽ nồng độ bụi mịn PM2.5 trong không khí, nhưng chỉ mang tính cục bộ tại một số khu vực, một số thời điểm nhất định. Bụi mịn PM2.5 và chỉ số chất lượng không khí AQI ở mức xấu hơn trong thời gian đêm và sáng sớm.
    Vụ cháy nhà máy của Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông tại quận Thanh Xuân, Hà Nội xảy ra ngày 28/8/2019, phát tán ra môi trường từ 15,1 kg đến 27,2 kg thủy ngân. Đây là sự cố cháy nổ có liên quan đến hóa chất, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe của người dân. Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND thành phố Hà Nội, các bộ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã triển khai các hoạt động cô lập, thu gom chất thải tàn dư sau vụ cháy để xử lý, kiểm soát vấn đề môi trường sau sự cố cháy nổ, đảm bảo an toàn sức khỏe người dân. Từ sự cố cháy nổ gây mất an toàn hóa chất và ô nhiễm môi trường tại Công ty Rạng Đông, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã kiến nghị Thủ tướng  Chính phủ chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiến hành tổng rà soát toàn bộ các cơ sở hoạt động trong lĩnh vực hóa chất độc hại, hóa chất nguy hiểm nằm trong khu vực đô thị hoặc khu dân cư tập trung, đồng thời khẩn trương xây dựng kế hoạch, lộ trình di dời nhằm  bảo đảm an toàn tuyệt đối sức khỏe cộng động và bảo vệ môi trường sinh thái.
    Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân cho biết, Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức rất lớn do ô nhiễm môi trường. Nổi lên là vấn đề chất thải rắn nói chung và tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa nói riêng vẫn đang ở mức báo động. Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi hộ gia đình Việt Nam thường sử dụng 5 - 7 túi nilon/ngày sẽ có hàng triệu túi nilon được sử dụng và thải ra môi trường. Thói quen sử dụng phổ biến các sản phẩm này trong đại bộ phận người dân hiện nay đang đe dọa nghiêm trọng đến môi trường đất, nước, không khí và đại dương, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Việt Nam hiện xếp thứ 17 trong 109 quốc gia có mức độ ô nhiễm rác nhựa lớn trên thế giới.
    Việt Nam cũng đang phải đối mặt với tình trạng lượng chất thải rắn phát sinh tiếp tục gia tăng. Số liệu mới nhất từ Tổng cục Môi trường, trung bình mỗi năm lượng chất thải rắn phát sinh từ 10 - 16%, trong đó lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại các đô thị 38 nghìn tấn/ngày, tại khu vực nông thôn khoảng 32 nghìn tấn/ngày, chất thải rắn công nghiệp khoảng 25 triệu tấn/năm. Riêng hai thành phố lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trung bình mỗi ngày thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa và túi nilon.
    Đi tìm nguyên nhân
    Ùn tắc trên đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội. Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN
    Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết: Phương tiện giao thông tăng cao, xả ra các chất ô nhiễm rất lớn. Theo thống kê, ở Hà Nội có khoảng 5,8 triệu xe máy, vài trăm nghìn ô tô. Năm 2019, số lượng phương tiện giao thông tăng 15% so với những năm trước. Con số phương tiện giao thông ở Thành phố Hồ Chí Minh cũng rất lớn với 7,5 triệu xe máy… chưa kể số lượng phương tiện giao thông di chuyển qua hai thành phố này cũng rất lớn.
    Số lượng các nhà máy ven thành phố đang tăng nhanh, gây áp lực lớn lên môi trường xung quanh, trong đó ở Thành phố Hồ Chí Minh còn có hơn 900 nhà máy sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công. Các hoạt động xây dựng các công trình mới, cải tạo, sửa chữa đường giao thông, ở Hà Nội hiện nay có hơn 1 nghìn công trình đang xây dựng, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang có mật độ xây dựng cũng rất lớn, biến hai thành phố trở thành đại công trường gây ô nhiễm lớn.  

    Ngoài ra, nguyên nhân đặc thù ở Hà Nội là do đốt rơm rạ, gây ô nhiễm theo mùa nhưng tác hại của nó là rất lớn. Cùng với hơn 60.000 hộ đang dùng bếp than tổ ong, đốt rác thải không đúng quy định ở ngoại thành Hà Nội cũng là một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí.
    Tổng cục Môi trường đánh giá, lượng chất thải được thải ra môi trường ngày càng gia tăng, trong khi đó, công tác quản lý rác thải sinh hoạt này còn nhiều hạn chế, phần lớn được xử lý theo hình thức chôn lấp, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được giảm thiểu hoặc tái chế tại các cơ sở xử lý chưa cao. Nước thải đô thị phát sinh ngày càng lớn hầu hết chưa qua xử lý, xả ra môi trường gây ô nhiễm nguồn nước mặt trong các đô thị, khu dân cư; hạ tầng thu gom, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu. Vẫn còn nhiều cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng chưa được xử lý triệt để, nhiều cơ sở công nghiệp nằm xen lẫn trong khu dân cư chậm được di dời.
    Triển khai ngay các giải pháp
    Rác sinh hoạt xếp hàng dài trên phố Lò Đúc (Hà Nội). Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN
    Để kiểm soát, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường không khí, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trước mắt như: tăng cường và duy trì công tác quan trắc chất lượng môi trường không khí ở các thành phố lớn, nhất là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để đánh giá chính xác chất lượng, công bố công khai cho người dân và nếu vượt ngưỡng quy chuẩn phải có thông báo trên các phương tiện thông tin và khuyến cáo những biện pháp bảo vệ thích hợp. UBND thành phố cần có các biện pháp cụ thể như phun nước, điều tiết các luồng giao thông, loại bỏ bụi bẩn trên phương tiện và cảnh báo các phương tiện cá nhân tham gia giao thông không được đi vào những khu đông dân cư, chỉ ưu tiên các phương tiện giao thông công cộng..

    Năm 2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng để đưa ra những văn bản quy định bảo vệ môi trường để giải thiểu vấn đề ô nhiễm không khí do xây dựng gây ra. Đặc biệt, Bộ trưởng Trần Hồng Hà đề nghị UBND các thành phố cần có những chính sách hỗ trợ người dân để hạn chế sử dụng bếp than tổ ong và mục tiêu đến năm 2021, Hà Nội không sử dụng than tổ ong trong sinh hoạt hàng ngày; hỗ trợ bà con sau thu hoạch để không đốt rơm rạ; kiểm tra và giám sát những khu vực đốt rác thải, chất thải… 

    Về lâu dài, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng, bên cạnh tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường, đưa các điều khoản sửa đổi về bảo vệ môi trường không khí, giám sát, kiểm soát, đánh giá chất lượng môi trường không khí, cần đẩy nhanh lộ trình đưa ra quy chuẩn đối với khí thải giao thông. Các phương tiện giao thông ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cần phải kiểm soát cao hơn và chặt chẽ hơn nữa. Đồng thời, các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố cần thực hiện các biện pháp tăng cường đầu tư cho các phương tiện giao thông công cộng chạy bằng năng lượng tái tạo để giữ cho môi trường trong sạch; có lộ trình để tái cấu trúc lại một số ngành sử dụng năng lượng hoá thạch, quy hoạch lại điện năng để đưa năng lượng tái tạo, điện khí thay thế các nguồn năng lượng cũ theo đúng với xu hướng thế giới hiện nay; rà soát, đánh giá lại công tác quy hoạch tại các đô thị bảo đảm tính hợp lý, chú trọng quy hoạch cây xanh, mặt nước trong đô thị; trồng nhiều cây xanh tạo thành các vành đai xanh, khu phố xanh, thành phố xanh để bảo vệ môi trường không khí.

    Đối với rác thải, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân cho biết, Bộ sẽ tham mưu để xây dựng cơ chế chính sách, pháp luật; tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân; thay đổi, áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến, xây dựng thị trường lành mạnh. Chính phủ đã làm việc với các đại sứ quán, các quỹ phát triển toàn cầu để giúp Việt Nam thành lập Trung tâm ứng phó với rác thải nhựa đại dương; kết hợp với các tổ chức tôn giáo, tổ chức chính trị - xã hội để tuyên truyền thay đổi hành vi. Mức thuế hiện được nâng lên cao nhất trong khung chịu thuế là 50.000 đồng/kg với nhà sản xuất, tuy vậy vẫn chưa thể thay đổi hành vi nếu không đánh thuế với người tiêu dùng.
       Năm 2020, Bộ sẽ ban hành và triển khai có hiệu quả các cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích hoạt động giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế chất thải rắn; thúc đẩy việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; có lộ trình phù hợp giảm thiểu, tiến tới chấm dứt việc sử dụng túi nilon khó phân hủy, sản phẩm nhựa sử dụng một lần; phát triển công nghệ xử lý chất thải rắn phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam theo hướng giảm tỷ lệ chất thải phải chôn lấp, tăng tỷ lệ chất thải được tái chế, tái sử dụng, xử lý chất chất thải thu hồi năng lượng, thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn; triển khai thực hiện có hiệu quả đề án “Tăng cường năng lực quản lý chất thải sinh hoạt tại Việt Nam” và “Đề án tăng cường quản lý chất thải nhựa ở Việt Nam".
    Hưởng ứng phong trào “Chống rác thải nhựa”, Chính phủ, các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị – xã hội và từng người dân, cộng đồng doanh nghiệp cần tiếp tục có những những hành động thiết thực thay đổi hành vi, thói quen sử dụng túi ni lông, sản phẩm nhựa khó phân hủy, để kiểm soát, ngăn chặn phát sinh rác thải nhựa, để người dân Việt Nam được sống trong môi trường trong lành, an toàn và bền vững.
     
  • Xe máy cũng sẽ phải kiểm tra khí thải

    Xe máy cũng sẽ phải kiểm tra khí thải
    Trước thực trạng ô nhiễm không khí trên địa bàn TP.HCM thời gian gần đây, Sở Giao thông - Vận tải TP.HCM đã chủ động làm việc với Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, Viện Khoa học Công nghệ Giao thông - Vận tải, Bộ Giao thông - Vận tải đề xuất xây dựng phương án kiểm tra khí thải mô tô gắn máy đang lưu hành trên địa bàn TP.HCM.
    Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải TP.HCM, tình trạng ùn tắc giao thông diễn biến phức tạp, ô nhiễm môi trường không khí và tiếng ồn do hoạt động giao thông vận tải, cũng như việc gia tăng các loại phương tiện giao thông cơ giới có chất lượng khí thải kém đang gây bức xúc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ người dân đô thị. Có 2 nguyên nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm không khí hiện nay, là ô nhiễm từ tự nhiên và ô nhiễm không khí do con người gây nên (và đây là nguyên nhân cơ bản!).
    Ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông là một trong những tác nhân chính gây phát thải khí nhà kính
    Các chuyên gia cho rằng, khí thải từ hoạt động giao thông vận tải là nguồn gây ô nhiễm rất quan trọng, đặc biệt ở các khu đô thị có mật độ phương tiện lưu thông cao. Khí thải gây ô nhiễm sản sinh từ quá trình đốt nhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch như CO, CO2, SO2, Pb, CH4 và các bụi đất đá cuốn theo trong quá trình các phương tiện di chuyển.
    Theo khảo sát của Ban Chỉ đạo thực hiện Kế hoạch hành động ứng phó với Biến đổi khí hậu thì ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông là một trong những tác nhân chính gây phát thải khí nhà kính (chiếm 45% tổng lượng phát thải).
    Kết quả từ một nghiên cứu trên địa bàn TP.HCM cho thấy, mô tô, xe gắn máy đang lưu hành chỉ tiêu thụ 56% tổng lượng xăng toàn thành phố (không tính dầu diesel) nhưng lại thải ra cỡ 94% HC; 87% CO; 57% NOx và 33% PM10 trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới kể cả chạy bằng xăng và diesel. Chỉ số chất lượng không khí AQI của thành phố năm 2017 là 86 (thuộc nhóm chất lượng thấp, ảnh hưởng tới sức khoẻ đối với những người nhạy cảm) và chỉ số PM2.5 là 28,3 mg/m3, vượt quá quy chuẩn (25 mg/m3). Số lượng các loại phương tiện giao thông tập trung lớn, tốc độ tăng trưởng cao cùng với phương tiện cũ nát, kém chất lượng cũng là nguyên nhân chính gây tình trạng mất an toàn giao thông, ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội.
    Trước thực trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Đề án kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các tỉnh, thành phố”, nhằm bảo đảm người sử dụng xe tuân thủ việc kiểm tra để mô tô, xe gắn máy đạt tiêu chuẩn khí thải khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, cho đến nay, đề án vẫn chưa được thực hiện do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan.
    Hiện nay, việc kiểm soát khí thải xe máy vẫn chưa được đề cập một cách rõ ràng, cụ thể, trong khi đó, đây vẫn là phương tiện giao thông chủ yếu của đa số người dân, chiếm tỷ trọng hơn 90% trên tổng số phương tiện. Theo số liệu của Công an TP.HCM, tính tới ngày 14/8/2019, toàn thành phố có 7.886.604 phương tiện cơ giới, trong đó có 7.151.798 xe máy, 734.806 xe ô tô. Vấn đề số lượng xe máy tăng lên hàng ngày từ năm này sang năm khác đã được các cơ quan quản lý Nhà nước quan tâm, xem xét và đề xuất những cơ sở pháp lý để tiến tới kiểm soát về môi trường đối với loại phương tiện này.
    Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định “Xe mô tô hai bánh... được phép tham gia giao thông phải bảo đảm các quy định về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường”; Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 cũng quy định: “Phương tiện giao thông cơ giới phải được cơ quan đăng kiểm xác nhận đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường mới được đưa vào sử dụng”. Do vậy, Sở Giao thông - Vận tải đã nghiên cứu và dự thảo văn bản đề xuất UBND TP.HCM xem xét, chấp thuận chủ trương cho phép cho phép phối hợp với Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam và Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông - Vận tải, Bộ Giao thông - Vận tải thực hiện Chương trình: “Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành hướng tới thí điểm kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành trên địa bàn thành phố, góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí”.
    Dự kiến sẽ áp dụng thí điểm trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 12/2020, sẽ kiểm tra xe máy sử dụng từ 5 năm trở lên (không phụ thuộc vào hãng sản xuất). Địa bàn thí điểm là quận 1 và quận Phú Nhuận.
     
  • Nỗi lo ô nhiễm môi trường

    Nỗi lo ô nhiễm môi trường
    Ô nhiễm không khí đã và đang là mối quan ngại lớn với người dân. Gần đây, chỉ số chất lượng không khí liên tục trong nhiều ngày tại các TP lớn, các khu công nghiệp ở ngưỡng cao của thang cảnh báo.
    Các chuyên gia môi trường nhận định, giống như các nước đang trong quá trình công nghiệp hóa thường có sự chậm trễ tương đối trong các tiêu chuẩn môi trường, nước ta trong giai đoạn đầu tăng trưởng đã ưu tiên gia tăng nguồn lực sản xuất, bao gồm cả đầu tư trực tiếp nước ngoài, hệ lụy là đã có nhiều dự án trả giá đắt về ô nhiễm môi trường.

    Ô nhiễm không khí do bụi mịn tại TP.HCM và Hà Nội đang gây lo lắng không nhỏ cho người dân. Ảnh: Minh họa
    Dựa trên thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Ngân hàng Thế giới (WB), ô nhiễm không khí không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề bất ổn về kinh tế-xã hội trên toàn cầu, đặc biệt là các thành phố lớn. Hiện nay, Ấn Độ điêu đứng khi ô nhiễm không khí cao hơn 50 lần mức độ cho phép; Thái Lan phải đóng cửa hơn 400 trường học do ô nhiễm…Tại Trung Quốc, ô nhiễm không khí từ khói bụi, trong đó có ôzôn và các hạt mịn đã tiêu tốn 267 tỷ NDT (38 tỷ USD) mỗi năm. Tại Việt Nam, trong 10 bệnh có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam có 6 bệnh liên quan đến đường hô hấp có nguyên nhân từ ô nhiễm không khí và chất lượng không khí. Ô nhiễm không khí còn gây thiệt hại về kinh tế khoảng 10 tỷ đô la mỗi năm tại Việt Nam (chiếm từ 5 - 7% GDP).
    Đặc biệt, những ngày gần đây, mức độ ô nhiễm tại Hà Nội và TP.HCM đang vượt chuẩn. Vấn nạn, bụi mịn tại Hà Nội và TP.HCM những ngày gần đây đang ở mức cao bậc nhất thế giới khiến người dân lo ngại. Không khí ô nhiễm, cộng khói bụi khiến người dân không khỏi lo lắng và dẫn đến những bất ổn về kinh tế, xã hội. Ô nhiễm không khí không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà là vấn đề quản lý, trong đó những góc nhìn kinh tế và bản chất kinh tế của ô nhiễm không khí cần được xem xét phân tích, nhìn nhận để lồng ghép vào các công cụ, chính sách quản lý hướng tới một môi trường trong lành an toàn hơn cho người dân, giảm thiểu gánh nặng bệnh tậtkinh tế cho xã hội, đặc biệt tại các đô thị, hướng tới sự bền vững.
    Các chuyên gia môi trường khuyến cáo, để cuộc chiến chống ô nhiễm không khí đạt được hiệu quả về kinh tế và xã hội, cần thực thi ngay một hệ thống các giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm các biện pháp cảnh báo, dự báo, khuyến cáo và thực thi các chính sách cắt giảm các hoạt động gây ô nhiễm không khí.
     
  • Bà Rịa - Vũng Tàu: Tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí

    Bà Rịa - Vũng Tàu: Tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí
    Nhằm đảm bảo chất lượng môi trường, kiểm soát được nguồn ô nhiễm, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa có Văn bản chỉ đạo các Sở, ngành và địa phương tiếp tục tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để các điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

    Bà Rịa -
     Vũng Tàu đã "nhận diện" nhiều "điểm nóng" ô nhiễm không khí
    Theo UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện nay, do sức ép của quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nên tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về môi trường, trong đó đã xuất hiện một số khu vực có dấu hiệu ô nhiễm môi trường không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
    Trong đó, nhiều hoạt động phát thải vào không khí có nguy cơ cao cho môi trường đã được cơ quan chức năng nhận diện như: hoạt động sản xuất công nghiệp có quy mô lớn như sản xuất thép, xi măng, hóa chất; hoạt động sản xuất chế biến hải sản, bột cá; hoạt động của các nhà máy xử lý chất thải trong Khu xử lý chất thải 100ha Tóc Tiên; hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản, xây dựng công trình, giao thông vận tải… Tuy nhiên, đến nay việc kiểm soát và xử lý triệt để các điểm nóng ô nhiễm không khí trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn và bị động.
    Nhằm đảm bảo chất lượng môi trường, kiểm soát được nguồn ô nhiễm, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã ban hành Văn bản số 96 ngày 07/1/2020 về việc tiếp tục tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để các điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Theo đó, UBND tỉnh giao Sở TN&MT chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành và các địa phương triển khai thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ TN&MT tại Văn bản 6551/BTNMT-TCMT về việc kiểm soát ô nhiễm không khí.
    Cụ thể, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giao Sở TN&MT là đầu mối, phối hợp với các ngành, đơn vị có liên quan tăng cường thực hiện công tác quan trắc môi trường; tăng tần suất quan trắc môi trường không khí trong chương trình quan trắc định kỳ và hệ thống các trạm quan trắc tự động, liên tục trên địa bàn; khẩn trương đầu tư và đưa vào hoạt động hệ thống quan trắc không khí tự động để đảm bảo thông tin kịp thời cho cộng đồng và phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước về chất lượng không khí trên địa bàn.
    Trường hợp xảy ra ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn có hại cho sức khỏe, đơn vị chức năng cần kịp thời cảnh báo cho cộng đồng, nhân dân. Đồng thời, tăng cường chỉ đạo, đôn đốc và giám sát các đơn vị trực thuộc nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường không khí, triển khai thực hiện hiệu quả kế hoạch quản lý chất lượng không khí trên địa bàn và các nội dung đã được giao tại Quyết định số 985a ngày 01/6/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025.
    UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng giao Sở, ngành, địa phương tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức, trách nhiệm của hệ thống chính trị và người dân có trách nhiệm, nghĩa vụ bảo vệ môi trường nói chung và kiểm soát ô nhiễm không khí nói riêng trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân không đốt chất thải rắn, rơm rạ sau thu hoạch; tổ chức thực hiện các biện pháp hạn chế phát sinh khí thải từ phương tiện giao thông và hoạt động xây dựng.
    Đặc biệt, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu còn chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tổ chức kiểm kê, đánh giá, xác định rõ nguyên nhân các nguồn phát sinh khí thải trên địa bàn để có biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí kịp thời và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường không khí theo quy định; công khai thông tin về các nguồn gây ô nhiễm môi trường không khí, các cá nhân, tổ chức vi phạm các quy định pháp luật bảo vệ môi trường trên địa bàn trên các phương tiện thông tin đại chúng.
     
  • Những thói quen cần duy trì khi không khí ô nhiễm

    Những thói quen cần duy trì khi không khí ô nhiễm
    Đóng cửa, sử dụng máy lọc không khí là những bước quan trọng để phòng tránh những tác hại của các loại bụi mịn nguy hiểm.
    Thời gian qua, Hà Nội và TP HCM nhiều lần ghi nhận chỉ số AQI ở một số địa điểm trên 200 (mức nguy hại cho sức khỏe). 

    Hà Nội luôn trong tình trạng mờ mịt vì ô nhiễm hoặc sương mù trong những ngày đầu năm. Ảnh: Giang Huy
     
    Khi đi ngoài đường trở về nhà bạn có thể thực hiện một số việc sau để bảo vệ sức khỏe:
    Súc họng bằng nước muối ấm
    Nước muối ấm kích thích tăng tuần hoàn máu tại chỗ, tập trung nhiều tế bào bạch cầu làm tăng khả năng tiêu diệt vi khuẩn. Việc súc họng bằng nước muối ấm còn giúp trung hòa độ axit trong miệng và tạo ra môi trường kiềm bất lợi cho sự phát triển của vi khuẩn, virus
    Khi từ bên ngoài trở về nhà, việc đầu tiên bạn cần làm là hãy pha ngay một ly nước muối ấm để làm sạch khoang miệng, giảm nguy cơ mắc các bệnh về họng và ngăn ngừa sự phát triển của bất kỳ chứng viêm nào. Bên cạnh đó, bạn cũng nên rửa mắt, mũi và bề mặt da có tiếp xúc với khói bụi để vi khuẩn không có cơ hội tấn công vùng tai - mũi - họng. 
    Đóng các cửa lưu thông không khí
    Vào những ngày mức độ ô nhiễm không khí, bụi mịn ở mức báo động, đặc biệt là ban ngày bạn nên đóng hết các cửa sổ trong phòng để ngăn ngừa khói bụi xâm nhập vào nhà. Tuy nhiên, cũng không nên đóng kín cả ngày, bởi sẽ khiến khí độc như VOC - chất hữu cơ dễ bay hơi có tác hại nguy hiểm không kém bụi mịn PM2.5 không thể thoát ra ngoài.
    Bạn có thể mở cửa sổ vào ban đêm. Chú ý là không mở cửa hướng ra ngoài đường hoặc khu vực ô nhiễm. Hoặc trồng cây xanh có tác dụng lọc không khí ở trong phòng.
    Sử dụng điều hòa lọc không khí trước khi về nhà 30 phút 
    Với tiêu chí mang bầu không khí sạch, trong lành cho ngôi nhà, bảo vệ sức khỏe toàn diện cho người dùng, các dòng điều hòa mới của Panasonic đều được trang bị công nghệ nanoe với khả năng tự động lọc khuẩn, khử mùi và làm sạch không khí. 
    Theo hãng Panasonic, Nanoe X hoạt động dựa trên cơ chế sử dụng các hạt phân tử nước tích điện siêu nhỏ chứa 4.800 tỷ gốc OH/giây dễ dàng di chuyển tới từng ngóc ngách trong phòng. Công nghệ này mang lại 7 hiệu quả rõ rệt bao gồm khử mùi, ức chế 5 tác nhân gây ô nhiễm gồm vi khuẩn, vi-rút, nấm mốc, chất gây dị ứng, phấn hoa, hạt chất nguy hiểm, đồng thời giữ ẩm cho da và tóc. Công nghệ nanoe có thể được kích hoạt từ xa, giúp căn nhà luôn sạch sẽ và thoải mái trước khi chủ nhân trở về.

    Công nghệ nanoe của điều hòa có thể được kích hoạt từ xa, giúp căn nhà luôn sạch sẽ và thoải mái cho bạn và người thân khi trở về.
     
    Bên cạnh đó, Panasonic cho biết, Nanoe-G giải phóng ra 3.000 tỷ hạt ion âm, có thể loại bỏ đến 99.9% phần tử ô nhiễm bay lơ lửng, bao gồm cả PM2.5. Panasonic Comfort Cloud kết nối điều hòa với điện thoại thông minh qua wifi giúp người dùng dễ dàng chuẩn bị bầu không khí sạch cho cả gia đình.
    Nanoe hoạt động riêng biệt độc lập với các chức năng khác của điều hòa Panasonic do đó có thể sử dụng chức năng làm sạch không khí mà không cần cần phải bật chức năng làm lạnh hay sưởi ấm.

    Panasonic Comfort Cloud kết nối điều hòa với điện thoại thông minh qua wifi giúp người dùng dễ dàng chuẩn bị bầu không khí sạch cho cả gia đình.
     
    Bên cạnh đó, với ứng dụng Panasonic Comfort Cloud người dùng có thể điều khiển, theo dõi, kiểm tra tình trạng hoạt động, điều chỉnh nhiệt độ... của điều hòa từ xa, cũng như điều khiển chung với các thiết bị điện tử khác của Panasonic trong nhà. Công nghệ này cũng cho phép thiết lập sẵn các chế độ lọc không khí linh hoạt.
    Uống nước detox
    Detox là phương pháp thanh lọc cơ thể, giúp các cơ quan bên trong thải bỏ độc tố, tạp chất, mỡ và lượng nước thừa; nhờ đó hoạt động tốt hơn, đồng thời tăng cường quá trình trao đổi chất và bổ sung năng lượng cho cơ thể. Chính vì vậy, việc uống nước detox được các chuyên gia khuyến khích nên thực hiện thường xuyên trong những ngày ô nhiễm. Những loại quả nên được dùng để làm nước detox có thể kể đến như chanh, dâu tây, dứa, kiwi...
    Ăn bữa cơm đủ chất
    Hãy luôn đảm bảo bữa cơm hàng ngày, đặc biệt là những ngày ô nhiễm không khí, bụi mịn luôn đầy đủ các chất dinh dưỡng quan trọng. Lưu ý bổ sung các chất chống oxy hóa từ rau xanh, trái cây tươi và trà xanh, bởi chúng sẽ giúp làm giảm thiệt hại DNA cho các tế bào, tăng cường hệ miễn dịch và giảm thiểu tác hại xấu khác của khói bụi lên cơ thể. 
     
  • Hà Nội: Thực hiện các biện pháp khắc phục, hạn chế ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí

    Hà Nội: Thực hiện các biện pháp khắc phục, hạn chế ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí
    Sở NN&PTNT đã ban hành Công văn số 299/SNN-VP yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện các biện pháp khắc phục, hạn chế ô nhiễm, cải thiện Chỉ số chất lượng không khí (AQI) trên địa bàn thành phố.
    Công văn nêu rõ, thực hiện Chỉ thị số 19/CT-UBND, ngày 25-12-2019, của UBND thành phố về các biện pháp khắc phục, hạn chế ô nhiễm, cải thiện Chỉ số chất lượng không khí (AQI) trên địa bàn thành phố, các đơn vị thuộc Sở NN&PTNT tập trung tuyên truyền kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí và Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 31-5-2017, của Thành ủy về “Tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020 và những năm tiếp theo”, Kế hoạch số 160/KH-UBND, ngày 03-7-2017, của UBND thành phố về triển khai thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 31-5-2017, của Thành, ủy, Kế hoạch số 124/KH-UBND ngày 01-6-2017 về khắc phục các tồn tại, hạn chế; tổ chức thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp cấp bách để bảo vệ môi trường thành phố. Trong đó, thành phố đã tập trung triển khai các giải pháp để quản lý nguồn thải, khắc phục ô nhiễm, tăng cường năng lực quản lý chất lượng môi trường không khí, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trườngbiến đổi khí hậu. Thực hiện các biện pháp cấp bách, quyết liệt để giảm thiểu nguồn phát sinh khí thải độc hại, bụi mịn tác động tiêu cực đến chất lượng môi trường không khí trên địa bàn thành phố.
    Cùng với đó, có kế hoạch, hành động cụ thể, thiết thực để giảm thiểu rác thải, nâng cao chất lượng không khí. Tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tác hại của ô nhiễm không khí tới sức khỏe của con người, nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường, phát huy được vai trò trách nhiệm của từng công dân trong công tác bảo vệ môi trường không khí Thủ đô. Tuyên truyền, vận động người dân không đốt rác thải tự phát, đốt rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch vụ mùa; các hộ gia đình trong sinh hoạt và sản xuất kinh doanh không sử dụng bếp than tổ ong hoặc các nhiên liệu than cấp thấp; không vứt rác bừa bãi; hạn chế việc đốt hương, vàng mã trong hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng; hưởng ứng Chương trình trồng cây xanh trên địa bàn thành phố, tích cực trồng thêm cây xanh tại khu vực mình sinh sống, tại mỗi hộ gia đình.
    Trong công văn này, Sở NN&PTNT tuyên truyền vận động cán bộ, công nhân viên chức, người lao động tham gia lưu thông bằng các phương tiện giao thông công cộng, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân; ưu tiên sử dụng các loại phương tiện giao thông chạy bằng nhiên liệu sạch, nhiên liệu tái tạo, giảm rác thải ô nhiễm môi trường không khí…
     
  • Ô nhiễm không khí kéo dài: Do thiếu công cụ quản lý!

    Ô nhiễm không khí kéo dài: Do thiếu công cụ quản lý!
    Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đang ở đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất kể từ sau Tết Nguyên đán Canh Tý. Các chuyên gia cho rằng, ô nhiễm không khí diễn ra liên tục nhiều năm, nhiều tháng và tiếp tục tái diễn nhưng chưa được cải thiện do thiếu công cụ quản lý hiệu quả.
    Ngưỡng rất xấu
    Ô nhiễm không khí bắt đầu từ ngày 18/2 khi Hà Nội và các tỉnh phía Bắc chuyển sang ngưỡng đỏ (ngưỡng bắt đầu có hại cho sức khỏe tất cả mọi người). Ô nhiễm không khí sau đó trở nên rất xấu. Từ 20/2, hầu hết các khu vực ở Hà Nội, ô nhiễm ở ngưỡng tím, cá biệt có những nơi, ở thời điểm cục bộ lên ngưỡng nâu – ngưỡng nguy hại.
    Theo các phân loại chất lượng không khí của Việt Nam, ô nhiễm ở ngưỡng tím sẽ rất có hại cho sức khỏe mọi người với khuyến cáo trẻ em, người già, người mắc bệnh hô hấp nên ở trong nhà, những người khác hạn chế ra ngoài. Ô nhiễm ở ngưỡng nâu sẽ nguy hiểm đến sức khỏe mọi người với khuyến cáo tất cả nên ở trong nhà.
    Bộ Y tế khuyến cáo người dân nên hạn chế ra khỏi nhà, tập thể dục, làm việc ngoài trời. Vệ sinh mũi, họng bằng nước muối sinh lý, nhất là sau khi ra đường. Tra, rửa mắt bằng nước muối sinh lý trước khi đi ngủ. Người hút thuốc nên hạn chế hút thuốc lá, người không hút thuốc nên tránh xa khỏi thuốc lá, hạn chế sử dụng và thay thế bếp than tổ ong bằng bếp điện, bếp từ.
    Đây là đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất và kéo dài nhất kể từ sau Tết Nguyên đán Canh Tý. Theo TS Nguyễn Bình, chuyên gia về ô nhiễm không khí, điều kiện thời tiết không thuận lợi những ngày qua với tốc độ gió thấp, nền nhiệt thấp khiến không khí không lưu thông được. Các chất ô nhiễm ứ lại gần mặt đất khiến không khí ô nhiễm, người dân cảm thấy ngột ngạt.
    Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, những ngày qua, các tỉnh phía Đông bắc Bộ xuất hiện các lớp nghịch nhiệt ở độ cao dưới 1.500m. Dự báo trong 2-5 ngày tới, tình trạng nghịch nhiệt sẽ còn tiếp diễn, gây sương mù vào đêm và sáng. Trong điều kiện thời tiết như vậy, ô nhiễm không khí nghiêm trọng sẽ còn kéo dài.
    Cơ quan khí tượng cũng nhận định, hiện tượng nghịch nhiệt thường xuyên xảy ra trong mùa đông, nhất là vào thời kỳ suy yếu của không khí lạnh. Trước đó, các báo cáo về ô nhiễm không khí chỉ ra, ô nhiễm ở Hà Nội tập trung vào mùa đông, trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau với nhiều đợt.
    Chính sách quản lý ô nhiễm không khí chưa hiệu quả
    Theo TS. Hoàng Dương Tùng, đợt ô nhiễm xảy ra đúng vào thời điểm trẻ em vẫn đang nghỉ học, lượng người tham gia giao thông không tăng đột biến cho thấy nguồn ô nhiễm từ các cơ sở sản xuất, các làng tái chế xung quanh Hà Nội rất đáng lo ngại. Các điểm ô nhiễm đột biến lên ngưỡng nâu có thể gần nơi đang có hoạt động đốt ngoài trời.
    Ô nhiễm không khí được cảnh báo nhiều năm nay ở Việt Nam, nhất là trong thời gian gần đây nhưng tình hình chưa được cải thiện. Một trong những nguyên nhân là công cụ chính sách chưa đầy đủ, chưa phát huy được hiệu quả.
    Luật Bảo vệ Môi trường hiện tại (đã qua 3 lần sửa đổi) nhưng còn chung chung với các nguồn ô nhiễm khác nhau, chưa đi sâu và cụ thể vào quản lý ô nhiễm không khí, thiếu công cụ quản lý hiệu quả và phân tán trách nhiệm đối với các nguồn khí thải, mức xử phạt không đủ tính răn đe.
    Ngay một số điều đã được nêu rõ trong luật nhưng thực thi không tốt như quy định về kiểm kê khí thải, đăng ký các nguồn thải khí. Cho đến nay vẫn không biết được có bao nhiêu cơ sở sản xuất phát thải khí thải, vẫn chưa có văn bản dưới luật quy định phương pháp kiểm kê khí thải. Do đó các địa phương chưa thực hiện kiểm kê khí thải, vẫn không biết những nguồn ô nhiễm nào là chính để có các chính sách kiểm soát cần thiết. Đầu tư về nguồn lực tài chính và con người cho hệ thống quan trắc không khí, quản lý chất lượng không khí, xử lý ô nhiễm không khí là rất hạn hẹp.
    PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách Tài nguyên và Môi trường cho biết, Việt Nam đang thiếu những định hướng cụ thể cho giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí. Hiện nay, công cụ giám sát, kiểm soát khí thải giao thông, đặc biệt với phương tiện cũ, khí thải từ làng nghề, cụm công nghiệp chưa được kiểm soát chặt.
    Bộ Tài nguyên và Môi trường đang dự thảo Luật Bảo vệ Môi trường sửa đổi. Tuy nhiên, theo TS. Tùng, dự thảo cũng chưa có những bước đột phá để giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí. Nhiều vấn đề chưa được làm rõ, ví dụ kiểm soát khí thải đối với các cơ sở sản xuất trong làng nghề thế nào? Với các nguồn ô nhiễm nhỏ, chưa đến mức phải yêu cầu lắp quan trắc tự động thì quản lý như nào? Tại sao tiêu chuẩn phát thải, khí thải các phương tiện giao thông lại do Bộ Giao thông Vận tải phụ trách? Các mức xử phạt đối với các nguồn ô nhiễm không khí có đủ tính răn đe hay chưa. “Nếu chúng ta không tạo ra được đột phá trong dự thảo luật lần này thì vấn đề ô nhiễm không khí sẽ không thể có bước cải tiến thực sự”, ông Tùng nói.
    Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, những ngày qua, các tỉnh phía Đông Bắc bộ xuất hiện các lớp nghịch nhiệt ở độ cao dưới 1.500m. Dự báo trong 2-5 ngày tới, tình trạng nghịch nhiệt sẽ còn tiếp diễn, gây sương mù vào đêm và sáng. Trong điều kiện thời tiết như vậy, ô nhiễm không khí nghiêm trọng sẽ còn kéo dài.
     
  • Ô nhiễm không khí có nguy cơ lan rộng

    Ô nhiễm không khí có nguy cơ lan rộng
    Đầu tuần, cho dù trời hửng nắng nhưng Thủ đô Hà Nội và một số đô thị khác ở khu vực miền Bắc vẫn đang trong thời gian ghi nhận nồng độ các chất ô nhiễm trong không khí ở mức cao.
    Ảnh minh họa.
    Cuối tuần vừa qua, mặc dù phương tiện giao thông đi lại ít nhưng chỉ số chất lượng không khí (AQI) đo được tại 10 trạm quan trắc trên địa bàn TP Hà Nội đa phần ở mức rất xấu.
    Theo Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở TNMT Hà Nội), trong ngày cuối tuần chất lượng không khí tại Thủ đô không có sự chuyển biến, chỉ số chất lượng không khí (AQI) vẫn rất cao, các khu vực đa phần ở mức rất xấu như: Minh Khai – 270; Hàng Đậu – 266, Trung Yên 3 – 254, Phạm Văn Đồng – 243, Thành Công – 231, Hoàn Kiếm – 210... Các khu vực Kim Liên , Tây Mỗ, Tân Mai, Mỹ Đình chỉ số AQI ở mức xấu, dao động từ 175 -194.
    Tại Hà Nội, giá trị quan trắc trung bình 24 giờ thông số PM2.5 tại các trạm quan trắc cho thấy, tháng 1/2020, có 9 ngày vượt giới hạn cho phép tại QCVN (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh). Tháng 2/2020 (từ ngày 1/2/2020 đến 20/2/2020) có 11 ngày vượt giới hạn cho phép tại QCVN.
    Đánh giá chất lượng không khí theo chỉ số AQI cho thấy, từ ngày 1/1/2020 đến ngày 20/2/2020 tại một số đô thị khu vực miền Bắc, số ngày trong tháng có chất lượng không khí ở mức trung bình và mức kém chiếm tỉ lệ khá cao. Riêng tại Hà Nội, chỉ có 7 ngày chất lượng không khí ở mức tốt (AQI<50), 6 ngày chất lượng không khí ở mức xấu (AQI>150), những ngày còn lại chất lượng không khí nằm ở mức từ trung bình đến kém.
    Cụ thể hơn, kết quả tính toán chỉ số AQI ngày tại các trạm tại Hà Nội từ 1/1/2020 đến 18/2/2020 cho thấy, có khoảng 50% số ngày có chất lượng không khí ở mức kém đến rất xấu (AQI>100), riêng ngày 13/1 là ngày chất lượng không khí kém nhất.
    Số liệu quan trắc cho thấy, ô nhiễm không khí chủ yếu do bụi mịn PM2.5, các thông số còn lại (NO2, O3, CO, SO2) về cơ bản vẫn có giá trị đạt quy chuẩn cho phép tại QCVN 05:2013/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh.
    Tại một số đô thị khu vực miền Bắc (Việt Trì, Hà Nội, Hạ Long), giá trị trung bình 24 giờ thông số PM2.5 cao hơn các khu vực khác, trong đó Hà Nội có giá trị cao nhất. Tại thành phố Hạ Long, giá trị quan trắc trung bình 24 giờ thông số PM2.5 tại trạm quan trắc thành phố Hạ Long trong thời gian 2 tháng đầu năm 2020 cho thấy, có 4 ngày vượt quá giới hạn cho phép tại QCVN. Tại các thành phố ở khu vực miền Trung (Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa), giá trị quan trắc trung bình 24 giờ thông số PM2.5 về cơ bản đạt QCVN cho phép. Tại TP Hồ Chí Minh, kết quả quan trắc ghi nhận một số ngày có giá trị trung bình 24 giờ thông số PM2.5 vượt giới hạn cho phép tại QCVN (ngày 6/1/2020 và 16/1/2020).
    Theo tổng hợp của Tổng cục Môi trường (Bộ TNMT), tại Hà Nội, trong 2 tháng đầu năm 2020, kết quả quan trắc cho thấy, có một số khoảng thời gian giá trị trung bình 24h thông số PM2.5 tăng rất cao (vượt từ 2 - 3 lần giới hạn cho phép tại QCVN, như các ngày 1/1, 13/1, 14/1, 2/2 và 20/2. Trong khoảng thời gian gần đây (từ ngày 14/2/2020 đến 21/2/2020), kết quả quan trắc cho thấy, giá trị thông số PM2.5 có xu hướng liên tục tăng, đặc biệt trong ngày 20/2 và 21/2 giá trị PM2.5 rất cao. Giá trị trung bình 24h thông số PM2.5 ngày 20/2 vượt quá gần 3 lần giới hạn cho phép tại QCVN.
    Tổng cục Môi trường khuyến nghị: Chất lượng không khí có xu hướng bị suy giảm, đồng nghĩa với mức độ ô nhiễm ngày càng tăng, người dân cần theo dõi thường xuyên các bản tin về chất lượng không khí, sử dụng khẩu trang chống bụi khi ra đường, khi ở nhà thì nên hạn chế mở cửa”.
     
  • Chất lượng không khí Hà Nội xuống thấp, nhiều doanh nghiệp mang tiếng oan.

    Chất lượng không khí Hà Nội xuống thấp, nhiều doanh nghiệp mang tiếng oan.
    Khi chất lượng không khí Hà Nội xuống thấp, nhiều nguyên nhân đã được các cơ quan chức năng truy tìm để minh bạch về các nguồn gây ô nhiễm không khí. Trong số đó, đã có các ý kiến cho rằng các cơ sở sản xuất công nghiệp trong khu vực nội đô là nguyên nhân gây ra tình trạng chất lượng không khí xuống thấp dẫn đến không ít doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật về môi trường bị hàm oan.
    Một trong số các doanh nghiệp đang mang tiếng oan chính là Công ty cổ phần Dệt công nghiệp Hà Nội (Haicatex), doanh nghiệp ngành dệt chuyên sản xuất vải mành lốp xe các loại; vải địa kỹ thuật, vải không dệt. Công ty có cơ sở sản xuất tại số 93 Lĩnh Nam, phường mai Động, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội, diện tích trên 4,4 hecta.
    Không chỉ đến thời điểm này, việc Công ty Haicatex có nhà máy dệt công nghiệp nằm trong khu vực dân cư mới gây sự chú ý mà trước đó nhiều năm, người dân khu vực Lĩnh Nam cũng đã có ý kiến cho rằng, việc Công ty có nhà máy tại khu vực này đã làm ảnh hưởng đến chất lượng không khí của Thành phố.
    Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam về vấn đề này, đại diện Công ty Haicatex cho biết, cơ sở sản xuất kinh doanh của Công ty tại số 93 Lĩnh Nam nằm trong khu vực  được UBND TP Hà Nội quy hoạch là khu vực sản xuất, kinh doanh từ những năm 1980 cạnh khu công nghiệp Vĩnh Tuy, trong Khu vực này cũng có nhiều nhà máy sản xuất khác của ngành dệt may Việt Nam.
    Từ những năm 1967 đến thập niên 80 khu vực xung quanh nhà máy không có dân cư sinh sống. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh chóng của Thủ đô Hà Nội, khu vực xung quanh nhà máy Công ty đã hình thành các khu vực dân cư sống tập trung. Cùng với hạ tầng đô thị phát triển và không gian đô thị, hiện nay xung quanh khu vực nhà máy đã hình thành nhiều khu dân cư và tạo nên hiện trạng nhà máy sản xuất nằm trong khu vực dân cư.
    Về vấn đề hoạt động sản xuất của Công ty có gây ra tác động xấu đến không khí của khu vực nhà máy dệt nói riêng và chất lượng không khí của TP nói chung, Công ty Haicatex cho biết, hoạt động sản xuất của Công ty không ảnh hưởng đến đời sống của người dân, đặc biệt là hoạt động sản xuất không tác động tiêu cực đến môi trường sống do quá trình sản xuất của Công ty không phát thải các chất thải khí, nước thảichất thải công nghiệp ô nhiễm do công ty luôn tuân thủ nghiêm túc đề án BVMT đã được phê duyệt.
    Khuôn viên nhà máy dệt Haicatex rất sạch sẽ
    Cụ thể, sản phẩm đặc thù của Công ty là “sản phẩm vải công nghiệp” không phải vải may mặc như các doanh nghiệp dệt nói chung khác. Hoạt động của các máy dệt chuyên dụng đặc biệt sử dụng nguyên liệu sợi nylon, không có bụi như các máy dệt thông thường sử dụng sợi bông thiên nhiên. Các dây chuyền dệt vải công nghiệp hầu như không phát sinh bụi nhưng đều có các thiết bị hút bụi phát sinh trong quá trình  sản xuất nếu có và thu gom để đảm bảo không phát thải ra môi trường.
    Trong hệ thống thiết bị của nhà máy có lò cấp nhiệt để phục vụ quá trình sấy vải. Lò cấp nhiệt không sử dụng nhiên liệu hóa thạch (than đá) mà sử dụng nhiên liệu tự nhiên là mùn gỗ ép do đó không phát thải khí ô nhiễm ra môi trường. Trong quá trình lò đốt cháy mùn gỗ, khói phát sinh được xử lý qua hệ thống Cyclon và phun nước  để hấp thụ bụi nếu có trước khi đưa ra môi trường  qua đường ống cao 30m.
    Về nước thải, quá trình sản xuất của Công ty không làm phát sinh nước thải công nghiệp, chỉ phát thải nước thải sinh hoạt. Hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt đã được xây dựng theo đúng quy định, đạt chuẩn, đảm bảo nước thải sinh hoạt của công ty đạt tiêu chuẩn xả thải theo quy chuẩn Việt nam hiện hành.
    Đường nội bộ xung quanh các xưởng dệt luôn ở trạng thái không bụi bẩn, sạch sẽ 
     
    Về chất thải rắn, Công ty có hệ thống thu gom chất thải rắn trong khu vực nhà máy và ký hợp đồng với doanh nghiệp có chức năng thu gom, vận chuyển đi xử lý. Do vậy, hoàn toàn không có phát thải ra môi trường.
    “Công ty Haicatex thực hiện đầy đủ nghiêm túc đề án bảo vệ môi trường, đảm bảo không phát thải nguy hại ra môi trường và không gây ô nhiễm môi trường xung quanh nhà máy”, ông Trần Đức Hoàng, đại diện Công ty cho biết.
    Để chứng minh vấn đề này, Công ty Haicatex đã cung cấp những thông tin khá cụ thể về kết quả quan trắc, đánh giá môi trường của cơ quan chức năng.
    Cụ thể, năm 2017, Phòng TN và MT quận Hoàng Mai đã thực hiện việc kiểm tra hoạt động của nhà máy để giải quyết phản ánh của cư dân Tổ dân phố số 56 về việc nghi vấn Công ty phát thải khí thải không đạt chuẩn, gây ô nhiễm môi trường. Kết quả kiểm tra, các chỉ tiêu khí thải đều đạt theo quy định hiện hành.
    Ngày 2/11/2018, UBND quận Hoàng Mai tiếp tục cử đoàn kiểm tra thực hiện việc kiểm tra, đánh giá việc chấp hành pháp luật về môi trường của Công ty. Đoàn kiểm tra đã lấy mẫu nước thải và khí thải để phân tích, đánh giá. Kết quả phân tíchcho thấy, nước thải và khí thải của Công ty đạt chuẩn cho phép theo theo quy định của pháp luật hiện hành. Bên cạnh đó, quá trình kiểm tra thực tế của các cơ quan chức năng quận Hoàng Mai và TP Hà Nội cũng cho thấy, chất lượng không khí (khí thải), chất lượng nước thải của Công ty đều đạt chuẩn quy định và được phép phát thải vào môi trường, không gây tác động tiêu cực gì đến môi trường xung quanh.
    Lò cấp nhiệt được sử dụng nguyên liệu gỗ sinh khối, không phát thải CO2 như nhiên liệu hóa thạch (than đá)
     
    Công tác kiểm tra cũng làm rõ việc chấp hành của doanh nghiệp theo các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Trong đó, doanh nghiệp có đề án bảo vệ môi trường và các hồ sơ liên quan được lập đầy đủ.
    Trong thời gian vừa qua, chất lượng không khí khu vực Hà Nội liên tục đi xuống, trong đó có nhiều ngày được đánh giá chất lượng không khí rất thấp. Theo kết luận của các cơ quan chức năng, chất lượng không khí xấu đi một phần do những tác nhân nội sinh của đô thị, mặt khác còn có các tác nhân ngoại sinh, từ khu vực các tỉnh xung quanh Hà Nội làm ảnh hưởng đến. Do đó, việc bảo vệ môi trường của Thành phố, cần tìm đúng nguồn gốc của các chất ô nhiễm.
    Để cải thiện chất lượng không khí của của Hà Nội, chính quyền thủ đô cần đến những giải pháp căn cơ hơn, toàn diện hơn. Đối với các cơ sở sản xuất gần “tâm” của TP, đặc biệt là các làng nghề, các cơ sở sản xuất công nghiệp cần thực hiện một cách triệt để các giải pháp bảo vệ môi trường. Những cơ sở còn tồn tại trong nội đô cần được kiểm tra nhiều hơn để đánh giá chính xác về nguy cơ gây ô nhiễm của các doanh nghiệp này, vừa để tạo sự công bằng cho các doanh nghiệp luôn chấp hành pháp luật về môi trường như Công ty Haicatex.
    Một số hình ảnh khác của nhà máy dệt công nghiệp Haicatex tại Lĩnh Nam:
    Hệ thống máy dệt tự động được trang bị máy hút bụi để không phát tán bụi ra không khí
    Các máy xe sợi luôn có hệ thống hút bụi để không lọt bụi ra bên ngoài

    Khu vực chứa phế liệu luôn sạch sẽ

    Máy dệt tự động vắng bóng công nhân, hoạt động được kiểm soát bằng các thiết bị kỹ thuật cao 
     
     
     
  • Long An ra chỉ thị kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí

    Long An ra chỉ thị kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí
    Chủ tịch UBND tỉnh Long An - Trần Văn Cần vừa ra Chỉ thị kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn tỉnh. Bởi cùng với sự phát triển kinh tế, Long An hình thành và phát triển nhiều khu, cụm công nghiệp, khu dân cư tập trung, các khu vực dự án nông nghiệp quy mô lớn dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn tỉnh Long An có xu hướng ngày càng gia tăng.
    Long An yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đổi mới công nghệ trong quá trình sản xuất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí (ảnh minh họa).
    Từ thực trạng và nguyên nhân nêu trên, nhằm kiểm soát ô nhiễm bụi, khí thải phát sinh tại khu, cụm công nghiệp, khu dân cư tập trung, các khu vực dự án nông nghiệp quy mô lớn để không phát sinh các điểm nóng về ô nhiễm không khí. UBND tỉnh yêu cầu nâng cao công tác tuyên truyền, nhận thức mọi người dân không đốt chất thải rắn, rơm rạ sau thu hoạch. Đồng thời, kêu gọi cộng đồng thay đổi hành vi, thói quen trên góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí xung quanh, bảo vệ sức khỏe con người và hệ sinh thái.
    Long An sẽ tổ đánh giá các nguồn phát sinh khí thải, để giảm thiểu ô nhiễm không khí (ảnh minh họa).
    Theo đó, UBND tỉnh gia nhiệm vụ cụ thể đến các sở, ngành có liên quan như sau.
    UBND tỉnh yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục quan trắc môi trường không khí hàng năm và vận hành quan trắc tự động không khí thông tin kết quả quan trắc đến các màn hình hiển thị thông tin quan trắc môi trường. Đồng thời, rà soát, thống kê báo cáo UBND tỉnh nhu cầu lắp đặt thêm các trạm quan trắc tự động không khí để bảo đảm theo dõi, giám sát chất lượng môi trường không khí tại những nơi chịu tác động mạnh mẽ của các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, nhằm dự báo xu thế biến đổi và đề xuất các phương hướng quản lý, kế hoạch bảo vệ môi trường trong giai đoạn hiện nay.  
    Tổ chức kiểm kê, đánh giá các nguồn phát sinh khí thải trên địa bàn để xác định rõ nguyên nhân để giảm thiểu ô nhiễm không khí và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường không khí theo quy định. Đồng thời, tiến hành kiểm tra yêu cầu các đơn vị thuộc đối tượng phải lắp đặt thiết bị quan trắc khí thải tự động liên tục truyền dữ liệu về Sở Tài nguyên và Môi trường trước ngày 31/12/2020.
    Sở Tài nguyên và Môi trường cần cung cấp thông tin cho cơ quan báo chí như Báo Long An, Đài Phát thanh và Truyền hình Long An các nguồn dữ liệu quan trắc môi trường không khí chính thống để thông tin đến công đồng xã hội và tuyên truyền nâng cao nhận thức nhân dân trong việc bảo vệ môi trường và hạn chế đốt rác, đốt rơm rạ sau thu hoạch.
    UBND tỉnh yêu cầu Sở Giao thông Vận tải phối hợp với Công an tỉnh rà soát thông kế các lượng phương tiện vận tải vượt quá niên hạn đang hoạt động trên địa bàn tỉnh, có biện pháp chế tài nghiêm cấm hoạt động, bởi đây là nguồn phát sinh khí thải gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, lập kế hoạch gửi UBND tỉnh lộ trình chuyển các loại xe buýt đang hoạt động sử dụng dầu sang sử dụng khí nén tự nhiên để giảm thiểu lượng khí thải phát sinh.
    UBND tỉnh yêu cầu lực lượng Công an tỉnh tăng cường chốt chặn, kiểm tra và xử lý nghiêm các phương tiện chở vượt quá tải, chưa kiểm định hoặc đã quá niên hạn.
    Sở Công Thương tăng cường hỗ trợ giới thiệu doanh nghiệp đầu tư, thực hiện đổi mới công nghệ, quy trình sản xuất, thiết bị sản xuất tại các cơ sở sản xuất công nghiệp nhằm hạn chế phát sinh khí thải; đồng thời, hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn, hệ thống chứng nhận theo TCVN ISO 14000 - Bộ tiêu chuẩn về quản lý môi trường.
    Sở Khoa học và Công nghệ nghiên cứu thực hiện các đề tài, nhiệm vụ khoa học, ứng dụng công nghệ để giảm thiểu lượng bụi, khí thải phát sinh trong quá trình giao thông.
    UBND các địa phương trong tỉnh chỉ đạo các đơn vị thu gom rác có biện pháp thu gom rác tại khu vực hiện nay chưa được thu gom nhằm hạn chế người dân đốt rác. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhân dân hạn chế đốt rơm rạ sau khi thu hoạch vụ lúa.
    Việc kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí cũng nhằm thực hiện yêu cầu của Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng về việc bảo vệ, cải thiện môi trường không khí tại Hà Nội, TP.HCM; Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 nhằm thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí tỉnh Long An đến năm 2020./.
     
  • Thừa Thiên Huế: Chất lượng không khí đảm bảo

    Thừa Thiên Huế: Chất lượng không khí đảm bảo
    Theo kết quả quan trắc tại Trạm quan trắc môi trường không khí tự động, liên tục (đặt tại Trường cao đẳng Sư phạm Huế, TP. Huế) thì nồng độ trung bình 24 giờ các thông số bụi PM - 10, bụi PM - 2.5, SO2, NO2 đều dao động ở mức thấp và luôn đạt giới hạn cho phép theo QCVN 05:2013/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng không khí xung quanh.
    Tuy nhiên trước tình trạng ô nhiễm không khí ở nhiều địa phương trên cả nước cũng như nguy cơ ô nhiễm hiện hữu, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế vừa ban hành công văn yêu cầu các Sở, ban ngành, UBND các huyện, thị xã và TP. Huế triển khai các nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ, cải thiện môi trường không khí, trong đó có Sở TN&MT...
    Theo đó, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế yêu cầu Sở TN&MT duy trì và tăng cường công tác quan trắc chất lượng môi trường không khí trên địa bàn tỉnh. Lập và trình UBND tỉnh phê duyệt “Dự án nâng cao năng lực quan trắc môi trường tự động tỉnh giai đoạn 2020 - 2025” theo chủ trương của UBND tỉnh. Tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí theo chỉ đạo của Bộ TN&MT.
    Nghiên cứu một số điểm cần quan trắc chất lượng môi trường không khí khu vực ranh giới hai tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Trị để bổ sung vào cơ sở dữ liệu môi trường không khí của tỉnh. Có kế hoạch kiểm tra và đề nghị các cơ sở thuộc đối tượng phải lắp đặt thiết bị quan trắc khí thải tự động, liên tục theo quy định; giám sát hoạt động quan trắc tự động, liên tục khí thải của các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát những khu vực, dự án đốt rác thải, chất thải... Tiến hành thống kê, đánh giá hiện trạng các điểm nóng xảy ra ô nhiễm không khí do bụi, khí thải có nồng độ các thông số vượt ngưỡng quy định của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường trên địa bàn quản lý.
    Chất lượng không khí tại Cố đô Huế luôn tốt
    UBND tỉnh yêu cầu Sở Y tế xây dựng phương án cụ thể để kịp thời hướng dẫn người dân các biện pháp phòng ngừa, đảm bảo sức khỏe trong những ngày chất lượng không khí ở mức “Xấu”, “Rất xấu” và “Nguy hại”. Sở Giao thông vận tải đề xuất biện pháp, giải pháp sử dụng nhiên liệu sạch, năng lượng sạch đối với phương tiện giao thông cơ giới; khuyến khích sử dụng xe cơ giới cá nhân sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Xây dựng đề án tăng cường sử dụng ôtô điện, xe máy điện, xe đạp tại TP. Huế và các đô thị.
    Yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, ban hành quy định về bảo vệ môi trường đối với các công trình xây dựng (che chắn công trình, phun nước, rửa đường, rửa xe ra vào công trình); rà soát, đánh giá lại công tác quy hoạch cây xanh, mặt nước tại các đô thị, trung tâm các huyện, thị xã; tăng cường việc chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và đánh giá việc thực hiện công tác quản lý trong thi công xây dựng công trình.
    Sở TN&MT, Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Văn hóa Thông tin, Sở NN&PTNT, UBND các huyện, thị xã và TP.Huế chủ động thực hiện, tổ chức tuyên truyền, vận động người dân không đốt rác thải tự phát, đốt rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch vụ mùa. Không vứt rác bừa bãi; đổ rác đúng nơi quy định. Hạn chế việc đốt hương, vàng mã trong hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng. Tích cực tham gia hưởng ứng phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, trồng thêm cây xanh tại mỗi hộ gia đình, khu vực mình sinh sống.
    UBND các huyện, thị xã và TP. Huế tổ chức và duy trì thường xuyên hoạt động phun nước rửa đường nhiều lần trong ngày tại các trục, tuyến đường giao thông chính của các đô thị, đặc biệt là khi thời tiết hanh khô, lặng gió để hạn chế bụi phát tán. Thu gom triệt để rác, bụi bẩn trên các trục, tuyến, giải phân cách đường giao thông. Đầu tư xây dựng thêm nhiều khu vực không gian xanh, khu vui chơi, giải trí công cộng, trồng thêm nhiều cây xanh trong khu vực đô thị. Phối hợp chặt chẽ với các sở, ban ngành liên quan trong việc giám sát chất lượng môi trường không khí trên địa bàn; tổ chức thực hiện có hiệu quả pháp luật về bảo vệ môi trường; chủ động kiểm soát chặt chẽ ngay từ nguồn phát sinh chất thải gây ô nhiễm môi trường không khí từ các hoạt động sản xuất, dịch vụ, xây dựng và hoạt động dân sinh đảm bảo phù hợp với điều kiện của địa phương...
     
  • Đánh giá ảnh hưởng của ô nhiễm không khí: Phải dựa trên căn cứ khoa học mới đủ độ tin cậy

    Đánh giá ảnh hưởng của ô nhiễm không khí: Phải dựa trên căn cứ khoa học mới đủ độ tin cậy
    (TN&MT) - PGS.TS Nguyễn Thế Chinh – Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho rằng, việc đánh giá thiệt hại do ô nhiễm không khí phải được tính toán dựa trên căn cứ khoa học cụ thể, được kiểm định chính xác mới đủ độ tin cậy.
    Chiều ngày 16/1/2020, PGS.TS Nguyễn Thế Chinh đã trao đổi với Phóng viên (PV) Báo TN&MT về thông tin vừa công bố tại công trình nghiên cứu về thiệt hại kinh tế do ô nhiễm không khí tại Việt Nam năm 2018: “Nếu tính theo thời giá trong năm 2018, ô nhiễm không khí gây ra thiệt hại tương đương 10,82 - 13,63 tỉ USD, chiếm khoảng 4,4 - 5,6% GDP”. Theo nguồn thông tin này, kết quả nghiên cứu này trên cơ sở kết nối giữa mức ô nhiễm với mức độ phơi nhiễm với rủi ro bệnh tật hoặc tử vong. Thiệt hại do ô nhiễm không khí được tính trên cơ sở đo lường tổng thu nhập bị mất do chết trước tuổi kỳ vọng vì ô nhiễm không khí và đo lường mức độ chi trả của xã hội cho giảm rủi ro tử vong từ ô nhiễm không khí.
    PV: Thưa PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, ông có đánh giá như thế nào về những con số thiệt hại do ô nhiễm không khí mà Chương trình tọa đàm của Trường Đại học Kinh tế quốc dân vừa đưa ra?
    PGS.TS Nguyễn Thế Chinh:
    Thông tin trên được công bố tại Chương trình tọa đàm chủ đề: “Tổn thất kinh tế của ô nhiễm không khí và các chính sách giảm thiểu ô nhiễm”, được tổ chức vào sáng 14/1. Tôi có tham dự tọa đàm này.
    Tuy nhiên, tôi không nắm được cụ thể về nghiên cứu ấy. Để đưa ra được mức độ thiệt hại đó, tác giả căn cứ vào đâu? Căn cứ ấy có đủ độ tin cậy khoa học hay không? Đó là những câu hỏi cần được trả lời. Nếu thông tin không chắc chắn, không được kiểm định thì cần phải chỉnh sửa.
    Khi đưa ra một thông tin khoa học tới cộng đồng không đơn giản, nhất là khi thông tin này lại dựa trên đánh giá có tác động đến sức khỏe của người dân. Liệu người ta có phải tử vong do ô nhiễm không khí hay không? Nếu bị ảnh hưởng do không khí thì cụ thể là do chất gì trong không khí? Việc này xác định không dễ!
    Và thông tin được công bố, theo tôi, cũng cần được được các chuyên gia có ý kiến rõ ràng, đánh giá về tính khách quan và cơ sở của việc tính toán này, tạo sự minh bạch trong dư luận.
    PV: Vậy theo ông, diễn biến tình trạng ô nhiễm không khí hiện nay như thế nào?
    PGS.TS Nguyễn Thế Chinh:
    Đúng là chất lượng không khí ở các đô thị, làng nghề có chiều hướng suy giảm ở một số thời điểm. Ô nhiễm không khí gia tăng do lượng người ngày càng đông, xe cộ nhiều, xây dựng tăng lên. Tuy nhiên, đây mới là cảm tính, chưa khẳng định được một cách cụ thể. Cần phải có một lộ trình đánh giá, đủ phương tiện kỹ thuật, đủ phương pháp để phân tích, tức là phải có căn cứ khoa hoc đủ độ tin cậy.
    Tôi cho rằng, để bảo vệ không khí, các cơ quan quản lý đã thực sự rất nỗ lực. Về mặt xây dựng chính sách, không phải đến bây giờ, Luật, Nghị định mới đặt ra vấn đề giảm thiểu ô nhiễm không khí, mà từ những năm 1988 đã đưa ra nội dung này trong các Nghị quyết. Vấn đề ở đây là tại các đô thị, làng nghề, do quản lý, quy hoach không tốt nên dẫn đến gia tăng ô nhiễm không khí. Và để đánh giá ô nhiễm ở mức độ nào, ảnh hưởng ra sao thì đều phải có kiểm định, có căn cứ khoa học chính xác, có thực chứng. Nếu cứ đưa ra một con số mà thiếu sự kiểm định, gây ảnh hưởng đến bình diện chung thì tôi không đồng ý.

    Ô nhiễm không khí đang là mối lo ngại lớn ở một số đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh
     
    PV: Trước tình trạng ô nhiễm không khí, có những giải pháp nào để hạn chế, thưa ông?
    PGS.TS Nguyễn Thế Chinh:
    Việc cần làm trước mắt là giải quyết ngay việc ngăn bụi từ các xe chở vật liệu xây dựng trong nội thành, giảm bụi từ các công trình xây dựng. Để hạn chế bụi từ giao thông, tôi đề xuất tiến hành ngay việc rửa đường, phun sương, có thể tiến hành 2 lần/ngày vào sáng và tối.
    Về giải pháp ngắn hạn, tôi cho rằng, phải tăng cường vai trò của các cơ quan quản lý, nhất là ở địa phương. Đơn vị quản lý phải nghiêm túc hướng dẫn, yêu cầu người dân thực thi các quy định về bảo vệ không khí nói riêng và môi trường nói chung đã được quy định trong luật và các nghị định. Tôi lấy ví dụ, tại Hà Nội, một cái xe chở cát, bụi tung dọc đường, tại sao không ai xử phạt? Xe đã quá hạn, phun khói mà không phạt? Những hành vi này đều đã được quy định trong Luật.
    Cùng với đó, phải giảm phương tiện giao thông cá nhân, xây dựng quy hoạch hợp lý để tránh tắc đường, tránh hình thành các vùng ô nhiễm. Từ phía người dân cũng phải nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi như không sử dụng bếp than tổ ong, không đốt rơm, rạ…
    Về lâu dài, theo tôi, nên áp dụng biện pháp vừa kết hợp kinh tế  vừa giáo dục, vừa có công cụ kỹ thuật để giám sát. Ví dụ , đo được mức phát thải của nhà máy để quy ra mức phí phỉ nộp. Với một cái xe, đưa đăng ký chứng nhận phát thải, căn cứ vào mức phát thải ấy để thu phí. Nguyên tắc là phát thải càng nhiều, thu càng lớn. Hiện chúng ta thu qua xăng dầu cũng được nhưng chưa tác động lớn đến người sử dụng.
    Nhìn một cách tổng thể hơn, tôi cho rằng, cần cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, biến chất thải thành nguồn lợi tài nguyên. Đơn cử như thu bụi của nhà máy xi măng để lấy bột xi măng tái sử dụng; thu hồi khí CO2 từ nhà máy thải ra khí CO2 để bán cho nhà máy xản xuất đồ uống; khói bụi đen thu lại làm mực in…
    Cùng với đó, để cải thiện chất lượng không khí, cả chính quyền và doanh nghiệp, người dân đều phải chịu trách nhiệm. Trong việc này, Việt Nam có thể học hỏi bài học của Singapore hay Trung Quốc. Với mỗi chính sách đưa ra, đều cần có căn cứ khoa học, có thực tiễn và có sự đồng thuận của người dân, sự vào cuộc hợp lý của chính quyền, với tinh thần, ý thức: dù là nhà quản lý hay người dân cũng đều cùng chung bầu không khí, có như vậy, mới tích cực để giảm ô nhiễm không khí.
    PV: Từ câu chuyện Việt Nam đang nỗ lực để giảm ô nhiễm không khí, ông giữ cái nhìn lạc quan, tích cực hay bi quan về vấn đề này?
    PGS.TS Nguyễn Thế Chinh:
    Tôi tin tưởng về việc cải thiện chất lượng không khí ở Việt Nam, bởi đây là yêu cầu bức thiết mà người dân đòi hỏi, các cơ quan quản lý từ Chính phủ đến các địa phương đều đang tích cực vào cuộc. Tôi cũng thấy đồng chí Bộ trưởng Bộ TN&MT rất quyết liệt trong vấn đề này.
    Chúng tôi đang sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, với các nội dung sát thực, giải quyết những vấn đề nóng thực tiễn như ô nhiễm không khí. Chúng tôi học hỏi từ các nước trên thế giới, đánh giá từ thực tiễn, tham vấn ý kiến của người dân để đưa ra những quy định trong Luật có tính thực thi cao, dễ áp dụng trong cuộc sống, nhận được sự đồng thuận của người dân và toàn xã hội.
    PV: Trân trọng cảm ơn ông!
    Thực hiện bởi Tống Minh - Tài Nguyên & Môi Trường
     
  • Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe máy

    Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe máy
    Dự án “Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe máy đang lưu hành góp phần cải thiện môi trường không khí trên địa bàn TP” sẽ đánh giá hiện trạng phát thải xe máy đang lưu hành trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh; khảo sát, đánh giá tác động kinh tế, xã hội của việc kiểm soát khí thải xe máy tới người dân, cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức có liên quan...

    TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe máy. Ảnh minh họa: Chi Mai
    Chiều 18/3, Sở GTVT TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam và Viện Khoa học Công nghệ GTVT ký thỏa thuận hợp tác thực hiện dự án “Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe máy đang lưu hành góp phần cải thiện môi trường không khí trên địa bàn TP”.
    Chương trình sẽ lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và các cơ quan ban ngành có liên quan. Đây sẽ là cơ sở để UBND TP đề xuất HĐND TP và Thủ tướng Chính phủ ban hành cơ chế cho phép TP. Hồ Chí Minh  triển khai thí điểm kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành trên địa bàn TP. 
    Theo đó, chương trình hợp tác nghiên cứu nêu trên sẽ thực hiện trên toàn địa bàn TP. Hồ Chí Minh, bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 12 năm nay. Áp dụng cho tất cả các loại xe máy sử dụng từ 5 năm trở lên (không phụ thuộc vào các hãng sản xuất).
    Chương trình sẽ đánh giá hiện trạng phát thải xe máy đang lưu hành trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh; khảo sát, đánh giá tác động kinh tế, xã hội của việc kiểm soát khí thải xe máy tới người dân, cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức có liên quan. Xây dựng và đề xuất các giải pháp, chính sách để thí điểm kiểm soát khí thải xe máy tham gia giao thông trên địa bàn TP. Tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về ích lợi của việc kiểm soát khí thải xe máy, trách nhiệm và quyền lợi của người dân khi tham gia chương trình thí điểm kiểm định khí thải xe máy.
    Về nguyên nhân đến nay vẫn chưa kiểm tra khí thải xe máy, Sở GTVT TP. Hồ Chí Minh cho rằng hiện nay, việc kiểm tra khí thải thực hiện theo Thông tư số 70/2015/TT-BGTVT quy định về kiểm định kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ. Mà thông tư này thì mức tiêu chuẩn khí thải rất thấp và chỉ áp dụng được với ôtô đang lưu hành, còn tiêu chuẩn đối với xe máy thì chưa có.
    Trong khi đó, quy định tiêu chuẩn khí thải theo Quyết định số 49/2011 lại chỉ áp dụng đối với xe sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới chứ không phải đối với xe lưu thông trên đường.
    Theo số liệu thống kê, tính đến giữa năm 2019, toàn TP có hơn 8,1 triệu xe máy đang lưu hành, gấp gần 10 lần số lượng ô tô và chiếm tới khoảng 90% tổng lượng phương tiện giao thông cơ giới. Không chỉ số lượng lớn, lượng xe máy còn gây ô nhiễm nghiêm trọng khi vẫn chạy với tiêu chuẩn chuẩn EURO 2 (mức gây ô nhiễm môi trường nặng nề) từ hàng chục năm qua. Ngoài lần đăng ký và cấp biển số đầu tiên, xe máy không chịu bất kỳ hình thức kiểm soát nào dù cũ nát, mất an toàn hay gây ô nhiễm.
     
  • Xây dựng mạng lưới trạm quan trắc không khí hiện đại

    Xây dựng mạng lưới trạm quan trắc không khí hiện đại
    Xây dựng mạng lưới trạm quan trắc không khí tự động hiện đại, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương sẽ giám sát hiệu quả nguồn ô nhiễm, từ đó cung cấp thông tin cho việc quyết định phương án kiểm soát và ngăn ngừa ô nhiễm không khí, bảo vệ môi trường và ứng phó với sự cố môi trường không khí.
    Mạng lưới trạm quan trắc không khí hiện đại, đồng bộ sẽ được triển khai xây dựng
    Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa tổ chức Hội nghị trực tuyến bàn về dự án Xây dựng mạng lưới quan trắc môi trường không khí tại Việt Nam.
    Bộ trưởng Trần Hồng Hà, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân, lãnh đạo Tổng cục Môi trường cùng các nhà khoa đã bàn các giải pháp liên quan đến sự phù hợp của các trạm quan trắc với điều kiện tại Việt Nam; sự đồng bộ giữa mạng lưới trạm của Trung ương và địa phương; đưa ra các cơ sở khoa học để quy hoạch, phân bổ lại các điểm quan trắc môi trường không khí giữa Trung ương và địa phương, giữa tự động và định kỳ; hiện trạng quản lý, khai thác số liệu của các trạm quan trắc
    Đánh giá về hoạt động quan trắc tự động ở Việt Nam, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, số lượng, quy mô và mật độ các trạm quan trắc còn thưa và phân bố không đồng đều nên chưa phản ánh được đầy đủ, kịp thời bức tranh hiện trạng môi trường không khí. Việc ứng dụng các công nghệ quan trắc hiện đại đã triển khai nhưng còn chậm. Công tác duy trì vận hành các trạm tự động gặp nhiều khó khăn. Nhìn chung chưa đáp ứng được nhu cầu dữ liệu phục vụ công bố thông tin, dự báo, cảnh báo ô nhiễm môi trường.
    Do đó, việc tăng cường, mở rộng, đưa vào vận hành mạng lưới các trạm tự động một cách hợp lý, duy trì hoạt động ổn định, lâu dài nhằm đáp ứng đầy đủ, kịp thời, chính xác và có hệ thống các dữ liệu về chất lượng môi trường không khí, thông tin kịp thời cho các cấp, các ngành phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước là một nhiệm vụ rất quan trọng và cấp bách hiện nay. Qua đó, tăng cường năng lực cảnh báo, dự báo chất lượng môi trường không khí các khu vực.
    Lãnh đạo Bộ TN&MT đã thống nhất việc thiết kế và xây dựng mạng lưới trạm quan trắc môi trường không khí tự động, liên tục gắn với mô hình cảnh báo, dự báo; cung cấp thông tin, số liệu về chất lượng và diễn biến chất lượng môi trường theo không gian và thời gian phục vụ quản lý Nhà nước và công bố cho cộng đồng là yêu cầu cấp thiết.
    Bộ trưởng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, việc xây dựng mạng lưới trạm quan trắc tự động hiện đại, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương sẽ xác định chính xác nguồn ô nhiễm, khả năng phát tán ô nhiễm… là bước tiến quan trọng trong giám sát môi trường. Thông qua giám sát hiệu quả nguồn ô nhiễm có thể cung cấp thông tin cho việc quyết định phương án kiểm soát và ngăn ngừa ô nhiễm không khí, bảo vệ môi trường và ứng phó với sự cố môi trường không khí (nếu có).
    Bộ trưởng thống nhất với ý kiến đóng góp của các đại biểu về vị trí đặt hệ thống quan trắc môi trường không khí quốc gia ở những nơi ít bị ảnh hưởng từ các nguồn gây ô nhiễm để có được các chỉ số ổn định, khái quát. Từ đó, đưa ra các chỉ số chung về môi trường không khí của vùng, của khu vực, đồng thời, có thể theo dõi, đánh giá toàn diện mức độ ô nhiễm của từng địa phương, so sánh mức độ ô nhiễm của các địa phương.
    Đối với từng địa phương, cần phải tính toán chi tiết, cụ thể hơn về các yếu tố có thể gây ra ô nhiễm không khí, đánh giá được vùng bị tác động ô nhiễm, khu vực có mật độ dân cư tập trung… để đặt các trạm quan trắc môi trường không khí. Từ đó, có trách nhiệm cung cấp liên tục các số liệu có ảnh hưởng đến sức khỏe để người dân có thể giám sát được những thay đổi về môi trường không khí và đưa ra các khuyến cáo cần thiết.
    Về lâu dài, Bộ trưởng đề nghị UBND các tỉnh/thành phố khi đầu tư, lắp đặt trạm quan trắc tự động cần lựa chọn thiết bị công nghệ đảm bảo hiện đại, đồng bộ, tương thích với hệ thống trạm quan trắc quốc gia tự động.
    Đồng thời, cần có khung chính sách, pháp lý để quy định và phân rõ chức năng, nhiệm vụ trong việc cung cấp các số liệu quan trắc môi trường không khí giữa Trung ương và địa phương; việc cung cấp những số liệu phục vụ đời sống dân sinh cũng như các số liệu kỹ thuật chuyên môn cao phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học, để đưa ra những đánh giá, định hướng phục vụ công tác quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội.
     
  • Hà Nội giải đáp những ý kiến liên quan đến khu xử lý rác thải Nam Sơn

    Hà Nội giải đáp những ý kiến liên quan đến khu xử lý rác thải Nam Sơn
    Theo yêu cầu của Đoàn ĐBQH về việc trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri sau kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV, UBND TP Hà Nội đã báo cáo về việc giải quyết các kiến nghị của nhân dân xung quanh Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn, Sóc Sơn.

    Cụ thể, nhân dân đề nghị UBND TP Hà Nội đầu tư mở rộng tuyến đường từ ngã ba Hồng Kỳ vào đến cổng bãi rác để tạo thuận lợi cho giao thông đi lại của người dân và chỉ đạo tăng cường tưới nước, rửa đường để đảm bảo vệ sinh môi trường trên đoạn đường này; Cấp thẻ BHYT cho nhân dân dọc 2 bên đường có xe chở rác chạy qua; Xem xét, thực hiện bồi thường hỗ trợ cho nhân dân vùng ảnh hưởng môi trường phạm vi đến 3.000m.
    Về nội dung này, UBND TP Hà Nội cho biết, công tác đảm bảo vệ sinh môi trường Khu Liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn, Sóc Sơn (LHXLCT Nam Sơn), UBND TP chỉ đạo Sở Xây dựng và các sở, ngành rà soát và thực hiện các biện pháp hạn chế ảnh hưởng đến môi trường như: Sử dụng chế phẩm sinh học khử mùi được quy định phun khi đổ rác và trong khu vực Khu xử lý; Áp dụng công nghệ màng phủ Posi Shell thay thế đất phủ tạm thời ô chôn lấp và sử dụng lớp vải nhựa HDPE để phủ kín các ô chôn lấp khi đóng bãi nhằm hạn chế triệt để mùi và côn trùng; Đầu tư xây dựng các công trình cải tạo hạ tầng hàng năm đảm bảo an toàn vận hành bãi, tuyệt đối không để rò rỉ nước rác ra môi trường.
    Một góc của khu xử lý rác thải Nam Sơn, Sóc Sơn. Ảnh tư liệu
    Đối với đề nghị tăng cường tưới nước rửa đường từ ngã ba Hồng Kỳ đến khu vực cổng Khu xử lý: UBND TP có văn bản chấp thuận thực hiện công tác tưới nước rửa đường tại các tuyến đường vào Khu LHXLCT Nam Sơn bao gồm cả bổ sung kinh phí duy trì cho UBND huyện Sóc Sơn. Hiện nay công tác tưới nước rửa đường trên các tuyến đường vào Khu LHXLCT Nam Sơn vẫn đang được triển khai thực hiện với tần suất duy trì hàng ngày.
    Đối với kiến nghị về cấp thẻ BHYT cho nhân dân dọc hai bên đường có xe chở rác chạy qua: UBND TP đã giao Sở TN&MT chủ trì, phối hợp Sở Y tế kiểm tra, rà soát kết quả quan trắc môi trường để xác định đầy đủ thông tin tác động môi trường. Đồng thời, giao Sở Y tế tăng cường các biện pháp hỗ trợ y tế cho người dân vùng ảnh hưởng. Trong năm 2019, Sở Y tế đã tổ chức 2 lượt khám chữa bệnh cho người dân vùng ảnh hưởng (11.303 lượt người) và thực hiện phun xử lý môi trường cho các hộ dân tại 3 xã Nam Sơn, Bắc Sơn và Hồng Kỳ với diện tích xử lý khoảng 333 ha.
    UBND TP Hà Nội cũng đã chỉ đạo Sở TN&MT đảm bảo hoạt động thường xuyên, liên tục Trạm quan trắc môi trường tự động tại Khu LHXLCT Nam Sơn từ năm 2018, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ các số liệu ô nhiễm không khí, nước thải...; hướng dẫn thực hiện chi trả ảnh hưởng môi trường cho các hộ dân theo đúng quy định.
    Về việc mở rộng tuyến đường: Đối với nội dung đề xuất mở rộng tuyến đường từ ngã ba Hồng Kỳ vào đến cổng bãi rác, theo phân cấp tại Quyết định số 41/2016/QĐ-UBND của UBND TP, Sở GTVT được UBND TP giao quản lý, duy tu tuyến đường Bắc Sơn rộng B = 7m, dài L = 3,5km. Hiện trạng tuyến đường thường xuyên được duy trì, đảm bảo an toàn giao thông. Qua kiểm tra hiện trạng, tuyến đường đang được khai thác bình thường chưa có hiện tượng ùn tắc, mất an toàn giao thông.
    Đối với nội dung bồi thường hỗ trợ cho nhân dân vùng ảnh hưởng môi trường: UBND TP đã ban hành các quy định về hỗ trợ ảnh hưởng môi trường cho người dân trong phạm vi ảnh hưởng của các khu xử lý chất thải. Cụ thể, ngày 21-12-2018, ban hành Quyết định số 29/2018/QĐ-UBND về việc thực hiện Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội quy định mức hỗ trợ bằng tiền đối với người dân trong phạm vi vùng ảnh hưởng môi trường khu vực xung quanh các khu xử lý chất thải rắn bằng phương pháp chôn lấp trên địa bàn TP Hà Nội, quy định UBND huyện, thị xã có trách nhiệm chỉ đạo UBND xã, thị trấn thuộc vùng ảnh hưởng môi trường thực hiện điều tra, thống kê cá nhân và diện tích đất canh tác thuộc đối tượng hưởng mức hỗ trợ vùng ảnh hưởng môi trường làm căn cứ lập dự toán kinh phí hỗ trợ.
     Hàng năm, vào thời điểm xây dựng dự toán thu-chi ngân sách, tiến hành lập dự toán kinh phí thực hiện công tác hỗ trợ vùng ảnh hưởng môi trường trên địa bàn, tổng hợp vào dự toán chi ngân sách huyện, thị xã, gửi Sở Tài chính để tổng hợp, báo cáo UBND TP trình HĐND TP xem xét, phê duyệt.
    Chi trả hỗ trợ vùng ảnh hưởng môi trường cho đối tượng được hưởng chính sách theo đúng quy định; Quản lý, tổng hợp báo cáo công tác chi trả hỗ trợ vùng ảnh hưởng môi trường hàng năm và quyết toán theo đúng chế độ quản lý tài chính hiện hành.
     
  • Lưu lượng giao thông tác động lớn đến chất lượng không khí Hà Nội

    Lưu lượng giao thông tác động lớn đến chất lượng không khí Hà Nội
    Chất lượng không khí (CLKK) trên địa bàn TP Hà Nội trong tuần có su hướng cải thiện hơn so với tuần trước đó. Tuy nhiên, vào giữa tuần lượng xe và lượng người đi lại tăng lên do người dân ra đường, khiến các chất ô nhiễm không khuếch tán nên CLKK theo đó mà xấu đi.

    CLKK liên tục thay đổi
    Đại diện Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở TN&MT Hà Nội) cho biết, CLKK trên địa bàn TP Hà Nội trong tuần vừa qua có xu hướng cải thiện hơn so với tuần trước đó. Cụ thể là số ngày AQI ở mức kém và xấu giảm đi còn số ngày AQI ở mức tốt và trung bình tăng lên.
    Tại các trạm quan trắc không khí nền đô thị như Trung Yên 3, Kim Liên, Tân Mai, Mỹ Đình và Tây Mỗ, trong tuần này AQI đã giảm hơn so với tuần trước, số ngày tốt và trung bình tăng, còn kém giảm đi; không có trạm nào CLKK ở mức xấu.
    Mật độ giao thông tại nút giao Nguyễn Chí Thanh - Trần Duy Hưng khá đông đúc, chiều 19/4 (Ảnh: Nguyên Bảo)
    Cụ thể, tại 3 trạm Kim Liên, Tân Mai và Tây Mỗ đều có 1 ngày CLKK ở mức tốt và 1 ngày ở mức kém chiếm 14,3%, còn lại ở mức trung bình và không có ngày nào ở mức xấu. Trạm Trung Yên 3 có 1 ngày CLKK ở mức tốt chiếm 14,3%; 3 ngày ở mức trung bình chiếm 28,6%, còn lại ở mức kém. Trạm Mỹ Đình có 1 ngày CLKK ở mức tốt chiếm 14,3%; 4 ngày mức trung bình chiếm 57,2%, còn lại ở mức kém.
    Tại 2 điểm quan trắc chất lượng không khí giao thông tại UBND phường Minh Khai và Phạm Văn Đồng, là 2 khu vực chịu nhiều tác động từ các phương tiện giao thông. Tuần này chỉ số AQI cũng giảm đi so với tuần trước, tuy nhiên không xuất hiện ngày nào có AQI ở mức tốt với hai trạm này.
    Cả 2 trạm Minh Khai và Phạm Văn Đồng đều có 3 ngày CLKK ở mức trung bình và 3 ngày ở mức kém chiếm 42,9%; có duy nhất 1 ngày ở mức xấu chiếm 14,3%. Chỉ số chất lượng không khí cao nhất tại 2 trạm Minh Khai và Phạm Văn Đồng trong tuần lần lượt là 152 và 154 (thấp hơn tuần trước đó).
    Đối với các trạm quan trắc nội đô như Hoàn Kiếm, Hàng Đậu và Thành Công, CLKK của tuần này cũng có xu hướng giảm đi giống những trạm còn lại so với tuần trước. Cụ thể, trạm Hoàn Kiếm có 1 ngày AQI ở mức tốt chiếm 14,3%, 3 ngày ở mức trung bình và 3 ngày ở mức kém chiếm 42,9%; Trạm Thành Công có 4 ngày CLKK ở mức trung bình chiếm 57,2%; còn lại ở mức kém. Trạm Hàng Đậu có CLKK xấu hơn 2 trạm còn lại với 1 ngày CLKK ở mức xấu chiếm 14,3%; 2 ngày ở mức trung bình chiếm 28,6%, còn lại ở mức kém.
    Lượng người đi lại tăng ảnh hưởng đến CLKK
    Trong tuần vừa qua do sự ảnh hưởng từ dịch Covid-19, người dân được yêu cầu hạn chế đi lại, hoạt động giao thông giảm rõ rệt, có mưa phùn trên diện rộng nên khói bụi và các chất gây ô nhiễm theo đó mà giảm bớt, CLKK ở đầu tuần cải thiện rõ rệt, cụ thể có một số ngày CLKK đạt  mức tốt - mức không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
    Tuy nhiên vào giữa tuần thì lượng xe và lượng người đi lại tăng lên do người dân ra đường vào ngày 15 - 16/4, kèm theo đó là hiện tượng sương mù trải dài khiến các chất ô nhiễm không khuếch tán nên CLKK theo đó mà xấu đi, AQI tại các trạm xuất ở mức xấu và kém. Đến cuối tuần thì CLKK đã giảm do lượng người ra đường giảm bớt đồng thời thì có nắng nhẹ, các chất ô nhiễm được khuếch tán.
    Để góp phần giảm thiểu tình trạng ô nhiễm không khí, người dân cần hạn chế đốt rác, giảm thiểu đun nấu bằng than tổ ong. Rác cần được thu gom và xử lý theo quy định, người dân không tự ý đốt rác thải tại nơi mình sinh sống. Các khu vực dân ngoại thành không đốt rơm rạ.
    Ngoài ra, để có thể chủ động bảo vệ sức khỏe của mình, người dân nên thường xuyên theo dõi và cập nhật tình hình chất lượng không khí tại các trang công bố CLKK của cơ quan nhà nước, để biết được mức độ ảnh hưởng và có các biện pháp bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.
    Người dân có thể theo dõi Chỉ số Chất lượng Không khí AQI trong những ngày tiếp theo tại website "moitruongthudo.vn". Đây là website chính thức của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội để thông tin tới người dân chất lượng không khí nơi mình sinh sống được cập nhật liên tục hằng ngày.
    Sở TN&MT đưa ra khuyến cáo: Thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 05/CT-UBND của Chủ tịch UBND TP Hà Nội ngày 31/3/2020 Về việc thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch Covid-19: "Yêu cầu mọi người dân ở tại nhà, chỉ ra ngoài trong trường hợp thật sự cần thiết như mua lương thực, thực phẩm, thuốc men, cấp cứu, làm việc tại nhà máy, cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu không bị đóng cửa, dừng hoạt động và các trường hợp khẩn cấp khác; thực hiện nghiêm việc giữ khoảng cách tối thiểu 2m khi giao tiếp; không tập trung quá 2 người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện và tại nơi công cộng".
     
  • Chất lượng không khí Hà Nội xấu đi do bụi phát sinh từ nội đô

    Chất lượng không khí Hà Nội xấu đi do bụi phát sinh từ nội đô
    Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở TN&MT Hà Nội) cho biết, kết quả quan trắc tại 11 trạm trên địa bàn TP Hà Nội, từ 22h ngày hôm qua nồng độ bụi bắt đầu tăng cao, đạt đỉnh điểm vào sáng ngày hôm nay. Chất lượng không khí (CLKK) luôn duy trì ở ngưỡng kém và xấu.
    Vào giờ cao điểm sáng nay tại Hà Nội lưu lượng xe lưu thông lớn, nồng độ bụi trong không khí càng tăng cao
    Nồng độ bụi trong không khí tăng cao
    Lý giải về hiện tượng này, 
    Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở TN&MT Hà Nội) cho biết từ 22h ngày 27/4, tốc độ gió giảm (0.1 – 1 m/s), gần như tĩnh gió (không đủ thông gió) bụi phát sinh từ nội đô và có thể 1 phần được vận chuyển từ bên ngoài đến (Hướng gió chủ đạo là hướng Bắc).
    Có thể HN đang chịu tác động từ các nhà máy sản xuất ở khu vực phía Bắc, bị chặn bởi các dãy nhà cao tầng, không thể phát tán ra xa để pha loãng, do đó tạo ra lớp bụi dày đặc tập trung tại Hà Nội.
    Đặc biệt, vào giờ cao điểm sáng nay khi lưu lượng xe lưu thông lớn, các hoạt động khác trong nội đô cũng đồng loạt gia tăng, nồng độ bụi trong không khí càng tăng cao.
    Trưa chiều khi nhiệt độ tăng cao, bức xạ mặt trời lớn có thể nồng độ bụi sẽ giảm xuống. Tuy nhiên, do thiếu ẩm nên khối không khí sát mặt đất vẫn không thể bốc lên quá cao như mùa Hè.
    Người dân nên hạn chế ra ngoài
    Trong tình trạng CLKK và dịch bệnh như hiện nay, Sở TN&MT Hà Nội khuyến cáo tất cả người dân trên toàn TP nên hạn chế ra ngoài, nhóm nhạy cảm (người già, trẻ em và người mắc bệnh hô hấp hoặc bệnh tim mạch) không nên ra khỏi nhà. Không tập thể dục vào buổi sáng sớm. Nên trang bị khẩu trang chống bụi PM2.5 đạt chuẩn. Đặc biệt người dân cần nghiêm túc tuân thủ các biện pháp phòng chống dịch do Bộ Y tế và Chính phủ khuyến cáo. Người dân có thể theo dõi chất lượng không khí tại các trang thông tin moitruongthudo.vn và airhanoi.hanoi.gov.vn.
    Để cải thiện chất lượng không khí TP Hà Nội cần sự chung tay của cả cộng đồng, Sở TN&MT đề nghị người dân thực hiện tốt Chỉ thị 19/CT-UBND ngày 25/12/2019 của UBND Thành phố về các biện pháp khắc phục ô nhiễm, cải thiện chỉ số chất lượng không khí trên địa bàn TP Hà Nội.
    Người dân không sử dụng bếp than tổ ong và đốt các nhiên liệu than cấp thấp (đảm bảo hoàn thành mục tiêu loại trừ 100% bếp than tổ ong trên địa bàn TP Hà Nội trước 31/12/2020); cam kết không đốt rơm rạ, không đốt các phụ phẩm trong hoạt động sản xuất nông nghiệp; đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định, không đốt rác bừa bãi; hạn chế đốt hương, vàng mã; tích cực tham gia hưởng ứng phong trào trồng cây xanh tại địa phương.
    Các phương tiện chở vật liệu xây dựng, phế thải phải có biện pháp che chắn không gây ô nhiễm môi trường, không chở quá tải; Tất cả các xe trọng tải từ 1,5 tấn trở lên chỉ được đi vào Thành phố từ vành đai 3 trở vào từ 22h đến 06h sáng hôm sau.
     
  • An Giang: Đánh giá tình trạng ô nhiễm không khí tại các “điểm nóng”

    An Giang: Đánh giá tình trạng ô nhiễm không khí tại các “điểm nóng”
    Nhiệm vụ này vừa được UBND tỉnh An Giang giao cho Sở TN&MT tại Công văn số 369/UBND-KTN việc bảo vệ môi trường không khí và tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí, xử lý triệt để các “điểm nóng”.

    Theo đó, UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trường rà soát, tăng cường vị trí, tần suất, thông số quan trắc môi trường không khí trong chương trình quan trắc định kỳ đảm bảo đáp ứng khả năng đánh giá tình trạng ô nhiễm không khí tại các “điểm nóng”, khu vực tập trung nhiều nguồn thải trên địa bàn tỉnh. Cung cấp thông tin kết quả quan trắc môi trường cho Sở Thông tin và Truyền thông để công bố, công khai, kịp thời thông báo cho UBND các huyện, thị xã, thành phố và người dân biết về chất lượng không khí;
    Tham mưu đề xuất UBND tỉnh đầu tư hệ thống trạm quan trắc không khí tự động liên tục trên địa bàn, trong đó ưu tiên cho TP. Long Xuyên, TP. Châu Đốc, Khu công nghiệp Bình Hòa, Khu công nghiệp Bình Long, nơi tập trung các cơ sở sản xuất gạch ngói… để kịp thời thông tin kết quả quan trắc cho cộng đồng và phục vụ quản lý chất lượng không khí trên địa bàn tỉnh.
    Ngoài ra, Sở TN&MT sẽ tổ chức rà soát, kiểm tra, yêu cầu các đơn vị doanh nghiệp thuộc đối tượng phải đầu tư lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động liên tục và các nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh phải đầu tư lắp đặt, vận hành các hệ thống thiết bị xử lý khí thải tiên tiến đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường.
    Đồng thời, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng về tác hại của ô nhiễm không khí tới sức khỏe, phát huy được vai trò trách nhiệm của từng công dân trong công tác bảo vệ môi trường không khí; tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lý môi trường của ngành, các cấp và chủ cơ sở sản xuất kinh doanh nhằm phổ biến các kiến thức về quản lý chất lượng không khí, các văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ môi trường không khí.
    Ảnh: Theo báo An Giang
    Bên cạnh đó, UBND tỉnh giao Sở Giao thông - Vận tải tổ chức thực hiện việc kiểm định chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với phương tiện giao thông cơ giới nhằm đảm bảo bảo vệ môi trường khi tham gia giao thông. Tăng cường kiểm soát khí thải đối với xe ôtô tham gia giao thông; thực hiện các biện pháp hạn chế phát sinh khí thải từ phương tiện giao thông. Khuyến khích sử dụng nhiên liệu sạch, năng lượng sạch đối với phương tiện giao thông cơ giới; khuyến khích chuyển đổi sử dụng xe cơ giới cá nhân sang sử dụng phương tiện công cộng.
    Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm soát các dự án, nhà máy sản xuất, chế biến phân bón hóa học, hoạt động xử lý phụ phẩm, sản phẩm thải sau thu hoạch đảm bảo được xử lý an toàn, đúng quy định; không đốt chất thải rắn, rơm rạ sau thu hoạch. Khuyến khích hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp. Tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp hạn chế phát sinh khí thải từ hoạt động sản xuất nông nghiệp.
    Ở các địa phương, UBND các huyện, thị xã, thành phố có nhiệm vụ tăng cường tuyên truyền, vận động người dân sử dụng nhiên liệu sạch, năng lượng sạch đối với phương tiện giao thông cơ giới; sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất công nghiệp và thương mại; sử dụng vật liệu chống ồn tại các công trình xây dựng; thực hiện các biện pháp hạn chế phát sinh khí thải từ hoạt động xây dựng, nông nghiệp…
     
  • Khu vực trung tâm TPHCM không còn khả năng tiếp nhận thêm khí thải ô nhiễm

    Khu vực trung tâm TPHCM không còn khả năng tiếp nhận thêm khí thải ô nhiễm
    Khu vực trung tâm TPHCM không thể xây thêm nhà cao tầng, khu công nghiệp có tiềm năng xả khí thải nữa; trong khi khu phía Tây vẫn còn dư địa phát triển - theo kết quả nghiên cứu mới được công bố trên Nature Scientific Reports của Trung tâm Nghiên cứu Ô nhiễm không khíBiến đổi khí hậu, ĐH Quốc gia TPHCM.
    Quy mô vùng phát thải theo bài nghiên cứu của nhóm tác giả ĐH Quốc gia TPHCM
    Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam chỉ ra khu vực nào ở TPHCM không còn khả năng tiếp nhận thêm khí thải ô nhiễm nữa từ nay đến năm 2030. 
    “Kết quả của chúng tôi chỉ ra rằng quận nào ở TPHCM không còn khả năng xả thải khí thải, nghĩa là không thể xây thêm nhà cao tầng, khu công nghiệp có tiềm năng xả khí thải nữa. Điều này có ý nghĩa phục vụ cho việc quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong thời gian tới”, TS Hồ Quốc Bằng, Trung Tâm Nghiên cứu Ô nhiễm không khí và Biến đổi khí hậu, ĐH Quốc gia TPHCM, điều phối dự án nghiên cứu, cho biết. 
    TPHCM là một trong những đô thị lớn có tốc độ phát triển hạ tầng dân cư và công nghiệp nhanh chóng. Tuy nhiên những năm gần đây, tình trạng ô nhiễm không khí ở thành phố này đã trở nên báo động. 
    Các tác giả mô phỏng chất lượng không khí ở TPHCM tại các thời điểm khác nhau: 2017, 2025 và 2030 bằng mô hình TAPM-CTM dựa trên dữ liệu đầu vào kiểm kê phát thải từ năm 2017, dữ liệu khí tượng quan trắc từ trạm Tân Sơn Hòa và dữ liệu chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của thành phố trong 10 năm tiếp theo.
    Họ nhận thấy rằng nồng độ CO, NO2 và Ozone của TPHCM vào thời điểm năm 2017 đã vượt từ 1,1 đến 1,5 lần quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng môi trường không khí xung quanh, chỉ có nồng độ SO2 là vẫn dưới ngưỡng cho phép.
    Tuy nhiên, các giá trị này sẽ càng tăng vào năm 2025 và 2030, nếu chính quyền địa phương không có kế hoạch giảm phát thải. Đặc biệt SO2, chất khí độc thường sinh ra trong quá trình đốt cháy nguyên liệu, cũng được dự báo sẽ cao hơn 1,02 lần so với quy chuẩn vào năm 2030.
    Nhóm nghiên cứu cũng nhận thấy khu vực trung tâm thành phố không còn khả năng nhận thêm lượng phát thải, thậm chí cần phải giảm lượng phát thải xuống hơn một nửa (58%). Do đó chính quyền thành phố nên xem xét giảm đô thị hóa và phát triển công nghiệp ở khu vực này. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh, cần giảm phương tiện cá nhân trong khu vực này vì theo kiểm kê phát thải, đây là một trong những nguồn gây ô nhiễm chính của TPHCM.
    Khả năng chịu phát thải của mỗi chất ô nhiễm mà từng quận ở TPHCM có thể chịu được thêm đến năm 2030. Màu càng đậm (cam, đỏ) chỉ những quận cần giảm phát thải các loại khí, trong khi đó màu càng sáng (xanh, vàng) chỉ những quận có khả năng tải thêm khí thải ô nhiễm. Số lượng khí thải cần cắt giảm hoặc có khả năng tiếp nhận thêm được ghi chú bên cạnh bảng màu| Nguồn ảnh: Bài nghiên cứu.
    Ô nhiễm ở TPHCM xảy ra mạnh nhất vào những tháng cuối năm. Dưới tác động của gió thịnh hành vào mùa khô, phía Tây thành phố có khả năng nhận ô nhiễm cao. Ngược lại, các khu vực phía Đông là nơi đầu gió khiến các chất ô nhiễm có thể được vận chuyển ra ngoài.
    “Chúng tôi khuyến nghị rằng chiến lược tốt nhất để kiểm soát khí thải ở TPHCM là tránh phát triển công nghiệp và đô thị ở những vùng đầu gió để có được chất lượng không khí tốt hơn cho cả hai khu vực Đông-Tây. Trong trường hợp cần thiết phải chọn một khu vực để phát triển, thì khu vực đón gió phía sau cần được ưu tiên hơn [tức khu vực phía Tây]”, các tác giả viết trong bài báo.
    Họ cũng đề xuất duy trì nguyên trạng của khu vực Cần Giờ mặc dù nơi này vẫn có khả năng nhận thêm khí thải, vì Cần Giờ là khu dự trữ sinh quyển quan trọng của thành phố nói riêng và của cả nước nói chung.

     
  • Ô nhiễm môi trường ở mức báo động

    Ô nhiễm môi trường ở mức báo động
    Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà vừa có báo cáo công tác bảo vệ môi trường năm 2019 trên phạm vi cả nước, gửi đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội XIV.

    Báo cáo cho biết trong năm 2019, ô nhiễm không khí là vấn đề gây lo ngại trong nhân dân. Theo đánh giá, một trong những nguyên nhân chính khiến tình trạng ô nhiễm không khí gia tăng tại một số thành phố lớn là do phát thải của các phương tiện cơ giới. Tại Hà Nội có hơn 770.000 ôtô và gần 5,8 triệu xe máy; TP HCM có khoảng 870.000 ôtô và hơn 8 triệu xe máy lưu thông hằng ngày khiến ô nhiễm không khí ở 2 địa phương này rất nghiêm trọng.
    Về ô nhiễm mặt nước, trong năm 2019, trên cả nước có hơn 32 triệu m3 nước thải chăn nuôi, gần 16 tỉ m3 nước thải nuôi trồng thủy sản và lượng lớn nước thải từ các làng nghề thải trực tiếp ra hồ, sông, kênh, rạch làm cho môi trường bị ô nhiễm nặng nề. Chính phủ đánh giá ô nhiễm nước mặt trong các đô thị, khu dân cư và vùng lân cận, nhất là trên các hồ, sông, kênh, rạch vẫn diễn biến phức tạp, chưa có nhiều cải thiện.
    Về ô nhiễm môi trường đất, báo cáo lưu ý tại một số khu vực tập trung sản xuất công nghiệp, làng nghề tiếp tục có hiện tượng ô nhiễm kim loại nặng, như ở xã Thạch Sơn (huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ), Khu Liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn (huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội), làng nghề tái chế Châu Khê (thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), KCN Hòa Khánh (TP Đà Nẵng)... Theo kết quả thống kê, do ảnh hưởng trực tiếp từ xả thải, cả nước có khoảng 11 triệu ha đất đang bị thoái hóa và nguy cơ bị thoái hóa, giảm chất lượng, giảm năng suất, ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp, dẫn đến nguy cơ không bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và mất cân bằng hệ sinh thái, môi trường.
    Một nhà máy thải khói đen gây ô nhiễm môi trường tại huyện Củ Chi, TP HCM. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
    Cũng theo báo cáo, trong năm 2019, các nguồn ô nhiễm tăng nhanh về số lượng, phát sinh nhiều loại hình chất thải, chất ô nhiễm, trong đó có chất thải nguy hại và các chất ô nhiễm độc hại đối với môi trường và con người. Tính đến hết năm 2019, cả nước có 372 KCN đã được thành lập, trong đó có 280 KCN đã đi vào hoạt động; bên cạnh đó có 698 cụm công nghiệp đang hoạt động. Với 846 đô thị, ước tính hằng ngày phát sinh hơn 7 triệu m3 nước thải sinh hoạt và hơn 35.500 tấn chất thải rắn sinh hoạt, là nguyên nhân chính gây ô nhiễm nguồn nước mặt và các vấn đề vệ sinh môi trường khu vực đô thị và vùng lân cận ở nhiều địa phương trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, cả nước hiện có 4.575 làng nghề, trong đó nhiều làng nghề để phát sinh các chất ô nhiễm độc hại, đang là những điểm nóng về ô nhiễm môi trường ở một số địa phương, nhất là trên lưu vực sông Cầu, sông Nhuệ - Đáy, hệ thống sông Bắc Hưng Hải ở miền Bắc.
    Đó là chưa kể ở nhiều địa phương đang tồn tại nhiều cơ sở sản xuất - kinh doanh thuộc loại hình sản xuất công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao nằm xen lẫn trong các khu dân cư, khu vực đô thị, kể cả làng nghề. Đây là những cơ sở có lưu giữ hóa chất độc hại hoặc phát sinh chất thải nguy hại, các chất ô nhiễm độc hại gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống của nhân dân xung quanh. Điển hình là sự cố cháy nổ hóa chất tại Công ty CP Phích nước Rạng Đông (Hà Nội) đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng môi trường, sức khỏe và cuộc sống của người dân xung quanh khu vực nhà máy.
    Về kết quả xử lý vi phạm, báo cáo cho biết trong năm qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã triển khai 17 đoàn thanh - kiểm tra đối với gần 400 cơ sở; qua đó xử phạt vi phạm hành chính trên 55 tỉ đồng. Bộ Công an cũng đã phát hiện 26.640 vụ vi phạm pháp luật về môi trường, với 26.471 tổ chức, cá nhân; đã chuyển cơ quan CSĐT các cấp đề nghị khởi tố 375 vụ, 670 đối tượng; xử phạt vi phạm hành chính 21.889 vụ, hơn 308 tỉ đồng.
  • Bộ TN-MT báo cáo Thủ tướng tìm giải pháp kiểm soát chất lượng môi trường không khí

    Trước việc chất lượng môi trường không khí tại các đô thị lớn, trong đó có Hà Nội và TPHCM, đang gây lo lắng trong cộng đồng, Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ về giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí thông qua chính sách hỗ trợ phát triển phương tiện giao thông sử dụng năng lượng tái tạo.
    Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, thời gian gần đây, đặc biệt là những tháng đầu năm 2020, vấn đề chất lượng không khí của các đô thị lớn như Hà Nội và TPHCM đang nhận được sự quan tâm của cộng đồng. Liên tục trong nhiều ngày, có những thời điểm chỉ số chất lượng không khí (AQI) của Hà Nội ở mức kém, ở TPHCM cũng xuất hiện hiện tượng sương mù quang hoá gây cản trở tầm nhìn.
    vào thời điểm sáng sớm là khoảng thời gian gió lặng nên khả năng phát tán các chất ô nhiễm thấp. Khi có ánh sáng mặt trời đốt nóng lớp không khí gần mặt đất, không còn hiện tượng nghịch nhiệt, bụi PM2.5 được phát tán, chất lượng không khí được cải thiện hơn. Bên cạnh đó, những ngày này, hoạt động đốt rơm rạ trong mùa thu hoạch ở khu vực ngoại thành Hà Nội cũng góp phần làm gia tăng nồng độ bụi PM2.5 trong không khí
    Qua nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về quản lý và định hướng phát triển phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, lãnh đạo bộ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các đề xuất có liên quan đến giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính thông qua chính sách hỗ trợ phát triển phương tiện giao thông sử dụng năng lượng tái tạo.
    Theo nội dung báo cáo, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổng hợp thực trạng ô nhiễm không khí và phát thải khí nhà kính ở Việt Nam; tình hình phát triển phương tiện giao thông sử dụng điện; các chính sách pháp luật kiểm soát ô nhiễm không khígiảm phát thải khí nhà kính để thúc đẩy phát triển sản xuất và tiêu dùng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường.
    Về các đề xuất, kiến nghị để kiểm soát chất lượng môi trường không khí, giảm phát thải khí nhà kính do các hoạt động của các phương tiện giao thông vận tải, Bộ Tài nguyên và Môi trường kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo trình Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi; đặc biệt là ban hành Nghị quyết của Chính phủ về kiểm soát ô nhiễm không khí.
    Trong đó có nội dung các chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích các phương tiện giao thông vận tải thân thiện với môi trường như xe điện, phương tiện sử dụng nhiên liệu tái tạo.
    Về lâu về dài, cần đẩu nhanh lộ trình đưa ra quy chuẩn đối với khí thải giao thông, Đối với các phương tiện giao thông tại các thành phố lớn cần phải cao hơn các địa phương khác và phải được kiểm soát chặt chẽ hơn nữa. Đồng thời, đầu tư cho các phương tiện giao thông công cộng chạy bằng năng lượng tái tạo để giữ cho môi trường trong sạch.
    Ngoài ra, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng kiến nghị Thủ tướng phân công các bộ, ngành liên quan tổ chức thực hiện các quy định mới về kiểm soát ô nhiễm không khí, giảm phát thải khí nhà kính và hỗ trợ phát triển sản xuất và sử dụng các phương tiện giao thông vận tải thân thiện với môi trường trong Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi.
    Theo đó, Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển các phương tiện giao thông thân thiện môi trường.
    Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường khẩn trương rà soát, chỉnh sửa và tham mưu, trình Chính phủ bổ sung đối tượng xe ô tô thân thiện môi trường gồm: Xe ôtô chạy điện, xe hybrid, xe sử dụng hoàn toàn nhiên liệu sinh học, xe chạy bằng khí nén thiên nhiên vào chương trình ưu đãi thuế nhập khẩu linh kiện ôtô…
    Về phần mình, Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ, ngành có liên quan xây dựng và ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải và lộ trình áp dụng đối với phương tiện giao thông lắp ráp, nhập khẩu mới, phương tiện nhập khẩu đã qua sử dụng và phương tiện đang lưu hành cùng với xây dựng, ban hành tiêu chí thân thiện môi trường và chứng nhận nhãn sinh thái đối với sản phẩm xe điện; xây dựng và ban hành kế hoạch thu hồi, tái chế, xử lý ắc quy từ xe điện.
     
  • Quy chuẩn khí thải giao thông được Bộ TN&MT ban hành để đảm bảo tính thống nhất

    Quy chuẩn khí thải giao thông được Bộ TN&MT ban hành để đảm bảo tính thống nhất
    Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) có bổ sung quy định: “Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành quy chuẩn kỹ thuật môi trường đối với khí thải của phương tiện giao thông vận tải…”. Quy định này được cho là phù hợp để đảm bảo phân công một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính trong công tác kiểm soát các nguồn khí thải và quản lý, cải thiện chất lượng môi trường không khí.
    Khí thải giao thông gây ô nhiễm không khí
    Truy tìm nguyên nhân gây ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP. Hồ Chí Minh, các nhà quản lý, nhà khoa học đều “điểm mặt” khí thải từ các phương tiện giao thông như ô tô, xe máy là một trong những thủ phạm chính. Theo dõi diễn biến chất lượng không khí ở các đô thị lớn trong thời gian thực hiện cách ly xã hội do dịch Covid-19 đã cho thấy rõ tác động của giao thông đến chất lượng không khí.
    Cụ thể, theo Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện cách ly xã hội trong vòng 15 ngày trên phạm vi toàn quốc (từ 1/4-15/4), trong khoảng thời gian này, lưu lượng giao thông giảm khiến chất lượng không khí được cải thiện rõ rệt.
    Theo kết quả quan trắc của Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT): So sánh diễn biến chất lượng không khí từ ngày 1/1 – 10/4/2020 với cùng kỳ của những năm trước đó, chất lượng không khí có xu hướng được cải thiện hơn. Tuy vậy, trong thời gian từ tháng 1 đến nửa đầu tháng 3/2020, giá trị thông số PM2.5 có thấp hơn những năm trước đó nhưng không rõ rệt. Trong khi đó, từ thời gian nửa cuối tháng 3 đến tuần đầu tháng 4, giá trị thông số PM2.5 thấp hơn hẳn thời gian cùng kỳ những năm trước đó.
    Xem xét tới thông số CO – là thông số đặc trưng cho nguồn phát thải từ hoạt động giao thông tại các khu vực đô thị, kết quả quan trắc cho thấy, giá trị CO trung bình 24 giờ trong khoảng thời gian nửa cuối tháng 3 và tuần đầu của tháng 4/2020 thấp hơn hẳn khoảng thời gian từ tháng 1 đến nửa đầu tháng 3/2020. Theo dõi diễn biến giá trị CO trong ngày cho thấy, trong khoảng thời gian từ ngày 1/4 – 10/, giá trị CO giảm đáng kể vào các khung giờ cao điểm giao thông so với các tháng trước đó.
    Riêng tại Hà Nội, xét về chỉ số AQI giờ trong ngày tại các trạm của Hà Nội trong thời gian từ khoảng ngày 22/3 đến 7/4, phần lớn thời gian trong ngày, chất lượng không khí duy trì ở mức tốt và trung bình. Riêng trong hai ngày 8/4 – 9/4, chất lượng không khí bị suy giảm ở mức kém và xấu. Đây cũng là những ngày ghi nhận lượng phương tiện tham gia giao thông trong nội đô tăng cao hơn hẳn những ngày trước đó.
    Như vậy, diễn biến chất lượng không khí ở các đô thị trong thời gian cách ly xã hội đã cho thấy mối tương quan giữa hoạt động giao thông và ô nhiễm không khí. Vậy để giảm ô nhiễm không khí, phải cải thiện hoạt động giao thông, bắt đầu từ việc kiểm soát số lượng các phương tiện và sự phát thải của các phương tiện đó.

    Bộ TN&MT ban hành quy chuẩn khí thải giao thông để đảm bảo tính thống nhất
    Để khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí, trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, tại Khoản 3 Điều 92 về Quản lý và kiểm soát bụi, khí thải đã bổ sung quy định: “Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành quy chuẩn kỹ thuật môi trường đối với khí thải của phương tiện giao thông vận tải…”.
    Quy định này hiện đang gây lo ngại về sự chồng chéo giữa hai cơ quan là Bộ TN&MT và Bộ Giao thông vận tải trong quản lý khí thải giao thông…
    Giải thích cho vấn đề này, tại cuộc họp báo diễn ra vào chiều ngày 8/6, ông Nguyễn Hưng Thịnh – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho biết, quy định này không mới và có tính thống nhất từ Luật Bảo vệ môi trường 2014.
    Cụ thể, Luật  Bảo vệ môi trường 2014 đã quy định rõ trách nhiệm của Bộ TN&MT được giao thẩm quyền xây dựng và ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường quy định tại Khoản 2 Điều 118 Luật Bảo vệ môi trường 2014, trong đó có ”Nhóm quy chuẩn kỹ thuật về khí thải của các nguồn di động và cố định” nằm trong hệ thống Quy chuẩn kỹ thuật môi trường quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 113 Luật Bảo vệ môi trường 2014. Quan điểm này vẫn được giữ nguyên tại dự thảo Luật  Bảo vệ môi trường sửa đổi.
    Đặc biệt, trong Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006 và Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01/8/2007 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật có quy định phân công trách nhiệm xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Bộ Tài nguyên và Môi trường tại điểm i Khoản 1 Điều 23, cụ thể là “xây dựng và ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Chất lượng môi trường xung quanh; quan trắc môi trường, đánh giá tác động môi trường; đánh giá môi trường chiến lược; đánh giá tác động môi trường; kiểm soát ô nhiễm; quản lý chất thải và quản lý môi trường”. Trong đó nội dung “quản lý chất thải” được hiểu là các nguồn thải “nước thải, khí thải, chất thải rắn”.
    Trong khi đó, đối với phân công trách nhiệm của Bộ Giao thông vận tải trong xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật môi trường tại điểm d Khoản 1 Điều 23, không có quy định xây dựng các quy chuẩn về khí thải phương tiện giao thông.

     
    Không chồng chéo giữa hai Bộ
    Theo chia sẻ từ đại diện Tổng cục Môi trường, thực hiện phân công trách nhiệm xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, cho đến nay Bộ TN&MT đã ban hành 48 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường (QCVN) nhằm kiểm soát việc phát thải (nước thải, khí thải, chất thải rắn) cũng như kiểm soát chất lượng môi trường xung quanh đối với các ngành/lĩnh vực: Công nghiệp chế biến cao su; công nghiệp chế biến thủy sản; công nghiệp giấy và bột giấy; dệt nhuộm; chăn nuôi; lò đốt y tế; sản xuất phân bón hóa học; công nghiệp nhiệt điện; xi măng; lọc hóa dầu; sản xuất thép…Về kiểm soát chất lượng không khí, hiện nay Bộ TN&MT đã ban hành 11 QCVN để kiểm soát khí thải cho các ngành công nghiệp.
    Ông Lê Hoài Nam – Vụ trưởng Vụ Quản lý chất lượng môi trường (Tổng cục Môi trường) phân tích rõ về quy định này
    Còn về phía Bộ Giao thông vận tải: Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các Quyết định quy định các lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, thực chất là các lộ trình thực hiện các tiêu chuẩn về khí thải theo các mức 1, 2, 3, 4, 5 tương ứng với các tiêu chuẩn khí thải EURO. Bộ cũng ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới (QCVN 04:2009/BGTVT). Tuy nhiên, theo phân công trách nhiệm xây dựng ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thì Bộ Giao thông vận tải không được giao xây dựng ban hành các quy chuẩn về khí thải phương tiện giao thông.
    ”Như vậy, Bộ TN&MT đã thực hiện chủ trì xây dựng, ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường cho các ngành/lĩnh vực theo đúng quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và Luật Bảo vệ môi trường 2014. Vì vậy, việc quy định Bộ TN&MT ban hành quy chuẩn đối với khí thải phương tiện giao thông vận tải (bên cạnh các quy chuẩn khí thải công nghiệp, chăn nuôi, lò đốt…) là phù hợp để đảm bảo phân công 01 cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính trong công tác kiểm soát các nguồn khí thải và quản lý, cải thiện chất lượng môi trường không khí”, lãnh đạo Tổng cục Môi trường khẳng định.
    Cũng theo lãnh đạo Tổng cục Môi trường, việc quy định Bộ TN&MT ban hành quy chuẩn đối với khí thải phương tiện giao thông vận tải không chồng chéo với Bộ Giao thông vận tải. Bởi, theo dự thảo Luật này, Bộ TN&MT ban hành quy chuẩn kỹ thuật môi trường đối với khí thải của phương tiện giao thông vận tải, còn việc kiểm định vẫn do Bộ Giao thông vận tải tích hợp quản lý thông qua hoạt động các cơ quan đăng kiểm theo Quy chuẩn mà Bộ TN&MT ban hành.
    “Như vậy, quy định như trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi hoàn toàn không có xáo trộn về quy phạm pháp luật chuyên ngành về giao thông vận tải, không phát sinh thêm cơ quan quản lý về khí thải đối với các phương tiện giao thông”, lãnh đạo Tổng cục Môi trường thông tin.
  • Tọa đàm về vấn đề ô nhiễm không khí từ nguồn phát thải công nghiệp

    Tọa đàm về vấn đề ô nhiễm không khí từ nguồn phát thải công nghiệp
    Ngày 12/6/2020, tại Hà Nội, Liên minh Năng lượng bền vững Việt Nam (VSEA) và Liên minh Phòng chống Bệnh không lây nhiễm Việt Nam (NCDs-VN) đã tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi Vành khuyên xanh về chủ đề ô nhiễm không khí và Tọa đàm “Mối quan tâm của cộng đồng về ONKK từ nguồn phát thải công nghiệp – Vấn đề mới nổi”.
     
    Trong những năm gần đây, ô nhiễm không khí đã trở thành vấn đề luôn nóng hổi và nhận được sự quan tâm lớn của cộng đồng. Bởi lẽ, chúng ta đã thấy những tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe, cuộc sống của chúng ta một cách rõ ràng. Trong bối cảnh đó, từ tháng 2-5/2020, Cuộc thi Sáng tác tác phẩm truyền thông về chủ đề ô nhiễm không khí đã được đồng tổ chức bởi Liên minh VSEA và NCDs-VN. Ban tổ chức đã nhận được 77 tác phẩm dự thi, 50 tranh/ảnh, 4 video và 16 bài viết. Kết quả Cuộc thi được trao cho 5 giải báo chí; 9 giải hình ảnh và 4 giải ban tổ chức bình chọn.
     Ông Nguyễn Trọng An – Điều phối Liên minh NCDs-VN – Đại diện Ban tổ chức Cuộc thi cho biết “Cuộc thi Vành khuyên xanh về ô nhiễm không khí chính là góc nhìn đa chiều, tiếng nói của chính những người dân về hiện trạng, nguyên nhân, tác động, giải pháp của vấn đề ô nhiễm không khí. Từ đây, thúc đẩy hành động của cộng đồng trong quá trình xây dựng và hoàn thiện các chính sách về không khí sạch”.
     
     
     
    Bên cạnh đó, theo các chuyên gia đánh giá, công nghiệp cũng là một trong ngành tác động rất lớn đến việc Ô nhiễm không khí nhưng chưa được quan tâm đúng mực. Vấn đề đặt ra liệu cần có những giải pháp quyết liệt hơn để giải quyết các nguồn phát thải này. Tọa đàm “Mối quan tâm của cộng đồng về ONKK từ nguồn phát thải công nghiệp – Vấn đề mới nổi” là nơi cộng đồng chia sẻ câu chuyện, mong muốn đề xuất của họ đồng thời thảo luận các chuyên gia nhằm khuyến nghị giải pháp chính sách trong Bảo vệ môi trường không khí trước bối cảnh Luật Bảo vệ môi trường đang được thảo luận tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV.
     PGS. Tiến sỹ Nguyễn Huy Nga - Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý môi trường Y tế - Bộ y tế  nhấn mạnh tại Tọa đàm, ngành công nghiệp nặng ngày càng tăng thì ngày càng ô nhiễm hơn. Hiện nay, trên thế giới có 9/10 người đang hít không khí bẩn, tỷ lệ người già, trẻ em bị bệnh hen suyễn tăng nhanh, chưa kể ung thu. Những hạt bụi nhỏ mang theo chất độc nguy hại từ công nghiệp không chỉ dừng đến phổi mà còn ngấm dần đến nhiều bộ phận khác.
     
    “Phát thải từ các phương tiện cá nhân và xe máy giảm nhưng nhu cầu tiêu thụ điện dân dụng bù đắp nhu cầu từ hộ kinh doanh khiến cho hoạt động của các nhà máy điện vẫn diễn ra bình thường. Nhiều khả năng một số nhà máy trong khu công nghiệp vẫn hoạt động. Qua bản đồ vệ tinh, chúng tôi thấy lượng phát thải từ các nhà máy điện than và khu công nghiệp ở Quảng Ninh và Ninh Bình ở phía Nam Hà Nội tăng mạnh”. Phần giải thích chi tiết hơn được đề cập tại nghiên cứu “Mối quan hệ giữa Covid-19 và ONKK ở các thành phố Đông Nam Á” của Trung tâm Nghiên cứu về Năng lượng và không khí sạch (CREA) và được bà  Isabella Suarez – Đại diện nhóm tác giả trình bày tại Tọa đàm.
     Kết thúc buổi Tọa đàm, cộng đồng và chuyên gia đều đưa ra thông điệp cần có quy định và biện pháp chặt chẽ hơn về quy chuẩn kỹ thuật cũng như chế tài xử lý đối với các nguồn phát thải công nghiệp và được cụ thể hóa trong các văn bản pháp luật, đặc biệt là Luật BVMT đang được sửa đổi.
  • Ô nhiễm không khí và khói thuốc là cũng là nguyên nhân dẫn gây béo phì ở trẻ em

    Ô nhiễm không khí và khói thuốc là cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến tình trạng béo phì ở trẻ em
     
    Tình trạng béo phì ở trẻ em nói riêng và béo phì nói chung trong xã hội hiện nay thường được quy cho các nguyên nhân như do điều kiện sống tốt, kết hợp với việc ăn uống quá mức và ít  vận động thể lực. Nhưng ít ai có thể nghĩ tới rằng các yếu tố môi trường cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến gia tăng tình trạng thừa cân ở trẻ em. 
    Nghiên cứu mới vừa công bố cho thấy những trẻ phơi nhiễm ô nhiễm không khí, khói thuốc lá dễ bị béo phì, thừa cân. Đối với người lớn, mức độ ô nhiễm không khí cũng dẫn đến tình trạng thừa cân hoặc béo phì.

    Các yếu tố môi trường với tình trạng thừa cân ở trẻ em

     
    Phòng tránh thừa cân, béo phì ở trẻ dưới 1 tuổi
     
    Viện Sức khỏe Toàn cầu Barcelona (ISGlobal) của Tây Ban Nha và Ðại học Nam California của Mỹ đã dẫn đầu một nghiên cứu quy mô lớn đầu tiên điều tra mối liên quan giữa ô nhiễm và các yếu tố môi trường với tình trạng thừa cân ở trẻ em. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu của hơn 1.300 trẻ em từ 6-11 tuổi tại 6 quốc gia châu Âu: Pháp, Hy Lạp, Litva, Na Uy, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh.
     
    Các tác giả cũng đánh giá chỉ số khối cơ thể (BMI), chu vi vòng eo, độ dày nếp gấp của da và khối lượng mỡ trong cơ thể để xác định tình trạng thừa cân và béo phì của trẻ em. Các mẫu máu và nước tiểu của trẻ và người mẹ lúc mang thai cũng được phân tích. Các chất gây ô nhiễm được xem xét bao gồm những thành phần có trong không khí, môi trường xây dựng, không gian xanh, tình trạng hút thuốc và các hóa chất gây ô nhiễm (chất hữu cơ tồn tại lâu trong môi trường, kim loại nặng, phthalate, phenol và thuốc trừ sâu). Kết quả cho thấy bình quân có 29% trẻ thừa cân hoặc béo phì. Trong đó, những trẻ phơi nhiễm khói thuốc (cả khi còn trong bụng mẹ và hút thuốc thụ động thời thơ ấu), ô nhiễm không khí (bụi mịn PM2.5 và PM10 và nitơ dioxide, trong nhà cũng như ngoài trời), một số đặc điểm của môi trường xây dựng có liên quan đến BMI cao hơn.
     
    “Những phát hiện này cung cấp thêm bằng chứng cho thấy ngăn chặn việc tiếp xúc với môi trường ô nhiễm trong giai đoạn đầu đời có thể hạn chế nguy cơ béo phì và các biến chứng liên quan” - chuyên gia Martine Vrijheid cho biết.

    Nhìn chung, nghiên cứu giúp xác định các loại ô nhiễm liên quan đến tình trạng béo phì - vốn tác động lớn tới sức khỏe cộng đồng, từ đó xác lập mục tiêu phòng ngừa và can thiệp sớm.
     
    Ô nhiễm không khí nguy cơ gây béo phì

     
    Ô nhiễm môi trường

    Trong chỉ trẻ nhỏ, trong một nghiên cứu khác, các nhà khoa học đã tiến hành kiểm tra và phân tích mức độ ô nhiễm trong các mô mỡ của 300 người, bao gồm cả đàn ông và phụ nữ ở Granada, Tây Ban Nha. Kết quả cho thấy, mức độ ô nhiễm không khí trong khu vực những người tham gia sinh sống tác động đến cách cơ thể của họ lưu trữ chất béo, từ đó dẫn đến tình trạng thừa cân hoặc béo phì. Sau đó, thông qua một phương pháp thống kê phức tạp, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng, mức độ ô nhiễm không khí tích lũy trong cơ thể có liên quan với chứng béo phì, đồng thời có thể làm ảnh hưởng đến mức cholesterol và mức đường huyết trong cơ thể con người.
     Các nhà nghiên cứu khuyến cáo, qua kết quả nghiên cứu trên cho thấy việc hạn chế tiếp xúc với không khí ô nhiễm là rất quan trọng. Vì tình trạng ô nhiễm không khí không chỉ gây nguy hiểm cho sức khỏe của phổi và tim mạch mà còn có thể là tác nhân dẫn đến thừa cân hoặc béo phì.
  • Chất lượng không khí tại Hà Nội đang dần tốt trở lại

    Chất lượng không khí tại Hà Nội đang dần tốt trở lại
    Từ tối ngày 6/9 đến sáng nay (7/9), mưa to diện rộng đã giúp chất lượng không khí Hà Nội được cải thiện rất tích cực. Theo số liệu được cập nhật lúc 9h sáng, giờ địa phương, chỉ số (AQI) trung bình của Hà Nội đạt 34, dao động trong khoảng từ 5 - 51.

     


    Những khu vực thường có chỉ số AQI ở mức cao như: Minh Khai, Phạm Văn Đồng, Thành Công, Chi cục Bảo vệ môi trường... sáng nay đều ở mức tốt. Riêng khu vực Hàng Đậu, chỉ số AQI là 51, ở mức trung bình, nhưng cũng tiệm cận mức tốt.
    Đặc biệt, tại nhiều khu vực, chỉ số AQI giảm sâu, như: Khu đô thị Tây Hồ Tây 5, Đầm Trấu (quận Hai Bà Trưng) 6, phường Khương Trung (quận Thanh Xuân) 7... Ở ngoại thành, 100% khu vực đạt mức tốt, chỉ số AQI dao động từ 10 đến 47.